(Đồng chí Đỗ Vũ Chung, Uỷ viên BTV, Trưởng Ban Dân vận Tỉnh uỷ, trả lời phỏng vấn Báo Quảng Ninh về việc triển khai Đề án vận động nhân dân tích cực tham gia GPMB Dự án BOT Quốc lộ 18 đoạn Uông Bí - Hạ Long)
- Thưa đồng chí, từ trước tới nay, công tác GPMB được hiểu là công việc của các cấp chính quyền, vậy tại sao khi triển khai GPMB để thi công Dự án BOT QL18 đoạn Uông Bí - Hạ Long lại phải huy động các đoàn thể nhân dân vào cuộc?
+ QL18 đoạn Uông Bí - Hạ Long là tuyến giao thông huyết mạch của quốc gia và của tỉnh. Hiện nay, tuyến đường này đã quá tải nhiều lần so với thiết kế. Vì vậy, Bộ GT-VT đã phê duyệt đầu tư Dự án BOT cải tạo, nâng cấp QL18 đoạn Uông Bí - Hạ Long. Dự án thi công trên tuyến đường độc đạo dài khoảng 30,1km, ảnh hưởng đến hơn 1.000 hộ dân và phải thực hiện trong thời gian ngắn; quá trình thi công vừa phải đảm bảo giao thông thông suốt, trong đó có vận chuyển khách du lịch về với Vịnh Hạ Long - Kỳ quan thiên nhiên mới của thế giới, vừa phải đảm bảo tiến độ thi công. Theo kế hoạch, đến 30-6-2012 phải bàn giao mặt bằng tuyến bên phải dự án, đến ngày 30-12-2012 phải hoàn thành việc bàn giao mặt bằng trên toàn tuyến cho các đơn vị thi công.
Trên thực tế, GPMB thực hiện các dự án, nhất là các dự án về giao thông thường hay bị kéo dài về thời gian. Nguyên nhân chính là do một số hộ dân trong diện GPMB không đồng tình với các phương án đền bù do nhiều nguyên nhân khác nhau, từ đó làm chậm tiến độ GPMB kéo theo chậm tiến độ thực hiện dự án và nhiều hệ luỵ khác, thậm chí phải điều chỉnh hoặc huỷ bỏ dự án.
Dù nhiệm vụ GPMB chủ yếu là của chính quyền địa phương nhưng với chức năng, nhiệm vụ của mình, MTTQ và các đoàn thể chính trị - xã hội có vai trò quan trọng trong việc tuyên truyền vận động nhân dân thực hiện các nhiệm vụ phát triển KT-XH của địa phương nói chung; tuyên truyền, vận động nhân dân ủng hộ công tác GPMB nói riêng, tạo sự đồng thuận cao trong nhân dân.
Đối với dự án này, do tính chất phức tạp là vừa thi công mở rộng QL, vừa duy trì giao thông vận tải, ảnh hưởng đến nhiều hộ dân và phải đảm bảo tiến độ, vì vậy, Thường trực Tỉnh uỷ đã giao Ban Dân vận Tỉnh uỷ xây dựng Đề án vận động nhân dân tích cực tham gia GPMB Dự án BOT QL18 đoạn Uông Bí - Hạ Long để thực hiện có hiệu quả và đúng tiến độ.
- Mục tiêu, nhiệm vụ trọng tâm của Đề án là gì, thưa đồng chí?
+ Mục tiêu của Đề án là tuyên truyền các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước và của tỉnh về nhiệm vụ phát triển KT-XH, về vị trí, tầm quan trọng của Dự án và công tác GPMB dự án cũng như các chính sách có liên quan đến tận người dân. Vận động nhân dân các địa phương Uông Bí, Quảng Yên và Hạ Long chủ động, tích cực tham gia thực hiện công tác GPMB; đảm bảo thực hiện công khai, công bằng, dân chủ, đúng tiến độ và trình tự các bước theo quy định hiện hành. Tập trung tuyên truyền, giải thích về chế độ chính sách, vận động nhân dân trong vùng dự án và các vùng lân cận có liên quan ủng hộ dự án, bàn giao mặt bằng cho đơn vị thi công đảm bảo đúng tiến độ. Mục tiêu cụ thể là đến 30-6 bàn giao mặt bằng bên phải tuyến (hướng Uông Bí - Hạ Long); đến 30-12 bàn giao toàn bộ mặt bằng dự án. Riêng đối với TP Hạ Long, đến 30-6 bàn giao xong mặt bằng gói thầu số 5; đến 30-8, bàn giao xong gói thầu số 4.
Nhiệm vụ trọng tâm của Đề án là nắm chắc về Dự án và tiến độ các bước công việc trong quá trình thi công Dự án; về cơ chế chính sách và phương án đền bù GPMB; xác định rõ đối tượng và tình hình nhân dân trong vùng ảnh hưởng của Dự án để tăng cường công tác tuyên truyền, vận động nhân dân. Bên cạnh đó, phối hợp đồng bộ giữa công tác dân vận chính quyền với hoạt động của MTTQ và các đoàn thể trong việc huy động sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân để tuyên truyền, vận động nhân dân hiểu rõ về Dự án, về quyền và trách nhiệm trong trong công tác GPMB, từ đó để mọi người tích cực, tự giác tham gia hoàn thành công tác GPMB. Đồng thời, nắm chắc tình hình, nhận rõ điểm yếu, khâu đột phá để có giải pháp phù hợp trong tuyên truyền, vận động và tham mưu giải quyết những vấn đề phát sinh trong công tác GPMB dự án nhằm đảm bảo quyền, lợi ích chính đáng của nhân dân, tạo sự đồng thuận cao trong nhân dân để bàn giao mặt bằng cho đơn vị thi công đảm bảo tiến độ.
- Việc tổ chức thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp của Đề án sẽ được triển khai như thế nào, thưa đồng chí?
+ Ngày 5-6-2012, Ban Dân vận Tỉnh uỷ đã tổ chức hội nghị triển khai Đề án. Theo đó, MTTQ và các đoàn thể tỉnh phát huy vai trò tham mưu đề xuất với cấp uỷ, chính quyền các giải pháp tháo gỡ khó khăn trong công tác GPMB; thực hiện tốt vai trò thành viên trong Ban Chỉ đạo về GPMB dự án; vận động tổ chức thành viên và hội viên của mình thực hiện các giải pháp trong Đề án; trực tiếp và phối hợp tham gia tuyên truyền, tư vấn pháp lý, vận động nhân dân trong diện đền bù GPMB, đặc biệt là các gia đình đoàn viên, hội viên gương mẫu, tích cực tham gia và thực hiện phương án đền bù GPMB khi được phê duyệt.
Cấp uỷ các địa phương cụ thể hoá tinh thần chỉ đạo của Thường trực Tỉnh uỷ; chỉ đạo việc kiện toàn bổ sung Ban Chỉ đạo GPMB các cấp, tổ vận động tư vấn cộng đồng tại các địa bàn trong vùng dự án và các địa bàn lân cận có liên quan; tập trung chỉ đạo quyết liệt công tác GPMB đảm bảo nguyên tắc “Dân chủ - công khai - công bằng - đúng luật”, đúng quy trình và tiến độ đề ra; nghiên cứu, đề xuất cơ chế chính sách liên quan để UBND tỉnh xem xét, giải quyết liên quan đến công tác đền bù GPMB trên cơ sở phù hợp với các quy định hiện hành và đặc thù của tỉnh; huy động sự vào cuộc của cấp uỷ, chính quyền, MTTQ, các ban ngành, đoàn thể làm tốt công tác tuyên truyền, vận động nhân dân chấp hành chính sách về GPMB.
Các cấp, các ngành cần xác định khối dân vận, MTTQ, các đoàn thể ở cơ sở giữ vai trò, vị trí quan trọng trong triển khai tổ chức thực hiện, trong đó trọng tâm là tuyên truyền các chủ trương, chính sách liên quan đến GPMB, tái định cư. Đồng thời lựa chọn, phân công cán bộ có năng lực trực tiếp xuống các hộ dân để lắng nghe tâm tư, nguyện vọng, từ đó giúp cán bộ, đảng viên và nhân dân hiểu rõ mục đích, ý nghĩa, tầm quan trọng và lợi ích thiết thực, từ đó tạo sự đồng thuận trong việc chấp hành chủ trương, tạo điều kiện thuận lợi cho công tác GPMB, triển khai các dự án.
Trong quá trình thực hiện GPMB thường xuất hiện các đối tượng hoặc nhóm đối tượng không tiếp thu chủ trương, chính sách liên quan, thậm chí chống đối, xúi giục bà con có hành vi cản trở. Chính vì thế, MTTQ và các đoàn thể cần phân loại đối tượng để từ đó có cách tiếp cận riêng để tuyên truyền, vận động; tuyên truyền mềm dẻo, chú trọng sử dụng lực lượng nòng cốt là những cán bộ, đoàn viên, hội viên gương mẫu; tranh thủ cán bộ hưu trí, người cao tuổi, lực lượng cốt cán, người có uy tín trong cộng đồng vì mục tiêu bảo đảm quyền và lợi ích chính đáng của nhân dân để nhân dân đồng tình ủng hộ dự án, phục vụ lợi ích cộng đồng. Tuy nhiên, cũng cần đề xuất xử lý nghiêm minh những đối tượng chống đối hoặc có các hành vi vi phạm pháp luật.
- Xin cảm ơn đồng chí!
Thanh Hằng (Thực hiện)