Nhà máy Xi măng Lam Thạch thuộc Công ty CP Xi Măng và Xây dựng Quảng Ninh, được khởi công xây dựng năm 1995, hoàn thành đưa vào sử dụng đầu năm 1997, với công nghệ lò đứng. Năm 2004, Nhà máy Xi măng Lam Thạch II sử dụng công nghệ lò quay, công suất 1.200 tấn clinker/ngày được xây dựng liền kề với Nhà máy Xi măng Lam Thạch và cuối năm 2006 được đưa vào hoạt động. Năm 2007, Nhà máy tiếp tục đầu tư thêm 1 dây chuyền nâng tổng công suất hiện nay là 2.400 tấn clinker/ngày. Do công nghệ cũ, thiết bị xuống cấp, nên từ cuối năm 2010 đến giữa tháng 9-2011 đôi khi Nhà máy đã xả khói bụi, gây ô nhiễm môi trường làm ảnh hưởng đến sinh hoạt của người dân địa phương.
Môi trường bị ô nhiễm nên nhiều lần người dân ở một số thôn: Hợp Thành, Hồng Hà , Bạch Đằng 1 và 2 thuộc phường Phương Nam (TP Uông Bí) đã kéo đến Nhà máy đòi gặp lãnh đạo, yêu cầu giải quyết việc xả khói bụi làm ảnh hưởng đến môi trường sống của các hộ dân trong khu vực. Đặc biệt, ngày 16-9-2011, có khoảng 100 người dân kéo đến trước cổng nhà máy dựng bạt, kê bàn ghế, loa máy để phản đối, cản trở không cho phương tiện (chủ yếu là ô tô) lưu thông trong khu vực nhà máy. Trước tình hình trên, Công an TP Uông Bí đã tham mưu cho UBND thành phố tổ chức họp để giải quyết. Ngay sau cuộc họp, UBND thành phố yêu cầu Nhà máy Xi măng Lam Thạch II phải thực hiện 6 nội dung cam kết, trong đó có nội dung: Nhà máy phải chấm dứt việc xả khói bụi gây ô nhiễm và cam kết sửa chữa, cải tiến, nâng cấp hệ thống thiết bị để hạn chế tối đa việc xả thải gây ô nhiễm môi trường… Tuy nhiên, ngày 17-9 Nhà máy lại tiếp tục để khói bụi xả ra môi trường nên thành phố đã ra quyết định xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường với mức phạt 30 triệu đồng (đây là mức phạt cao nhất theo thẩm quyền của địa phương), đồng thời ra thông báo yêu cầu dừng hoạt động Nhà máy Xi măng Lam Thạch II để khắc phục sự cố.
Chấp hành thông báo của UBND thành phố, Nhà máy đã ngừng hoạt động nhưng vẫn phải tiếp tục vận hành một số thiết bị làm mát để bảo vệ máy móc. Các thiết bị này đã phát ra tiếng ồn nên nhân dân không tin Nhà máy đã chấp hành quyết định của UBND thành phố và yêu cầu phải dừng hoạt động toàn bộ cả 2 nhà máy. Ngày 19-9, một số người dân phường Phương Nam tiếp tục tụ tập, dựng lều bạt, treo khẩu hiệu tại đường chuyên dùng vào Nhà máy Xi măng Lam Thạch để gây sức ép với doanh nghiệp và chính quyền… Mặc dù đã được lãnh đạo thành phố đến hiện trường, trực tiếp đối thoại, giải thích nhưng một bộ phận nhân dân không đồng ý, một số đối tượng đã có hành vi quá khích gây rối an ninh trật tự (ANTT) buộc phải áp giải đưa về Công an thành phố để phân loại, xử lý.
Điều đáng nói qua vụ việc xảy ra tại Nhà máy Xi măng Lam Thạch II chính là: Khi xảy ra vụ việc, các ngành chức năng của địa phương mà trước hết là chính quyền phường phải nắm chắc, dự báo tình hình, báo cáo kịp thời với cấp trên, đồng thời triển khai ngay các biện pháp tuyên truyền, vận động, cùng các biện pháp ngăn chặn hành vi kích động, hành vi quá khích, tập trung đông người. Các lực lượng chức năng cần tập trung xem xét, giải quyết dứt điểm các nguyên nhân, vấn đề phát sinh với phương châm: Bảo vệ quyền lợi chính đáng của nhân dân và doanh nghiệp; kiên quyết xử lý các hành vi vi phạm theo quy định của pháp luật. Về phía Nhà máy Xi măng Lam Thạch II cũng cần phải rút kinh nghiệm, chủ động có kế hoạch đầu tư, nâng cấp thiết bị kịp thời nhằm hạn chế sự ảnh hưởng về môi trường và đời sống của nhân dân trên địa bàn nơi đơn vị đứng chân. Đối với người dân, cần nâng cao hơn nữa ý thức chấp hành pháp luật của Nhà nước; không vì một số đối tượng quá khích, kích động đã hùa theo để gây rối trật tự nơi công cộng, ảnh hưởng đến ANTT trên địa bàn, dẫn đến hậu quả khó lường, khiến Công an TP Uông Bí phải ra quyết định khởi tố vụ án “Gây rối trật tự công cộng”; khởi tố 5 bị can và bắt tạm giam 3 đối tượng về hành vi gây rối công cộng, để tiếp tục hoàn chỉnh hồ sơ xử lý theo quy định của pháp luật.
Tâm Như
