Cách đây 30 năm, ngày 20/11/1989, công ước đầu tiên về quyền trẻ em được thông qua, là minh chứng rõ rệt cho cam kết của cộng đồng quốc tế chung tay hiện thực hóa các quyền của trẻ em về y tế, giáo dục, dinh dưỡng, quyền được sống trong môi trường an toàn, không bạo lực, quyền được nói lên tiếng nói của mình và quyền hướng tới tương lai. Thực hiện công ước về quyền trẻ em, Quảng Ninh luôn nỗ lực không ngừng để tạo dựng một môi trường phát triển thuận lợi cho trẻ em và thanh thiếu niên trên địa bàn tỉnh.
Thúc đẩy quyền tham gia của trẻ
Bắt đầu từ năm 2016, các phiên khai mạc họp HĐND tỉnh Quảng Ninh đều có những vị khách mời rất đặc biệt. Đó là các đại biểu học sinh, sinh viên, đoàn viên thanh niên tiêu biểu của các trường THPT, cao đẳng, đại học tại Quảng Ninh được HĐND tỉnh mời dự họp và trao giấy chứng nhận tham dự kỳ họp HĐND tỉnh.
Được tham dự kỳ họp, các đại biểu là các đoàn viên, thanh niên, học sinh, sinh viên đã có cơ hội nắm bắt, hiểu biết về thực tiễn hoạt động của HĐND - cơ quan quyền lực Nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân, do nhân dân địa phương bầu ra. Đồng thời, những chủ nhân tương lai của đất nước sẽ nhận thức đầy đủ hơn về trách nhiệm trước nhân dân để từ đó không ngừng rèn luyện, học tập, dần hình thành lý tưởng cách mạng, có hoài bão, có trách nhiệm với Tổ quốc, xã hội và bản thân, phấn đấu rèn luyện, trở thành lực lượng kế tục xứng đáng cho sự nghiệp xây dựng, phát triển của đất nước nói chung và Quảng Ninh nói riêng.
Đồng chí Nguyễn Văn Hồi, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Quảng Ninh, cho biết: Thông qua hoạt động này, chúng tôi mong muốn giáo dục ý thức công dân cho các cháu, giúp học sinh, sinh viên hiểu rõ hơn hoạt động của hội đồng, về trách nhiệm của người đại biểu HĐND. Qua đó, các cháu sẽ học tập, rèn luyện trở thành công dân có ích, có thể trở thành đại biểu dân cử, nói lên tiếng nói của nhân dân sau này.
Không chỉ tạo điều kiện cho trẻ em và thanh thiếu niên được tham dự các kỳ họp của cơ quan quyền lực Nhà nước ở địa phương, Quảng Ninh còn tạo điều kiện thúc đẩy sự tham gia của trẻ em trong mọi hoạt động xã hội. Đặc biệt, diễn đàn trẻ em được tổ chức hàng năm ở cấp tỉnh và 2 năm một lần ở cấp huyện đã trở thành hoạt động ý nghĩa để đại diện của trẻ em bày tỏ ý kiến, nguyện vọng của trẻ em hoặc để cơ quan, tổ chức lấy ý kiến của trẻ em về những vấn đề về trẻ em hoặc có liên quan đến trẻ em.
Các diễn đàn ở tỉnh và các địa phương đã thu hút được sự quan tâm của rất nhiều em nhỏ và thầy cô giáo tham gia trực tiếp. Thông qua các hình thức như thuyết trình, kịch, văn nghệ, vẽ tranh... các em đã trình bày nhiều vấn đề liên quan đến trẻ em kèm theo thông điệp gửi tới diễn đàn. Tại các diễn đàn, trẻ em cũng đã được đối thoại trực tiếp và trình bày những mong muốn, nguyện vọng của mình với lãnh đạo tỉnh, lãnh đạo các địa phương và đại diện các sở, ban, ngành về các vấn đề như: phòng, chống bạo lực học đường, áp lực thi cử; phòng, chống xâm hại tình dục, tảo hôn; vấn đề vui chơi giải trí cho trẻ em; tiếp cận các thông tin không lành mạnh trên mạng xã hội...
Cùng với đó, để phát huy quyền tham gia của trẻ em, hằng năm, Sở Lao động- Thương binh và Xã hội, Sở Giáo dục và Đào tạo, Tỉnh đoàn phối hợp tổ chức nhiều hoạt động vì trẻ em và thúc đẩy quyền tham gia của trẻ em. Điển như như; Tổ chức Hội thi Đội tuyên truyền viên măng non cấp huyện và cấp tỉnh (2 năm/1 lần); Hội trại tuyên dương trẻ em nghèo vượt khó học giỏi; Đại hội cháu ngoan Bác Hồ; hội thi Họa my vàng, hội thi Tin học trẻ trong toàn tỉnh…
Đặc biệt, Hội đồng trẻ em tỉnh Quảng Ninh được thành lập và ra mắt tháng 01/2018 gồm 30 thành viên từ 09 -15 tuổi là trẻ em đại diện tiêu biểu trong các lĩnh vực: Học tập, hoạt động đội, công tác xã hội, văn hóa nghệ thuật… được lựa chọn từ 14 huyện, thị xã, thành phố của tỉnh. Các thành viên của Hội đồng trẻ em đã tổ chức tiếp xúc, lấy ý kiến của đại biểu trẻ em tại địa phương để tổng hợp gửi đến các Diễn đàn trẻ em và gửi các báo cáo kiến nghị của trẻ em đến các kỳ họp HĐND tỉnh.
Ưu tiên chăm sóc trẻ em có hoàn cảnh khó khăn
Với mong muốn sẻ chia, bù đắp phần nào những thiếu thốn, bất hạnh của trẻ có hoàn cảnh đặc biệt, tỉnh đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, thực hiện các chính sách trợ cấp xã hội; hỗ trợ chỉnh hình, phục hồi chức năng, đào tạo nghề… Các cấp, ngành, địa phương, cộng đồng xã hội trong tỉnh cũng chung tay bảo vệ, chăm sóc, giáo dục giúp các em phát triển toàn diện cả thể chất và tinh thần. Dựa vào đặc thù chuyên môn, nghiệp vụ từng ngành, đoàn thể mà các đơn vị đã triển khai những chương trình hỗ trợ khác nhau. Cụ thể như Sở Tư pháp tổ chức các buổi tư vấn, trợ giúp pháp lý cho các em; Sở Y tế thường xuyên tổ chức nói chuyện chuyên đề phòng, chống suy dinh dưỡng; khám sàng lọc và chỉ định mổ miễn phí cho trẻ khuyết tật...
Từ đó, nhiều trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt trên địa bàn tỉnh đã được nhận trợ cấp, phần quà nghĩa tình từ các chương trình, các hoạt động bảo trợ xã hội. Đồng thời, với các nguồn vận động, tỉnh tạo điều kiện phối hợp tổ chức nhiều hoạt động chăm lo cho trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt trong các dịp lễ, tết… Qua đó, động viên, khích lệ các em vượt qua khó khăn, vươn lên trong cuộc sống; giúp các em có cuộc sống ấm áp, an lành bên người thân và người nuôi dưỡng.
Từ năm 2013 đến nay, toàn tỉnh đã vận động đỡ đầu thường xuyên trên 1.700 trẻ với mức trung bình từ 150.000-200.000 đồng/trẻ/tháng. Riêng năm 2018, Cơ sở Bảo trợ và chăm sóc trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt tỉnh đã vận động trực tiếp và gián tiếp thông qua các chương trình hỗ trợ trẻ với tổng trị giá trên 3,2 tỷ đồng. Trong đó, Quỹ Bảo trợ trẻ em Việt Nam và các nhà hảo tâm hỗ trợ thông qua chương trình phẫu thuật tim bẩm sinh; khám sàng lọc dị tật vận động, trao học bổng... trên 1,119 tỷ đồng.
Nhờ sự nỗ lực, cố gắng của các cấp, ngành, địa phương, nhiều trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt trên địa bàn tỉnh đã ổn định cuộc sống, hòa nhập cộng đồng, đồng thời thu hẹp khoảng cách về mức sống giữa các em và trẻ khác tại nơi cư trú. Hiện tỷ lệ trẻ có hoàn cảnh đặc biệt trên địa bàn tỉnh giảm xuống còn 0,98%; 95% trẻ có hoàn cảnh đặc biệt được trợ giúp, chăm sóc để phục hồi, tái hòa nhập và có cơ hội phát triển, ước đạt 100% đến năm 2020.
Bảo Bình
Bài 2: Lan tỏa các nỗ lực vì "thế giới ngày mai"
