Theo ghi nhận của chúng tôi, do tính đặc thù của hàng hoá nên quá trình bốc rót clinker trên Vịnh Hạ Long đã phát sinh ra bụi, gây ảnh hưởng đến môi trường và mỹ quan khu vực này. Đặc biệt, với vị trí neo đậu, chuyển tải clinker ở vùng lõi Vịnh Hạ Long như hiện nay không tránh khỏi việc gây những tác động khó lường đến môi trường, sinh thái của Di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long.
Chính quyền quyết tâm
Theo Quyết định số 42/2007/QĐ-BGTVT thì trên Vịnh Hạ Long có 15 điểm chuyển tải hàng hoá. Trong đó, có 3 vị trí mà Hải Phòng đã xin để chuyển tải hàng hoá, với mướn để tàu nhập cảng Hải Phòng (điểm HL11, HL12, HL15). Hiện tại, vị trí neo đậu của tàu chuyển tải clinker gồm các vị trí HL11 và HL12 đến HL24 (thuộc vùng lõi Vịnh Hạ Long).
| Trong giai đoạn hiện nay, Quảng Ninh đang nỗ lực xây dựng và thực hiện các giải pháp phát triển xanh nên việc bảo vệ môi trường Vịnh Hạ Long là một trong những nhiệm vụ hàng đầu. |
Dự báo được những bất cập này, thời gian qua, UBND tỉnh Quảng Ninh đã yêu cầu các đơn vị sản xuất xi măng cùng các đơn vị nhận chuyển tải, vận tải, xếp dỡ hàng clinker phải có biện pháp quản lý, giám sát nghiêm ngặt quy trình chuyển tải hàng hoá, cải tiến công nghệ đảm bảo không gây ô nhiễm môi trường Vịnh Hạ Long. Đối với các ngành chức năng của tỉnh và UBND TP Hạ Long chủ động tăng cường công tác kiểm tra, xử lý nghiêm đối với các đơn vị có hành vi gây ô nhiễm môi trường Vịnh, đặc biệt là các đơn vị có hoạt động chuyển tải hàng khô. Những đơn vị cố tình không thực hiện, yêu cầu kiên quyết dừng hoạt động làm hàng. Theo đó, Cảng vụ Hàng hải Quảng Ninh đã hướng dẫn và tăng cường kiểm tra, giám sát các đơn vị hoạt động kinh doanh chuyển tải hàng hoá khô trên khu vực vùng nước thuộc quản lý của Cảng vụ.
Tuy nhiên, những giải pháp trên chưa thể giải quyết triệt để “bài toán” bảo vệ môi trường Di sản. Chính vì vậy, UBND tỉnh vừa ra Quyết định số 2657/QĐ-UBND về việc chấm dứt mọi hoạt động bốc xếp, chuyển tải clinker, xi măng và các loại hàng hoá rời (dăm gỗ, đá các loại...) trên Vịnh Hạ Long. Theo đó, đến hết ngày 31-12-2012, tỉnh Quảng Ninh sẽ giải quyết dứt điểm tình trạng chuyển tải, bốc xếp hàng rời có nguy cơ gây ô nhiễm cao như clinker, xi măng, dăm gỗ... của các phương tiện thuỷ trên Vịnh Hạ Long. Tất cả các hoạt động chuyển tải hàng hoá rời có nguy cơ ô nhiễm môi trường sẽ được chuyển về khu vực cảng Hòn Nét, Cẩm Phả. Đối với các mặt hàng khác, tỉnh sẽ thực hiện theo lộ trình. Quyết định này một lần nữa khẳng định quyết tâm giữ gìn môi trường Vịnh Hạ Long, đồng thời lựa chọn ưu tiên phát triển những ngành kinh tế xanh như dịch vụ du lịch.
Doanh nghiệp đồng thuận
Tuy nhiên, qua tìm hiểu ở các doanh nghiệp, chúng tôi cũng nhận được nhiều chia sẻ trăn trở. Theo tính toán của các doanh nghiệp với việc thay đổi vị trí chuyển tải ra khu vực Hòn Nét thì cung đường vận chuyển so với vị trí hiện tại dài thêm khoảng trên 30km đường biển. Theo đó, sẽ làm tăng chi phí phát sinh 1 USD/1 tấn hàng hoá. Bên cạnh đó, hiện nay cảng Hòn Nét chỉ có 9 vị trí neo đậu cho tàu có trọng tải trên 2 vạn tấn, chủ yếu phục vụ hoạt động xuất khẩu than. Do vậy, khi chuyển tất cả các hoạt động chuyển tải clinker và các loại hàng hoá rời khác về đây liệu có xảy ra tình trạng quá tải?
[links(right)]Qua tiếp xúc với một số đơn vị có hoạt động chuyển tải clinker trên Vịnh Hạ Long, các doanh nghiệp này đều bày tỏ sự đồng tình về việc bảo vệ môi trường Vịnh Hạ Long. Ông Trần Việt Vương, Giám đốc Công ty TNHH TM&DV Hàng hải Minh Dương (TP Hạ Long) khẳng định: Chúng tôi rất ủng hộ chủ trương của tỉnh về việc di dời vị trí bốc rót clinker trên Vịnh Hạ Long ra khu vực cảng Hòn Nét thuộc Vịnh Bái Tử Long để bảo vệ môi trường Di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long. Tuy nhiên, đối với một số mặt hàng rời khác ít gây ô nhiễm môi trường, chúng tôi cũng rất mong các cơ quan chức năng nghiên cứu để có một vị trí chuyển tải hợp lý đáp ứng được yêu cầu về cảnh quan và bảo vệ môi trường vùng Vịnh và thuận tiện cho việc làm hàng, chuyển tải của các đơn vị sản xuất kinh doanh...
Trao đổi với chúng tôi về vấn đề này, ông Vũ Ngọc Bích, Phó Giám đốc Cảng vụ Hàng hải Quảng Ninh cho biết: Thực hiện Quyết định của UBND tỉnh, Cảng vụ đã thông báo đến các doanh nghiệp có hoạt động bốc xếp chuyển tải clinker trên Vịnh Hạ Long về việc thay đổi địa điểm và yêu cầu các doanh nghiệp có phương án để điều chỉnh. Ông Vũ Ngọc Bích cũng nhận định việc thay đổi vị trí chuyển tải clinker và một số mặt hàng khác ra khu vực cảng Hòn Nét sẽ gặp khó khăn do hạn chế về điểm neo đậu mướn sâu. Bên cạnh đó, việc tập trung nhiều phương tiện chuyển tải vào cùng một địa điểm hẹp cũng sẽ gây ra một số bất cập trong công tác quản lý về an toàn đường biển và bảo đảm an ninh trật tự. Song, tất cả đều nhất quán quan điểm “bảo vệ môi trường Vịnh Hạ Long là số 1” nên cả cơ quan quản lý cùng doanh nghiệp sẽ cố gắng khắc phục và cam kết thực hiện nghiêm túc quyết định của UBND tỉnh về vấn đề này.
Bảo vệ môi trường biển nói chung và môi trường Vịnh Hạ Long nói riêng luôn là một trong những nhiệm vụ được tỉnh Quảng Ninh quan tâm đặc biệt. Trước thực trạng xung đột trong quá trình phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường, Quảng Ninh đã, đang và sẽ tiếp tục phải giải quyết hài hoà mối quan hệ này. Đặc biệt, trong giai đoạn hiện nay, Quảng Ninh đang nỗ lực xây dựng và thực hiện các giải pháp phát triển xanh nên việc bảo vệ môi trường Vịnh Hạ Long là một trong những nhiệm vụ hàng đầu. Việc dừng các hoạt động chuyển tải clinker trên Vịnh Hạ Long là một trong những hoạt động thiết thực của Quảng Ninh nhằm hướng tới mục tiêu này.
Lê Hải
