Đất đai chính là một trong những nguồn lực quan trọng để phát triển kinh tế- xã hội trên địa bàn, chính vì vậy công tác quản lý đất đai, quy hoạch, xây dựng đã và đang được tỉnh tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, từng bước nâng cao chất lượng công tác quản lý, tạo điều kiện tốt nhất cho nhà đầu tư triển khai dự án.
Với số lượng khá lớn các dự án sử dụng đất chậm tiến độ trong nhiều năm qua trên địa bàn tỉnh đã không chỉ gây lãng phí nguồn tài nguyên mà còn tạo ra những hệ lụy lớn với đời sống của người dân, gây bức xúc trong dư luận.
Dự án Khu dân cư và đường liên phường Hồng Hải - Hà Trung - Hà Lầm (TP Hạ Long) do Công ty CP Kinh doanh bất động sản Quảng Ninh làm chủ đầu tư là một điển hình, thời gian thực hiện từ năm 2005. Đây là dự án được thực hiện theo hình thức đổi đất lấy công trình. Công ty này làm con đường dài khoảng 2km từ phường Hồng Hải qua phường Hà Trung vào tới Hà Lầm, đổi lại, Công ty được khai thác quỹ đất 2 bên hành lang tuyến đường. Tuy nhiên, đến nay đã gần 8 năm trôi qua nhưng dự án vẫn chưa thể triển khai xong vì còn chờ địa phương GPMB. Địa phương lại chờ dự án có đất tái định cư để đền bù di chuyển. Sự chờ đợi này đã khiến cho nhiều hộ dân trong diện GPMB của dự án đang hàng ngày đối mặt với lụt lội mỗi khi có mưa và nỗi lo nhà xuống cấp. Bà Vũ Thị Đôn, tổ 17, khu 2, phường Hà Trung cho biết: Toàn bộ diện tích đất 300m2 của gia đình tôi đều nằm trong dự án. Hiện nay nhà tôi đã bị xuống cấp rất nghiêm trọng, toàn bộ diện tích trồng rau, hoa quả đều bị hỏng do cứ mỗi trận mưa là nhà tôi lại bị ngập như một cái ao. Nhà tôi đã gửi đơn lên phường xin được xây lại nhà ở trên nền đất cũ nhưng không được đồng ý vì đang ở trong diện GPMB của dự án. Dự án cũng đã lập phương án đền bù cho gia đình tôi với tổng số tiền là 500 triệu đồng và một suất đất tái định cư nhưng lại chưa có thông báo là tái định cư ở đâu, diện tích chỗ ở là bao nhiêu? Tôi đã già rồi, cứ ăn nhờ ở đậu như hiện nay khổ quá.
| Không chỉ Quảng Yên, Hạ Long mà nhiều địa phương khác trên địa bàn tỉnh đều có những dự án chậm tiến độ, thậm chí kéo dài nhiều năm mà không triển khai. |
Qua tìm hiểu chúng tôi được biết hầu hết các hộ dân trong diện phải di dời đều ủng hộ dự án này, bởi nếu thành công, dự án không chỉ đem lại lợi ích kinh tế - xã hội cho thành phố mà còn cho chính họ. Tuy nhiên, họ không chấp nhận mức đền bù quá thấp mà cơ quan chức năng đã thông báo. Ông Đào Quang Huy tổ 31, khu 3, phường Hà Trung cho biết: Mảnh đất của gia đình tôi rộng 1.980m2, giá thị trường 4 triệu đồng/m2, mà lần đầu đền bù 1,2 tỷ đồng, lần thứ 2 tăng thêm hơn 400 triệu đồng nữa và lần gần đây nhất là 1,7 tỷ đồng. Tôi rất ủng hộ dự án và cũng không đòi hỏi phải được đền bù theo giá thị trường nhưng thành phố cũng cần cân nhắc tính toán phương án như thế nào để người dân chúng tôi không quá thiệt thòi chứ. Cũng theo ông Huy cho biết ở trong khu có một số hộ dân chỉ được đền bù 200 triệu đồng, với số tiền đó họ không thể xoay xở để tìm nơi ở mới được. Chính sự bất hợp lý này đã khiến nhiều hộ dân bức xúc. Vì vậy, chúng tôi mong muốn chính quyền địa phương cũng như chủ dự án sớm có biện pháp khắc phục để chúng tôi yên tâm, ổn định cuộc sống.
Đến 2 xã Sông Khoai, Hiệp Hoà (TX Quảng Yên) nơi mà cách đây 4 năm Công ty Đóng tàu Phà Rừng (Vinashin) đã hoành tráng khởi công 3 dự án lớn gồm: Nhà máy đóng tàu Yên Hưng; nhà máy sửa chữa tàu biển Yên Hưng và nhà máy chế tạo động cơ Vinashin Phà Rừng với diện tích xây dựng 400ha. Theo bản thuyết minh dự án thì đây là những dự án quan trọng, hiện đại ngang tầm thế giới với tổng mức đầu tư gần 4.500 tỷ đồng. Tuy nhiên, đến nay các dự án trên chỉ thực hiện nửa vời, có dự án vẫn là bãi đất trống, gây ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân liền kề. Dẫn chúng tôi đi xem khu mặt bằng được san gạt nham nhở để xây dựng Nhà máy Chế tạo động cơ Vinashin - Man - Phà Rừng, anh Đinh Quang Tiến, thôn 7, xã Sông Khoai bức xúc nói. Nhà máy chẳng thấy đâu, chỉ thấy bãi đất trống bị san gạt, đổ đất nham nhở chiếm hết cả lòng con lạch thuyền bè của người dân trong xã vào trú ẩn mỗi khi có mưa bão. Không những thế những hộ dân bị thu hồi đầm đã 4 năm nay thấy bỏ không giờ muốn đầu tư nuôi trồng thuỷ sản lại cũng không được, dân không có đất để sản xuất còn đất ở đây thì bị bỏ hoang tàn cho lau sậy mọc hoang. Nếu dự án không thể triển khai thì tỉnh và thị xã cũng cần sớm có hướng giải quyết chuyển mục đích khác chứ cứ để hoang phí như thế này gây bức xúc trong nhân dân.
Không chỉ Quảng Yên, Hạ Long mà nhiều địa phương khác trên địa bàn tỉnh đều có những dự án chậm tiến độ, thậm chí kéo dài nhiều năm mà không triển khai. Điển hình như dự án xây dựng trại chăn nuôi lợn thịt hướng nạc của Công ty CP Đầu tư Phát triển nông nghiệp tại xã Bình Dương (Đông Triều) có quyết định giao đất, cho thuê đất của UBND tỉnh từ năm 2004 với tổng diện tích 40.000m2. Tuy nhiên, đến nay Công ty mới đầu tư xây dựng tường bao quanh và chưa đầu tư các hạng mục công trình phục vụ việc nuôi lợn siêu nạc. Bên cạnh đó, đơn vị này không thực hiện nghĩa vụ tài chính với nhà nước, còn nợ hơn 500 triệu đồng tiền thuê đất. Nghiêm trọng hơn tình trạng một số dự án sử dụng đất sai mục đích, vi phạm nghiêm trọng quy định của Luật Đất đai cũng đang xuất hiện trên địa bàn tỉnh gây bức xúc dư luận. Đơn cử như dự án Xưởng chế biến gỗ và nhà hàng của Công ty TNHH Hưng Nghĩa, xã Hồng Phong (Đông Triều). Công ty này được UBND tỉnh có quyết định cho thuê đất từ năm 2008 với diện tích gần 3.000m2 để sử dụng tài sản hiện có chế biến gỗ, đồ da, mây tre đan và nhà bán hàng. Nhưng thực tế Công ty đã không triển khai những hạng mục này mà thay vào đó là xây dựng 1 sân patin và xây nhà trọ cho thuê khiến người dân ở đây không khỏi bức xúc.
Trên đây chỉ là một trong tổng số hàng trăm dự án sử dụng đất chậm triển khai trên địa bàn tỉnh, mà những hệ lụy của nó ảnh hưởng tới đời sống của người dân đã rõ. Thiết nghĩ, sau khi kiểm tra xác định những dự án chậm tiến độ, không phát huy được hiệu quả sử dụng đất các cấp các ngành của tỉnh cần sớm xem xét có hướng giải quyết dứt điểm.
Hiểu Trân
Bài 2: Công tác xử lý: Nghiêm minh, kiên quyết, dứt điểm
