Với vai trò là tổ chức đại diện bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động (NLĐ), để thực hiện chức năng của mình, nhiều năm qua các cấp Công đoàn trên địa bàn tỉnh luôn quan tâm đến công tác bảo hộ lao động (BHLĐ) nói chung, an toàn vệ sinh lao động (ATVSLĐ) nói riêng. Chính sự hoạt động mạnh mẽ của các cấp công đoàn, kết hợp với sự quản lý của các cơ quan quản lý nhà nước, công tác ATVSLĐ đã có nhiều chuyển biến, tình hình điều kiện lao động đã được cải thiện.
Tuy nhiên, tình hình TNLĐ thời gian gần đây vẫn gia tăng. 6 tháng đầu năm 2013 trên địa bàn tỉnh đã xảy ra 21 vụ tai nạn lao động nghiêm trọng làm chết 20 người; tăng 1 vụ, 1 người so với cùng kỳ năm 2012; nhiều nhất là ở ngành Than 16 vụ, chết 16 người, tăng 3 vụ, 2 người so với cùng kỳ 2012. Theo kiểm tra của các cơ quan chức năng, thời gian qua, việc thực hiện luật pháp và công tác quản lý BHLĐ ở các doanh nghiệp (DN) còn nhiều vi phạm. Điều kiện làm việc ở nhiều DN tư nhân, đặc biệt là các DN nhỏ rất khắc nghiệt, nguy hiểm. Nhiều DN đo kiểm tra các yếu tố môi trường lao động không thường xuyên. Việc thực hiện chế độ bồi dưỡng độc hại bằng hiện vật còn nhiều sai sót; trợ cấp TNLĐ chưa thực hiện đúng quy định về nội dung chi trả và mức tiền công, tiền lương dùng để chi trả; việc khám sức khoẻ định kỳ cho NLĐ được thực hiện chưa đầy đủ và thiếu nghiêm túc. Nhiều DN và CĐCS có biểu hiện sao nhãng việc phát động, duy trì phong trào “Xanh - Sạch - Đẹp, bảo đảm an toàn vệ sinh lao động”; công tác báo cáo định kì về BHLĐ, thống kê, báo cáo TNLĐ, bệnh nghề nghiệp của CĐCS chưa tốt, hoặc chất lượng báo cáo chưa đạt yêu cầu, sơ sài, không có số liệu, nhiều đơn vị không báo cáo. Công tác cán bộ chưa được quan tâm đầy đủ, chất lượng cán bộ làm BHLĐ của công đoàn còn bất cập, chưa đáp ứng đòi hỏi của thực tiễn, nhất là kĩ năng kiểm tra hướng dẫn ở cơ sở, điều tra TNLĐ.
Ông Phạm Ngọc Hưng, Chủ tịch LĐLĐ TP Hạ Long cho rằng: CĐCS một số đơn vị chưa chủ động trong việc đề xuất với chuyên môn để thực hiện các chế độ, biện pháp ATVSLĐ, còn lạ lẫm với nhiệm vụ và công tác an toàn. Trong công tác ATVSLĐ, đa số công đoàn vẫn chỉ nặng về phối hợp, nhẹ về phản biện. Các chủ tịch công đoàn không có phản biện với DN, chuyên môn về công tác này, hoặc có thì rất ít. Trong khi đó, chế tài xử phạt DN chưa nghiêm, chưa xác định vai trò của cá nhân DN phải chịu trách nhiệm. Hầu hết đổ lỗi cho NLĐ khi họ đã chết. Trong khi đó, CĐCS lại không hề lên tiếng phản biện. Vì vậy cần thuyết phục giám đốc DN bằng cách cung cấp các tài liệu liên quan tới chế độ chính sách về ATVSLĐ đồng thời chỉ đạo CĐCS chủ động nêu ý kiến, đề xuất sớm triển khai công tác ATVSLĐ tại đơn vị. Chủ động, độc lập trong việc tự kiểm tra ở cơ sở, tham gia phản biện, kiến nghị các nội dung về an toàn BHLĐ; quan tâm chuyên sâu về vai trò của cán bộ công đoàn trong công tác ATLĐ.
Thiết nghĩ, để làm tốt hơn nữa công tác ATVSLĐ, trong thời gian tới, các cấp công đoàn cần thực hiện tốt công tác BHLĐ. Duy trì, phát triển và nâng cao hơn nữa chất lượng phong trào quần chúng làm BHLĐ. LĐLĐ tỉnh, Công đoàn Than - Khoáng sản Việt Nam cần tập trung chỉ đạo các cấp công đoàn làm tốt hơn nữa phong trào “Xanh - Sạch - Đẹp, bảo đảm an toàn vệ sinh lao động”, phong trào “Phát huy sáng kiến cải thiện điều kiện lao động”. Củng cố và nâng cao chất lượng hoạt động của mạng lưới an toàn vệ sinh viên. Tham gia với Nhà nước trong việc nghiên cứu xây dựng mới cũng như sửa đổi các văn bản pháp luật, chế độ chính sách về BHLĐ. Bên cạnh đó, cần tăng cường và nâng cao chất lượng công tác kiểm tra của công đoàn các cấp trong lĩnh vực BHLĐ; chủ động phối hợp liên ngành trong công tác BHLĐ đặc biệt là trong vấn đề kiểm tra và điều tra tai nạn lao động, coi trọng công tác tự kiểm tra ở cơ sở, kiểm tra độc lập của CĐCS. Nhất là, cán bộ CĐCS phải thực sự bản lĩnh, đối mặt với chuyên môn, làm việc độc lập, tăng cường phản biện và giám sát.
Thanh Hằng
