Tại xã Hoành Mô, tỉnh Quảng Ninh, những câu hát Pả Dung đang được trao từ thế hệ nghệ nhân sang những đứa trẻ người Dao. Trong lớp học giữa mùa hè, các em học từng câu, từng nhịp hát truyền thống.
Khi văn hóa trở thành một nguồn lực cho phát triển du lịch, mỗi mô hình sinh kế, mỗi bản làng, mỗi di tích ở Hoành Mô đều mở ra những trải nghiệm riêng cho du khách. Từ những giá trị gần gũi của đời sống bản địa, vùng biên này đang từng bước tạo dựng câu chuyện riêng bằng du lịch.
Sau khi sáp nhập không gian hành chính, xã biên giới Hoành Mô tập trung nâng cao chất lượng các tiêu chí nông thôn mới. Việc mở rộng dư địa phát triển cùng các hạ tầng giao thông được đầu tư đồng bộ đang tạo đòn bẩy giúp người dân địa phương nâng cao thu nhập, từng bước thay đổi tư duy sản xuất.
Trân trọng, gìn giữ giá trị văn hóa bản địa và chia sẻ giá trị đó với du khách là cách để làm du lịch cộng đồng đơn giản mà hiệu quả. Đây có lẽ là điều mà các chuyên gia Nhật muốn gửi gắm, chia sẻ cho người dân khi thực hiện Dự án “Nâng cao năng lực của cộng đồng dân tộc thiểu số tham gia vào các hoạt động phát triển du lịch tại các xã: Bình Liêu, Lục Hồn, Hoành Mô, tỉnh Quảng Ninh”.
Nhằm đa dạng hóa sản phẩm du lịch, xã biên giới Hoành Mô đang phát huy lợi thế tự nhiên, kết hợp sản xuất nông nghiệp với phát triển du lịch trải nghiệm. Hướng đi này không chỉ góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương mà còn tạo thêm sức hấp dẫn cho du lịch vùng biên.
Dự án “Nâng cao năng lực của cộng đồng dân tộc thiểu số tham gia vào các hoạt động phát triển du lịch tại các xã: Bình Liêu, Lục Hồn, Hoành Mô, tỉnh Quảng Ninh” do Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) hỗ trợ, đã tổng kết vào dịp đầu tháng 7 vừa qua. Qua đó, dự án bước đầu giúp nâng cao nhận thức cộng đồng, xác định được nguồn tài nguyên du lịch văn hóa và tự nhiên, đồng thời xây dựng được chương trình cụ thể và những sản phẩm hấp dẫn trong vùng dự án.
Ngày 25/7, xã Hoành Mô tổ chức Lễ đón nhận Bằng xếp hạng di tích cấp tỉnh đối với Di tích lịch sử, văn hóa và danh lam thắng cảnh núi Cao Ba Lanh. Dự buổi lễ có đồng chí Quản Minh Cường, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh; các Ủy viên BTV Tỉnh ủy, lãnh đạo các ban, ngành của tỉnh và xã Hoành Mô.
Sức bật của Hoành Mô hôm nay không chỉ đến từ lợi thế cửa khẩu hay vị trí vùng biên, mà còn từ cách vận hành của bộ máy chính quyền mới. Mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đi vào hoạt động ổn định đang tạo những chuyển biến rõ nét trong lề lối làm việc và hiệu quả phục vụ nhân dân.
Ngày 12/7, UBND xã Hoành Mô phối hợp với Ban Chỉ đạo hoạt động hè xã khai giảng lớp thêu truyền thống và hát Pả Dung năm 2026 dành cho thanh thiếu nhi trên địa bàn.
Không chỉ nổi tiếng với những đồi hoa anh đào và cảnh sắc vùng biên, xã Hoành Mô đang mở ra một hướng đi mới trong phát triển nông nghiệp gắn với du lịch trải nghiệm khi trồng thành công giống bí ngô khổng lồ Atlantic Giant.
Ngày 7/7, tại xã Hoành Mô, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Ninh tổ chức hội nghị tổng kết Dự án "Nâng cao năng lực cộng đồng DTTS tham gia vào hoạt động phát triển du lịch" tại các xã Bình Liêu, Lục Hồn và Hoành Mô.
Nhân chuyến công tác gần đây nhất, cũng là một trong những hoạt động cuối cùng của dự án trước khi hoàn tất, phóng viên Báo và Phát thanh, Truyền hình Quảng Ninh đã có cuộc trao đổi với ông Omori Junpei (ảnh), Giám đốc Viện Nghiên cứu Quy hoạch Môi trường OM (Nhật Bản), Trưởng đoàn chuyên gia nước bạn, về những giá trị đặc sắc của các địa phương cũng như định hướng phát huy hiệu quả các tiềm năng này trong phát triển du lịch cộng đồng.
Thời gian qua, công tác phát triển quan hệ đối tác Hải quan - Doanh nghiệp và các bên liên quan đã được Hải quan cửa khẩu Hoành Mô (Chi cục Hải quan Khu vực VIII) đặc biệt quan tâm, chú trọng, đồng thời xác định đây là một nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên.
Chiều ngày 22/5, Đảng ủy xã Hoành Mô tổ chức Hội nghị sơ kết 01 năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Dự và chỉ đạo hội nghị có đồng chí Vi Ngọc Bích, Ủy viên Ban Thường vụ, Trưởng Ban Tổ chức Tỉnh ủy. Đồng chí Vũ Duy Văn – Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã chủ trì hội nghị.
Sáng ngày 20/5 (tức mùng 4/4 âm lịch), tại Nhà văn hóa hữu nghị Việt – Trung, xã Hoành Mô đã tổ chức Lễ khai mạc Hội Kiêng Gió năm 2026 trong không khí vui tươi, phấn khởi của đông đảo Nhân dân và du khách.
Không chỉ có du lịch biên giới, Hoành Mô đang dần thu hút du khách bởi những trải nghiệm sinh thái rừng, khám phá cây cổ thụ và không gian vùng biên còn nhiều nét nguyên sơ, mở ra dư địa phát triển các sản phẩm du lịch trải nghiệm đặc sắc.
Từ ngày 10-12/4, một tour du lịch cộng đồng mẫu dành cho du khách Nhật Bản được tổ chức tại các xã Lục Hồn, Hoành Mô và Bình Liêu. Hoạt động này nhằm mô phỏng trải nghiệm thực tế để các chuyên gia quan sát, thảo luận, từ đó phối hợp đánh giá và từng bước thúc đẩy phát triển mô hình du lịch cộng đồng tại địa phương.
Hoành Mô đang vào vụ hồi chiêm. Trên khắp các rẻo đồi cao đều có người dân hái hoa hồi, khắp các nẻo đường đều có người vận chuyển, có cảnh người bán, kẻ mua hoa hồi. Những xưởng luộc hồi, phơi hồi, đóng gói hồi vận hành không ngừng nghỉ.