Đến nay, sau hơn 2 năm triển khai chương trình xây dựng và phát triển thương hiệu nông sản của tỉnh, đã có 21/21 dự án được Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ KH&CN) cấp giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu và chỉ dẫn địa lý. Các dự án xây dựng thương hiệu đã thu hút và mang lại hiệu quả rõ rệt cho hàng ngàn nông dân, góp phần mang lại diện mạo mới về nông nghiệp, nông thôn, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội các địa phương.
Chương trình xây dựng và phát triển thương hiệu nông sản đã góp phần nâng cao giá trị sản phẩm, tăng sức cạnh tranh của sản phẩm, được người tiêu dùng quan tâm, chấp nhận. Với việc thiết lập được các kênh phân phối hiệu quả, giúp cho việc tiêu thụ các sản phẩm ổn định, kích thích từ khâu sản xuất, từng bước nâng cao thu nhập cho người dân.
Những thương hiệu bạc tỷ
Trên đường đến thăm trang trại trồng thanh long ruột đỏ của ông Đoàn Quang Ngọc (khu Tân Lập 2, phường Phương Đông, TP Uông Bí), anh Trịnh Việt Cường, Phó Trưởng Phòng Kinh tế TP Uông Bí, cho biết, năm 2011, trước khi chương trình xây dựng thương hiệu được triển khai, diện tích trồng thanh long của thành phố là 25ha, giá bán từ 35.000-40.000 đồng/kg quả thanh long. Sau hơn 2 năm triển khai xây dựng thương hiệu, đến nay, diện tích trồng thanh long của địa phương tăng lên hơn 46ha, giá bán từ 45.000-50.000 đồng/kg. Năm 2014, doanh thu từ cây thanh long đạt 9,5 tỷ đồng. Năm 2015, sản lượng ước đạt 280 tấn, doanh thu ước đạt trên 10 tỷ đồng. Hiện cây thanh long ruột đỏ được trồng tại 6 phường, xã: Thanh Sơn, Vàng Danh, Bắc Sơn, Quang Trung, Phương Đông và Thượng Yên Công.
Ông Đoàn Quang Ngọc cho biết, với gần 2ha trồng thanh long ruột đỏ, trong đó có hơn 1ha cho thu hoạch, mỗi năm gia đình thu lãi hơn 1 tỷ đồng, cao hơn trồng nhiều loại cây ăn quả khác.
Cùng với thương hiệu sản phẩm vải chín sớm Phương Nam, sản phẩm thanh long ruột đỏ Uông Bí là một trong những cây ăn quả chủ lực của thành phố. Nhất là sau khi được cấp nhãn hiệu, các sản phẩm này ngày càng được đông đảo người tiêu dùng trong và ngoài tỉnh biết đến. Hiện địa phương đã tự cung cấp được giống thanh long ruột đỏ mang tên Long Định 1. TP Uông Bí đã mở nhiều lớp tập huấn về VSATTP cho các hộ trồng vải, thanh long, hoàn thiện thủ tục cấp giấy chứng nhận VSATTP cho các hộ.
Trước đây, khi chưa xây dựng thương hiệu, sản phẩm chả mực cung cấp ra thị trường chất lượng chưa được quản lý chặt chẽ. Nhưng sau khi được xây dựng thương hiệu, sản phẩm đã có bao bì, nhãn mác chung, chất lượng được quản lý, kiểm soát chặt chẽ theo tiêu chuẩn quy định, góp phần tăng sản lượng cũng như giá thành của sản phẩm. Bây giờ, hầu hết du khách đến Hạ Long đều muốn tham quan chợ Hạ Long I và chợ Hạ Long II để được tận mắt xem cách chế biến, cũng như mua chả mực về làm quà.
Đẩy mạnh xây dựng thương hiệu nông sản
Trao đổi với chúng tôi, anh Nguyễn Quang Hảo, Phó Trưởng Phòng Quản lý sở hữu trí tuệ (Sở KH&CN), cho biết: Cùng với việc hoàn thành xây dựng 21 thương hiệu sản phẩm nông nghiệp, đến nay đã có 2/5 dự án do Trung ương triển khai và uỷ quyền cho địa phương thực hiện, được Cục Sở hữu trí tuệ cấp giấy chứng nhận nhãn hiệu tập thể là gốm sứ Đông Triều (cấp cho chủ sở hữu là Hiệp hội gốm sứ Đông Triều) và mật ong Tiên Yên (cấp cho chủ sở hữu là UBND huyện Tiên Yên). 3 nhãn hiệu còn lại đang được các địa phương tích cực triển khai là cá ruội Cô Tô, cua biển Quảng Yên và sá sùng Vân Đồn.
Cùng với đó, nhiều địa phương trực tiếp thực hiện xây dựng thương hiệu cho các sản phẩm. Đến nay, nhiều nhãn hiệu của các địa phương được Cục Sở hữu trí tuệ cấp giấy chứng nhận là: Củ cải Đầm Hà, lợn Móng Cái, rượu bâu Bằng Cả, mật ong Hoành Bồ, hoa đào đá Thống Nhất và hoa Hoành Bồ.
Các dự án đã góp phần làm thay đổi nhận thức của người dân, doanh nghiệp từ sản xuất manh mún, nhỏ lẻ sang sản xuất theo hướng tập trung. Nhiều doanh nghiệp, người nông dân đã mạnh dạn đầu tư vốn để phát triển sản xuất. Điển hình như Dự án nhãn hiệu chứng nhận thanh long Uông Bí, hàng chục hộ dân trồng thanh long trên địa bàn thành phố đã đầu tư trên 10 tỷ đồng để mở rộng thêm 15ha. Dự án chứng nhận rau an toàn Quảng Yên đã thu hút được sự đầu tư của Công ty CP Đầu tư và Xây dựng Việt Long với số kinh phí lên tới hàng chục tỷ đồng để xây dựng hệ thống nhà xưởng, trang thiết bị hiện đại hỗ trợ cho bà con nông dân vùng trồng rau an toàn.
Cùng với việc xây dựng thương hiệu sản phẩm, tỉnh luôn quan tâm xây dựng, từng bước hình thành các vùng sản xuất hàng hoá tập trung theo hướng mở rộng về quy mô, sản lượng, bước đầu đang mang lại hiệu quả kinh tế cao, tạo ra nhiều việc làm, thu nhập ổn định cho người lao động tại địa phương. Điển hình như các vùng sản xuất: Rau an toàn tại Quảng Yên; nếp cái hoa vàng, na dai Đông Triều; hoa Hoành Bồ; miến dong Bình Liêu; nuôi gà Tiên Yên; tôm chân trắng Móng Cái v.v..
Có thể khẳng định, việc xây dựng thương hiệu cho các sản phẩm nông nghiệp của tỉnh là một trong những hướng đi trọng tâm, phù hợp và mang lại hiệu quả, giúp nâng cao giá trị sản phẩm, tăng sức cạnh tranh trên thị trường, nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống của người nông dân trên địa bàn tỉnh.
Phạm Hoạch
