Thời gian vừa qua, khi việc xâm hại người tiêu dùng ngày càng trở nên phổ biến và xảy ra trên tất cả mọi lĩnh vực, người ta mới nhắc nhiều đến việc bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng. Nhưng trên thực tế, việc đòi hỏi quyền lợi cho chính mình không phải người tiêu dùng nào cũng biết.
Nhắc đến vấn đề này, ông Vũ Văn Thìn, Chủ tịch Hội Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng (BVQLNTD) Quảng Ninh cho biết: “Chẳng nói đâu xa, ngay như vụ ngộ độc rượu nếp 29 Hà Nội xảy ra trong tháng 12-2013 làm 6 người chết, 15 người nhập viện, với tư cách là Chủ tịch Hội, tôi đã tìm đến nhà của một số nạn nhân ở khu vực Quang Hanh (Cẩm Phả), Hà Trung (Hạ Long) để hướng dẫn người bị hại phối hợp chặt chẽ với cơ quan điều tra, làm rõ nguyên nhân và những thiệt hại về người và của để làm cơ sở cho việc bồi thường sau này. Điều đáng buồn là phần lớn người bị hại và gia đình đều không biết đến 8 quyền cơ bản của người tiêu dùng, không biết phải làm văn bản để khởi kiện. Đáng buồn hơn nữa là nhiều người sau khi nghe hướng dẫn cũng ngại làm đơn khởi kiện, ngại va chạm với những thủ tục hành chính. Và như vậy là rõ ràng, Luật đã có nhưng chưa hề đi được vào cuộc sống”. Qua tìm hiểu chúng tôi được biết, một trong những nguyên nhân chính khiến cho người tiêu không biết đến 8 quyền cơ bản của mình là do công tác tuyên truyền chưa được tốt. Trong khi đó, bộ máy quản lý nhà nước ở các địa phương (gọi chung là cấp huyện) về BVQLNTD chưa có. Ở cấp tỉnh đã có nhưng bộ máy còn mỏng, không có biên chế, thiếu nhân lực chuyên trách nên Hội không đủ sức để triển khai. Vì vậy, theo thống kê sơ bộ của Hội, hiện số lượng người tiêu dùng tại Quảng Ninh hiểu biết về Luật BVQLNTD vẫn chưa vượt quá 10%.
Nói thêm về những khó khăn của Hội, ông Thìn bày tỏ: Năm 2013, Hội cũng đã tổ chức thành công nhiều buổi hội thảo như: Phối hợp với Cục Quản lý cạnh tranh (Bộ Công Thương) tổ chức hội thảo “Bảo vệ người tiêu dùng và kinh nghiệm của Nhật Bản”; phối hợp với Công ty CP Sữa Việt Nam Vinamilk tổ chức phổ biến Luật BVQLNTD và tư vấn dùng sữa cho người cao tuổi tại TP Hạ Long và Móng Cái. Tuy nhiên, số lượng các buổi hội thảo chưa nhiều và mới chỉ tập trung được ở khu vực thành phố, nên công tác tuyên truyền chưa được sâu rộng. Cũng tính đến hết năm 2013, Hội đã có 541 tổ chức, cá nhân đăng ký tham gia làm hội viên. Trong đó có 79 đơn vị nằm ở tất cả các địa phương trong tỉnh; 462 người là hội viên cá nhân. Tuy nhiên, phần lớn các tổ chức đoàn thể phối hợp với Hội theo kiểu “đánh trống ghi tên” nhưng trên thực tế là vẫn chưa triển khai, lồng ghép các hoạt động liên quan đến BVQLNTD. Đặc biệt là năm 2013, Hội không được cấp kinh phí để hoạt động. Vì vậy, mặc dù rất muốn tăng cường hoạt động của Hội, đặc biệt là trong công tác tuyên truyền, kết nạp hội viên để phổ biến pháp luật về quyền của người tiêu dùng, để người tiêu dùng tự bảo vệ mình nhưng Hội nhiều khi cũng gặp hạn chế. Đơn cử như nếu muốn đứng ra tổ chức một hội nghị để phổ biến Luật cho người tiêu dùng, Hội cũng cần phải có kinh phí để thuê cơ sở vật chất. Chưa kể đến việc khi có đơn khiếu nại ở các địa phương, Hội muốn xuống tận nơi tìm hiểu cũng tự đành “bỏ tiền túi” ra để chi trả xăng xe.
Được thành lập từ tháng 7-2012, Hội BVQLNTD Quảng Ninh ra đời với mục đích là bảo vệ quyền lợi cho hơn 1,2 triệu người tiêu dùng trên toàn tỉnh. Tuy nhiên, do gặp những khó khăn trên nên Hội nhiều khi đành “bất lực” trong việc thực thi nhiệm vụ của mình. Thiết nghĩ, các cấp, ngành cần quan tâm, hỗ trợ kinh phí để Hội có điều kiện triển khai các hoạt động liên quan đến công tác BVQLNTD một cách hiệu quả và đi vào chiều sâu hơn nữa.
Hoàng Nga
