Trong thực hiện các chỉ tiêu kinh tế - xã hội 6 tháng đầu năm nay, thì chỉ tiêu tỉ lệ dân số nông thôn được cung cấp nước hợp vệ sinh gần đạt kế hoạch cả năm (92,2/93%). Tuy nhiên có một thực tế, nhiều người dân ở các thôn, bản vùng sâu, vùng xa thuộc các huyện miền núi của tỉnh vẫn phải dùng nước sinh hoạt từ các khe, suối mà chưa qua một công đoạn xử lý nào. Để có nước sinh hoạt, nhiều hộ dân hàng ngày phải gánh nước từ khe, suối về.
Gánh nước mùa mưa
Xuất phát từ thị trấn Ba Chẽ, vượt hơn 40 cây số, mất hơn 2 giờ, chúng tôi có mặt tại xã Minh Cầm (huyện Ba Chẽ). Anh Bàn Văn Ba, Phó Chủ tịch UBND xã, cho biết: Trước đây thôn có bể nước chứa nước dùng chung, khoảng 6m3, nguồn nước được xã bơm từ khe Cum, thuộc thôn Đồng Tán về để phục vụ sinh hoạt của tất cả bà con trong thôn. Nhưng đã hơn 2 tháng nay, do máy bơm liên tục bị cháy, cộng với không chịu thấu chi phí tiền điện đến cả triệu đồng mỗi tháng, nên xã đành lắp đường ống dẫn nước bơm về téc chứa dùng riêng của trụ sở UBND xã. Bể chứa nước của thôn bỏ không. Hộ dân nào có điều kiện thì lắp đường ống, máy bơm riêng; còn hầu hết, quanh năm bốn mùa phải gánh nước từ khe về, cách nhà khoảng 500-600m, nhiều đoạn dốc gần như dựng đứng…
Tại thôn Đồng Tán, chúng tôi gặp chị Đinh Thị Biên đang vất vả gánh nước từ dưới khe Cum về để chuẩn bị nấu bữa trưa. Dừng nghỉ chốc lát, chị cho biết, khoảng 2 tháng nay, xã không bơm nước lên bể chứa nước của thôn nữa, nên để có nước sinh hoạt, mỗi ngày chị phải gánh 5-6 chuyến nước từ dưới khe về. Nhà nghèo, nên không có tiền xây bể chứa nước, mua máy bơm, bắc ống, rồi lại trả tiền điện, nên đành phải bỏ sức gánh nước, rất vất vả. Ước muốn của chị cũng như nhiều bà con trong thôn là mong được Nhà nước quan tâm đầu tư xây bể, bắc ống dẫn nước về để bà con đỡ khổ.
Ông Nguyễn Dưỡng, Trưởng thôn Đồng Tán, cho biết: Nhà ông đang xây nhà, may mà có ao nước gần đó, chứ nếu dùng máy bơm để bơm nước từ khe lên xây nhà thì chắc không dám xây nhà. Nước dùng sinh hoạt phải bơm liên tục. Từ đầu năm đến nay, nhà ông đã bị cháy 3 chiếc máy bơm, tốn gần 5 triệu đồng. Cả thôn mong sớm được Nhà nước đầu tư xây dựng bể chứa nước và hệ thống ống dẫn nước sinh hoạt về cho bà con trong thôn.
Bể chứa nước: Có như không
Đến xã Đạp Thanh, anh Hoàng Văn Huấn, Phó Chủ tịch UBND xã, cho biết: Xã có 11 thôn, bản với trên 450 hộ, hầu hết dùng nước sinh hoạt từ các khe, suối, mạch nước ngầm từ trên núi chảy về. Vào mùa khô, nhiều thôn vùng cao như Bắc Cáp, Hồng Tiến, Bắc Tập, Khe Tít... đều rơi vào cảnh thiếu nước sinh hoạt trầm trọng. Trong khi các bể chứa nước được Nhà nước đầu tư từ hàng chục năm về trước ở một số thôn, nay đã xuống cấp, rò rỉ, đường ống dẫn nước bị hư hỏng, không còn đảm bảo cung cấp nước.
Anh Chu Chánh (thôn Hồng Tiến, xã Đạp Thanh) tâm sự, tiếng là nhà ở sát bể chứa nước của thôn, nhưng gia đình anh vẫn phải dùng máy bơm để bơm nước từ sông Ba Chẽ lên để sinh hoạt, mỗi tháng tốn gần 100.000 đồng tiền điện chạy máy bơm. Theo anh Chu Vĩnh Hợp, Trưởng thôn Hồng Tiến: Thôn có 50 hộ dân, nguồn nước sinh hoạt được lấy từ khe Khuy cách gần 500m, nay đã cạn nhiều, lại không đảm bảo vệ sinh. Bà con trong thôn mong muốn được Nhà nước đầu tư xây mới, nâng cấp, sửa chữa bể chứa nước, đường ống dẫn nước từ khe Khây, cách thôn gần 4.000m…
Theo số liệu của Phòng NN&PTNT huyện, hiện trên địa bàn huyện có 30 công trình nước sinh hoạt nông thôn cần đầu tư xây mới, sửa chữa, đáp ứng cho 1.280 hộ dân ở 7 xã là Lương Mông, Minh Cầm, Đạp Thanh, Thanh Lâm, Thanh Sơn, Nam Sơn và Đồn Đạc. Nguồn kinh phí này khá lớn đối với huyện. Vì thế, bên cạnh cần sự quan tâm đầu tư, hỗ trợ của Nhà nước, của tỉnh, huyện cũng cần huy động các nguồn vốn, nhất là đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao ý thức của nhân dân, cùng chung sức xây dựng các công trình nước sạch nông thôn.
Phạm Hoạch
