Thời gian qua, các vụ lừa đảo qua mạng, qua điện thoại di động có chiều hướng gia tăng. Không ít người nhận cuộc gọi, tin nhắn từ những số điện thoại lạ, bị thâu tóm tâm lý, rồi chuyển cho đối tượng lừa đảo rất nhiều tiền. Trước thực trạng này, mới đây, Bộ Khoa học và Công nghệ đã có Thông tư số 08/2026/TT-BKHCN về việc xác thực thông tin thuê bao di động. Đây là quy định bắt buộc nhằm giảm thiểu rủi ro cho người dân, phục vụ công tác đảm bảo an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội, góp phần hạn chế tin nhắn rác, bảo vệ quyền lợi của người sử dụng dịch vụ viễn thông và góp phần ngăn chặn lừa đảo qua mạng, lừa đảo công nghệ cao.
Theo Thông tư số 08/2026/TT-BKHCN, từ ngày 15/4/2026, toàn bộ người dùng di động sẽ nhận được thông báo trên ứng dụng VNeID về danh sách các số điện thoại đang đăng ký theo thông tin cá nhân, đề nghị xác nhận việc có hay không sử dụng các số điện thoại đang đứng tên ở tất cả các mạng.
Với các thuê bao chính chủ đang sử dụng, vốn đã được xác thực trong các đợt chuẩn hóa trước đây, sẽ không cần thao tác thêm. Đối với các thuê bao không chính chủ, trong vòng 60 ngày (kể từ 15/4/2026), nếu không hoàn tất xác thực hoặc không xác nhận thuê bao trên VNeID, nhà mạng sẽ tạm dừng cung cấp dịch vụ viễn thông chiều đi và tiếp tục gửi thông báo yêu cầu thực hiện, đồng thời nhà mạng phải hoàn thành việc cập nhật, chuẩn hóa thông tin và xác thực sinh trắc học của thuê bao.
Sau 60 ngày, thuê bao không hoàn thành, nhà mạng sẽ tạm dừng cung cấp dịch vụ viễn thông hai chiều, đồng thời thông báo việc sẽ thanh lý hợp đồng, chấm dứt cung cấp dịch vụ nếu không thực hiện; sau 5 ngày kể từ ngày tạm dừng hai chiều, nếu thuê bao vẫn không thực hiện thì tiến hành chấm dứt cung cấp dịch vụ viễn thông.
Hiện các nhà mạng di động đang tiến hành chiến dịch làm sạch thông tin thuê bao di động nhằm đồng bộ, xác thực dữ liệu thuê bao di động với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Việc xác thực phải đảm bảo trùng khớp tối thiểu 4 trường thông tin - gồm số định danh cá nhân; họ, chữ đệm và tên; ngày, tháng, năm sinh; dữ liệu sinh trắc học khuôn mặt. Trong đó, việc xác thực sinh trắc học khuôn mặt phải đảm bảo độ chính xác theo tiêu chuẩn quốc tế; có khả năng phát hiện tấn công giả mạo thông tin sinh trắc học của vật thể sống dựa trên các tiêu chuẩn quốc tế để phòng chống gian lận, giả mạo khách hàng qua hình ảnh, video, mặt nạ 3D; thông tin chứng minh đã xác thực trùng khớp sinh trắc học phải thể hiện được thời gian thực hiện xác thực của từng số thuê bao.
Việc xác thực có thể thực hiện qua 3 cách: Qua ứng dụng VneID; ứng dụng di động của nhà mạng hoặc đến trực tiếp các cửa hàng giao dịch của các nhà mạng.
Với Quảng Ninh, hiện trên địa bàn tỉnh đang có khoảng 1,6 triệu thuê bao di động của các nhà mạng viễn thông. Theo thống kê, năm 2025, các thuê bao di động đã cơ bản xác định thông tin theo đúng quy định. Hiện, còn một số lượng thuê bao chưa được xác thực, các nhà mạng đang tích cực thực hiện công tác phối hợp với các phường, xã tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền, hỗ trợ, hướng dẫn người dân thực hiện việc cập nhật dữ liệu, xác thực chuẩn hóa thông tin thuê bao di động theo đúng quy định.
Như Viettel Quảng Ninh, hiện có gần 1 triệu thuê bao di động trên toàn tỉnh. Đơn vị này đã bố trí nhân lực tại 225 điểm bán hàng, phối hợp với 54 xã, phường, đặc khu để bố trí các tổ lưu động, trực tiếp tới các nhà văn hóa thôn, khu để hỗ trợ người dân thực hiện cập nhật thông tin thuê bao... Theo các chuyên gia an ninh mạng, việc xác thực sinh trắc học thuê bao di động như tài khoản ngân hàng, đặc biệt là việc xác thực lại mỗi khi người dùng thay đổi thiết bị đầu cuối sử dụng SIM sẽ góp phần ngăn ngừa các hoạt động lừa đảo, bởi khi danh tính số được kiểm soát, các tài khoản rác nhanh chóng bị loại bỏ, làm gián đoạn chuỗi trung gian mà tội phạm lừa đảo thường lợi dụng.
Ngoài việc ngăn chặn mua, bán SIM sau xác thực, việc yêu cầu xác thực khi đổi thiết bị cũng sẽ là rào cản kỹ thuật cho các hành vi chiếm đoạt SIM của người dùng. Ngay cả khi chiếm được SIM vật lý hoặc thông tin cá nhân, đối tượng xấu vẫn không thể hoàn tất quá trình kích hoạt nếu không vượt qua xác thực sinh trắc học trùng khớp với dữ liệu gốc.
Có thể nói, việc triển khai hiệu quả, nghiêm túc Thông tư số 08/2026/TT-BKHCN của Bộ Khoa học và Công nghệ chắc chắn sẽ là bước tiến quan trọng trong việc lành mạnh hóa thị trường viễn thông, góp phần xây dựng môi trường số an toàn, hiệu quả.
