Những năm qua công tác quản lý và sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên rừng và đất rừng luôn được các cấp uỷ, chính quyền huyện Ba Chẽ đặc biệt quan tâm. Hàng năm, huyện đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, hướng dẫn, đôn đốc các xã, thị trấn, các tổ chức, doanh nghiệp về công tác quản lý, bảo vệ, khai thác và sử dụng hiệu quả đất lâm nghiệp; kiểm tra, giám sát việc sử dụng đất lâm nghiệp của các hộ, gia đình được giao, cho thuê. Đồng thời chỉ đạo triển khai thực hiện tốt các chương trình, dự án hỗ trợ trồng rừng sản xuất.
Trong hơn 4 năm (2008-2012), các cơ quan chuyên môn như: Phòng Tài nguyên và Môi trường, Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Hạt Kiểm lâm đã phối hợp tổ chức hàng trăm buổi tuyên truyền các chính sách, quy định của Nhà nước, của tỉnh, huyện về bảo vệ, khai thác, sử dụng hiệu quả rừng và đất rừng. Hạt Kiểm lâm đã tổ chức cho hàng nghìn lượt hộ gia đình ký cam kết bảo vệ rừng và phòng cháy chữa cháy rừng (PCCCR). Thông qua các buổi tuyên truyền đã nâng cao ý thức người dân, do vậy số vụ vi phạm về quản lý và sử dụng đất lâm nghiệp giảm dần, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn.
Ngoài việc xây dựng chương trình, kế hoạch trồng rừng cụ thể, địa phương còn tranh thủ được các nguồn vốn và vận động nhân dân tự bỏ vốn đầu tư, do vậy diện tích trồng rừng năm sau cao hơn năm trước. Theo số liệu của ngành chức năng, toàn huyện có 55.058,82ha đất lâm nghiệp, tính đến nay đất có rừng là 38.513,8ha (chiếm 70%). Bình quân diện tích trồng rừng mới hàng năm khoảng 2.000ha/năm, do vậy đã nâng độ che phủ rừng tăng từ 41,9% (năm 2002) lên 52,2% (năm 2011).
Nhằm phát huy tối đa giá trị đất lâm nghiệp, đồng thời nâng cao ý thức người dân trong việc sử dụng và bảo vệ nguồn đất, huyện đã tích cực triển khai giao đất, giao rừng cho các chủ sử dụng. Hiện nay, diện tích đất lâm nghiệp đã giao cho các tổ chức, doanh nghiệp, hộ gia đình, cá nhân là 42.499,68ha (chiếm 77%), trong đó: Giao 16.282,87ha đất cho các tổ chức, doanh nghiệp; 26.423,5ha đất giao cho 2.987 hộ gia đình, cá nhân. Huyện cũng đã cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho 2.738 hộ gia đình với tổng diện tích 23.931,69ha. Thực hiện cho 32 hộ gia đình, cá nhân thuê đất lâm nghiệp với diện tích 230ha. Khi được giao đất, cho thuê đất hầu hết các tổ chức, doanh nghiệp, hộ gia đình đều cố gắng phát triển nguồn đất lâm nghiệp hiệu quả, nhiều hộ đã thoát nghèo, đi lên từ nghề rừng. Đa số các doanh nghiệp, tổ chức đã chấp hành tốt chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, thực hiện tốt nghĩa vụ tài chính, tạo công ăn việc làm cho nhiều lao động và tham gia đóng góp kinh phí ủng hộ cho một số phong trào phát động của địa phương.
Ngoài việc triển khai giao đất, giao rừng, Ba Chẽ còn đặc biệt chú trọng đến công tác kiểm tra, kiểm soát việc sử dụng đất lâm nghiệp nhằm hạn chế việc khai thác, vận chuyển lâm sản trái phép và giải quyết kịp thời các vụ xâm lấn đất lâm nghiệp, phá rừng. Tính đến tháng 10-2012, huyện đã giải quyết dứt điểm gần 100 trường hợp tranh chấp đất đai, xử lý 7 vụ xâm lấn đất lâm nghiệp tại các xã Thanh Sơn, Thanh Lâm, Lương Mông, Minh Cầm theo đúng quy định của pháp luật.
Bên cạnh đó, công tác PCCCR và bảo vệ rừng mùa hanh khô cũng được các cấp uỷ, chính quyền huyện đặc biệt quan tâm, chỉ đạo thực hiện. Ban quản lý rừng phòng hộ đã thành lập tổ bảo vệ rừng chuyên trách, thường xuyên kiểm tra và tuyên truyền cho nhân dân vùng có rừng phòng hộ về công tác bảo vệ và PCCCR. Ngoài ký hợp đồng với 4 tập thể và 2 cá nhân bảo vệ rừng khu vực xung yếu dễ xảy ra cháy, Ban quản lý còn xây dựng các phương án phòng chống cháy rừng, làm đường băng cản lửa… Các doanh nghiệp, người dân khi được giao đất rừng đều có trách nhiệm, ý thức cao về công tác này. Tính đến nay, trên địa bàn huyện chưa có vụ cháy rừng nào xảy ra.
Mặc dù công tác quản lý đất lâm nghiệp trên địa bàn Ba Chẽ đã đạt được nhiều kết quả nhưng hiện vẫn còn một số tồn tại. Trong hơn 4 năm qua, trên địa bàn huyện có 118 trường hợp hộ gia đình, cá nhân chuyển nhượng đất lâm nghiệp được giao, trong đó chỉ có 59 trường hợp làm thủ tục chuyển nhượng theo quy định; nhiều hộ chưa sử dụng hết và chưa sử dụng đất lâm nghiệp được giao; việc xử lý hành vi vi phạm còn thiếu chủ động, lúng túng, cá biệt còn có biểu hiện buông lỏng. Nguyên nhân là do năng lực cán bộ quản lý còn hạn chế, địa bàn rộng, giao thông khó khăn…
Thanh Hoa
