Tại Quảng Ninh, những đơn vị thành viên của Tổng Công ty Đông Bắc đứng chân trên chiều dài hơn trăm cây số, từ vùng rừng núi Đông Triều đến tận đất Mông Dương (Cẩm Phả). Qua tìm hiểu, mới thấy khá nhiều khó khăn mà Tổng Công ty phải vượt qua trong thời gian khá ngắn.
Còn nhớ trước đây, Công ty Đông Bắc được “hợp thành” bởi nhiều đơn vị quân đội làm kinh tế có địa bàn hoạt động khá rộng, từ Quảng Ninh, Lạng Sơn, Bắc Giang... một số doanh nghiệp được thành lập từ các binh chủng như xe tăng, pháo mặt đất... Do đó, thời kỳ đầu, số lượng kỹ sư chuyên ngành khai thác mỏ của Đông Bắc rất ít, trong khi điều kiện khai thác khá phức tạp như địa bàn nhỏ hẹp phần lớn khai thác các vỉa kẹp, trữ lượng thấp, than xấu. Cùng với công tác khai thác các đơn vị thành viên của Công ty lại đồng thời thực hiện huấn luyện quân dự bị theo đúng định kỳ hàng năm. Trong bối cảnh than thổ phỉ hoạt động tràn lan, song trên các khu vực do Công ty Đông Bắc quản lý đã làm tốt công tác bảo vệ ranh giới mỏ. Với tinh thần của anh bộ đội Cụ Hồ, Đông Bắc đã xây dựng chiến lược con người để có đội ngũ kỹ sư được đào tạo bài bản, làm chủ được công nghệ khai thác vận chuyển hiện đại và đội ngũ đông đảo công nhân quốc phòng lành nghề. Trong phong trào học tập theo gương Bác Hồ đã giúp cho mọi người nâng cao nhận thức. Qua đó đã phát huy được nhiều phong trào thi đua sôi nổi. Hàng trăm đề tài khoa học, sáng kiến cải tiến kỹ thuật được áp dụng đã làm lợi cho Nhà nước hàng chục tỷ đồng. Việc khoán quản đến từng tổ đội, cá nhân đã tạo nên nền nếp lao động với tác phong công nghiệp, đưa lại năng suất ngày càng cao. Qua đó, Đông Bắc đã tự khẳng định, trong thời gian khá ngắn. Các đơn vị như 397, Thăng Long được đảm nhận khai trường Bàng Nâu có trữ lượng than lớn, nhưng tỷ lệ bóc đất trên tấn than khá cao và độ rắn của đá nơi đây lên đến F9, đòi hỏi phải có quy mô khai thác lớn. Song các đơn vị đã làm chủ được những khó khăn và hoàn thành vượt mức kế hoạch ngay từ năm đầu. Công ty 86 là doanh nghiệp có sản lượng khai thác 100% than hầm lò với khối lượng lớn, đã được Đông Bắc đầu tư chiều sâu. Đơn vị thuộc diện đầu tiên của ngành Than áp dụng công nghệ dàn chống thuỷ lực và khấu than trong hầm lò có hiệu quả cao với năng suất lao động 6,81 tấn/người/ca. Công ty Khe Sim phải sản xuất trên địa hình dàn trải với nhiều đất trống, đồi núi trọc song sản lượng khai thác hàng năm vẫn đạt một triệu tấn than, đồng thời vươn lên là doanh nghiệp có sự đầu tư tốt nhất về trồng rừng và bảo vệ môi trường của TKV. Công ty Đầu tư xây dựng và Thương mại đột phá trong lĩnh vực hạ tầng có nhiều công trình quy mô lớn đã giúp cho Tổng Công ty hoàn thành nhiệm vụ. Là doanh nghiệp ra đời khá muộn so với tất cả các doanh nghiệp ngành Than, khi mới thành lập vào năm 1994 sản lượng khai thác của Đông Bắc mới đạt 800.000 tấn than, đến năm 2009 đã tăng lên 4,5 triệu tấn than nguyên khai. Đó là thành tựu rất đáng ghi nhận mà tập thể cán bộ, chiến sĩ của Tổng Công ty đã làm được. Nơi nào khó khăn thì có mặt những người lính làm than của Đông Bắc. Trong đó đơn vị đầu tiên thực hiện thăm dò và khai thác bô xít trên vùng cao Tây Nguyên là của Đông Bắc. Ngày đó chỉ riêng san gạt mặt bằng để làm nhà ở, đơn vị đã thu được hàng trăm tấn quặng nhôm. Đồng thời Tổng Công ty còn đảm nhận khá nhiều địa bàn có nhiều khó khăn, thiếu thốn ở vùng sâu vùng xa như khai thác đồng ở Điện Biên; sắt, mangan ở Hà Giang; chì, kẽm (Đắk Lắc); đá vôi (Quảng Bình)... Trong bối cảnh khai thác lộ thiên ngày càng xuống sâu; ở các mỏ hầm lò phải khắc phục nhiều vùng có đới địa chất lắm phay, phá song các doanh nghiệp sản xuất than của công ty đã luôn biến thách thức thành cơ hội, vươn lên hoàn thành tốt nhiệm vụ hàng năm. Từ kế hoạch đầu tư chiều sâu, trong 5 năm gần đây, Tổng Công ty Đông Bắc đã đầu tư thêm gần 50 đầu xe vận tải công suất lớn, hàng chục công trường đạt kỷ lục khai thác của TKV. Tổng Công ty đã xây dựng chiến lược lâu dài mở rộng các mỏ khai thác than đáp ứng yêu cầu tăng sản lượng than hàng năm mà Tập đoàn giao cho. Đồng thời dưới sự chỉ đạo của Tổng Công ty, các đơn vị thành viên đã làm tốt công tác hoàn nguyên trong khai thác than được các chính quyền sở tại đánh giá cao. Để phát triển một các bền vững, Đông Bắc đã chú trọng công tác an toàn lao động, chủ động lắp đặt nhiều hệ thống cảnh báo khí cháy nổ trong các đường lò khai thác. Qua đó đã đưa nhanh công tác quản lý khí mỏ vào nền nếp nhằm chấm dứt tình trạng xấu xảy ra trong khai thác hầm lò. Bên cạnh đó, Tổng Công ty đã mạnh dạn đầu tư nâng cao năng lực thiết bị và đổi mới công nghệ, đẩy mạnh cơ giới khai thác trong hầm lò như dàn chống thuỷ lực ZH, GK; máy khấu than combai, hệ thống băng tải tời trục đồng bộ.... nên đã nâng cao năng suất lao động và đẩy mạnh sản xuất kinh.
Trồng cây hoàn nguyên môi trường tại Tổng Công ty Đông Bắc. Ảnh: Quang Huy
