Bình Liêu là huyện dân tộc, miền núi, biên giới, là phên giậu phía Đông Bắc của Tổ Quốc; dựa trên đặc điểm của địa phương, huyện Bình Liêu có 5 đặc điểm khác biệt so với các địa phương khác trong tỉnh, đó là:
1- Bình Liêu là địa phương dân tộc, miền núi, nằm ở phía Đông Bắc của tỉnh Quảng Ninh. Dân số trên 3 vạn người; dân tộc thiểu số chiếm 96% dân số - là huyện có tỷ lệ đồng bào dân tộc thiểu số cao nhất tỉnh và cũng thuộc nhóm huyện có tỷ lệ đồng bào dân tộc thiểu số cao nhất cả nước. Bình Liêu là một trong những huyện có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn nhất tỉnh; thu nhập bình quân đầu người đạt thấp (đạt khoảng 30% của tỉnh); tỷ lệ hộ nghèo còn cao (năm 2013 còn 16,53%, năm 2014 giảm còn 11,16% theo tiêu chí mới, cao hơn 6,6 lần so với tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh); 5/8 đơn vị hành chính cấp xã (chiếm 62,5%) có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.
2- Bình Liêu là huyện có đường biên giới trên đất liền dài nhất tỉnh (dài 42,999km), giáp với 2 địa phương cùng cấp của Trung Quốc là huyện Ninh Minh, thành phố Sùng Tả và khu Phòng Thành, thành phố cảng Phòng Thành, tỉnh Quảng Tây (Trung Quốc), với 6/8 đơn vị hành chính cấp xã có đường biên giới. Vì vậy, Bình Liêu là địa bàn trọng yếu về an ninh - quốc phòng.
3- Bình Liêu là địa phương tương đối khép kín về mặt địa lý; nếu không tính tuyến đường hành lang biên giới chỉ có tuyến Quốc lộ 18C. Điều đó gây khó khăn trong việc phát triển kinh tế - văn hoá, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân, tiềm ẩn nhiều nguy cơ về đảm bảo quốc phòng - an ninh.
4- Cộng đồng các dân tộc trên địa bàn đã hình thành nên một bản sắc văn hoá đặc sắc lâu đời với nhiều giá trị văn hoá được lưu giữ, phát huy; cùng với điều kiện khí hậu mát mẻ, trong lành, cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp là nguồn tài nguyên phong phú, điều kiện thuận lợi để huyện Bình Liêu phát triển du lịch mang bản sắc riêng.
5- Bình Liêu là huyện duy nhất trong tỉnh Quảng Ninh không có cơ sở tôn giáo; nhân dân không theo một tôn giáo nào. Trên địa bàn huyện không có nhà thờ, chùa chiền hay các biểu tượng tôn giáo. Điều này, đặt ra những khó khăn cho huyện trong công tác quản lý vấn đề tôn giáo trên địa bàn; cần quan tâm để tránh xảy ra việc các thế lực thù địch lợi dụng vấn đề tự do tín ngưỡng, dân chủ, vấn đề dân tộc để truyền đạo trái phép, gây chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc.
Theo Huyện uỷ Bình Liêu