Quảng Ninh đang từng bước tổ chức lại không gian đô thị theo hướng đa trung tâm, đồng bộ và gắn với các động lực kinh tế. Theo đó, cùng với mở rộng các khu đô thị mới, tỉnh đang chú trọng chỉnh trang đô thị hiện hữu, phát triển hạ tầng và nâng cao chất lượng không gian sống của người dân.
Tại Halong Marina, phường Bãi Cháy, những khu vực ven biển trước đây còn bỏ trống đang từng bước được đầu tư hạ tầng, hình thành khu dân cư, thương mại, dịch vụ và các không gian công cộng. Diện mạo đô thị vì thế mở rộng dần về phía biển, kéo theo sự phát triển của các hoạt động du lịch, dịch vụ. Theo bà Ngô Thị Hoàng Anh, cư dân Khu đô thị Halong Marina, khi dân cư và dịch vụ ngày càng đông, lượng người đến khu vực cũng tăng, tạo thêm cơ hội cho các hộ kinh doanh.
Không chỉ ở Bãi Cháy, xu hướng mở rộng không gian đô thị ra phía biển cũng đang được thể hiện rõ tại Cẩm Phả, nơi các khu vực ven biển được đầu tư đồng bộ hơn, gắn với phát triển đô thị, dịch vụ và chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Cùng với tuyến đường bao biển, nhiều khu vực được đầu tư hạ tầng, bổ sung các chức năng đô thị và không gian công cộng. Trong đó, Khu đô thị Green Dragon City rộng gần 100ha góp phần mở rộng không gian đô thị ven vịnh Bái Tử Long, với các khu nhà ở, thương mại, dịch vụ và không gian công cộng. Ông Nguyễn Văn Chỉnh, khu phố 8, phường Cẩm Phả, cho biết: Diện mạo khu vực ven biển đã thay đổi rõ rệt so với trước, người dân có thêm không gian vui chơi, nghỉ ngơi, trong khi các hoạt động dịch vụ cũng có thêm điều kiện phát triển.
Những thay đổi trên cho thấy phát triển đô thị ở Quảng Ninh đang có sự chuyển dịch về cách tổ chức không gian. Các khu đô thị mới không chỉ giải quyết nhu cầu nhà ở mà được gắn với giao thông, thương mại, dịch vụ, du lịch, không gian công cộng và hạ tầng xã hội. Đây là cơ sở để hình thành những khu vực đô thị có nhiều chức năng, đồng thời tạo sự liên kết với các không gian phát triển hiện hữu.
Cùng với mở rộng không gian mới, việc chỉnh trang các đô thị hiện hữu cũng được đặt trong quá trình này. Nhiều tuyến đường, công viên, quảng trường, không gian ven biển, hệ thống thoát nước, chiếu sáng và công trình hạ tầng xã hội được đầu tư, nâng cấp, góp phần cải thiện diện mạo và điều kiện sinh hoạt. Việc kết hợp giữa phát triển khu vực mới với chỉnh trang khu vực hiện hữu cũng nhằm hạn chế sự chênh lệch về hạ tầng, chất lượng không gian sống giữa các khu vực trong quá trình đô thị hóa.
Theo ông Đỗ Hoàng Hoành, Phó Giám đốc Sở Xây dựng, Quy hoạch chung đô thị Quảng Ninh đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075 xác định mô hình phát triển đô thị biển - biên giới - di sản, phù hợp với đặc điểm về biển đảo, vịnh di sản, biên giới, cửa khẩu, công nghiệp và hệ thống đô thị của tỉnh. Theo định hướng quy hoạch, không gian đô thị được tổ chức theo mô hình đa trung tâm, gắn với các trục động lực và tăng cường liên kết vùng. Trục ven biển được định hướng khai thác lợi thế cảnh quan, biển, vịnh và đảo để phát triển du lịch, dịch vụ, nghỉ dưỡng, thương mại và các không gian công cộng. Trong khi đó, hành lang kinh tế phía Đông gắn với khu kinh tế, khu công nghiệp, cảng biển, logistics và kinh tế cửa khẩu, tạo nền tảng hình thành các đô thị công nghiệp, đô thị dịch vụ, đô thị cửa khẩu và các khu ở phục vụ người dân, người lao động, chuyên gia.
Cách tổ chức này giúp đô thị gắn chặt hơn với cơ cấu kinh tế của từng khu vực. Hạ Long tiếp tục phát huy vai trò trung tâm du lịch, dịch vụ; Quảng Yên có điều kiện phát triển đô thị gắn với công nghiệp, cảng biển và logistics; Cẩm Phả mở rộng không gian dịch vụ, du lịch ven biển trên nền tảng đô thị công nghiệp; Móng Cái phát triển đô thị cửa khẩu gắn với thương mại và kinh tế đối ngoại; Vân Đồn mở rộng không gian đô thị biển, dịch vụ và du lịch. Các khu vực miền núi, biên giới cũng được kết nối tốt hơn với hệ thống đô thị và hạ tầng chung.
Từ thực tế triển khai có thể thấy, diện mạo đô thị Quảng Ninh đang thay đổi theo hướng rõ hơn về chức năng và bản sắc của từng khu vực. Đô thị Quảng Ninh không chỉ mở rộng về quy mô mà còn được tổ chức theo hướng gắn kết nhà ở với việc làm, sản xuất với dịch vụ, du lịch với không gian công cộng và phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường. Mục tiêu là hình thành hệ thống đô thị đồng bộ, tạo động lực tăng trưởng, kết nối các vùng và mang lại không gian sống thuận tiện, an toàn, chất lượng hơn cho người dân.
