Dự án xây dựng hệ thống bảo vệ trẻ em dựa vào cộng đồng (do Tổ chức Cứu trợ trẻ em Việt Nam tài trợ) đã được triển khai ở 3 phường: Hải Hoà, Hải Yên và Ninh Dương của TP Móng Cái từ năm 2006. Theo nội dung của dự án, các em không chỉ được tham gia sân chơi bổ ích lý thú, được tổ chức định kỳ với quy mô lớn mà còn được trợ giúp về kiến thức, kinh phí học tập, chăm sóc y tế... với tổng kinh phí mỗi năm từ 200-300 triệu đồng.
Từ đầu năm đến nay, dự án đã triển khai hàng loạt các hoạt động tặng quà, tặng học bổng, học phí, chăm sóc y tế, truyền thông kiến thức bảo vệ, chăm sóc trẻ em... Trong đó chỉ tính riêng việc tặng quà trong các dịp Tết Nguyên đán, Tết Thiếu nhi, Trung thu, đầu năm học... đã lên đến vài trăm suất. Đợt khám sức khoẻ định kỳ vừa qua được tổ chức rộng rãi ở cả 3 đơn vị của dự án, thu hút đông đảo trẻ em tham gia. Qua các đợt thăm khám này, nhiều trẻ em mắc bệnh đã được phát hiện và kịp thời làm thủ tục lên các cơ sở y tế điều trị bệnh. Theo thống kê của Phòng LĐ-TB&XH TP Móng Cái, tổng chi phí cho các hoạt động này lên tới gần 150 triệu đồng. Đáng mừng là phần nhiều trẻ em có hoàn cảnh khó khăn được hưởng lợi.
Em Nguyễn Thị Tuyết, học sinh lớp 6, phường Ninh Dương, có hoàn cảnh mồ côi tâm sự: “Khi ba mất, tưởng rằng em phải nghỉ học bởi nhà quá nghèo. Ông bà ngoại lại cao tuổi. Thế nhưng nhờ có dự án đóng học phí với thời gian giúp đỡ lâu dài nên em đã có điều kiện đến trường trở lại, gia đình, họ hàng cũng thêm thắt vào để nuôi em ăn học...”. Cũng giống như Tuyết, em Phạm Thị Nga, phường Hải Yên chia sẻ: “Tham gia các hoạt động của dự án, chúng em không chỉ được nhận những phần quà giá trị, sự hỗ trợ thiết thực về vật chất để cải thiện cuộc sống mà chúng em còn tìm thấy sự đồng cảm, yêu thương, khích lệ chúng em tự tin vượt qua hoàn cảnh để hoàn thiện mình, phát triển khả năng của mình như các bạn cùng trang lứa khác”...
Cùng với việc tích cực hỗ trợ chăm sóc trẻ em, tạo cho các em sân chơi do chính các em làm chủ như các câu lạc bộ (CLB), tủ sách thư viện thôn, khu luôn được Dự án quan tâm đầu tư ngay từ những ngày đầu và duy trì hiệu quả đến hôm nay. Hiện nay, dự án đã thành lập 3 CLB trẻ em và 23 tủ sách thư viện tại 23 nhà văn hoá khu phố của 3 phường. Đến thời điểm này các CLB vẫn hoạt động đều đặn với những nội dung mang tính thực tế cao, phương pháp truyền đạt phong phú, sôi động, phù hợp lứa tuổi. Điều này đã giúp cho mô hình các CLB thu hút ngày càng đông trẻ em tham gia. Tính đến nay 3 CLB của 3 phường đã có trên 100 em. Tất cả đều là những tình nguyện viên tuyên truyền bảo vệ, chăm sóc trẻ em tích cực trong cộng đồng. Trong vòng 9 tháng qua, các CLB đã tự xây dựng kế hoạch và thực hiện các hoạt động thăm, tặng quà, truyền thông kiến thức bảo vệ, chăm sóc trẻ em cho học sinh của 4 xã miền núi, hải đảo.
Riêng hoạt động mô hình tủ sách thư viện đã phát huy tối đa tác dụng do liên tục được đầu tư trang bị thêm đầu sách mới, hay, hấp dẫn. Theo đánh giá của Ban điều hành dự án, các em bảo quản các đầu sách rất tốt và quan trọng hơn là đưa những kiến thức trong sách báo đến đông đảo bạn đọc trẻ tuổi, để từ đó cùng nhau tích luỹ, trao đổi kiến thức, nâng cao tri thức mọi mặt của đời sống xã hội; trong đó có những kỹ năng bảo vệ chăm sóc bản thân. Em Nguyễn Văn Thụy, phường Ninh Dương cho biết: “Tất cả các thư viện đều có những quyển sách hướng dẫn cách nhận biết, phòng chống tình trạng xâm hại trẻ em. Nhờ đọc sách mà chúng em biết thế nào là nạn buôn bán người, trẻ bị ép lao động sớm, bị xâm hại tình dục, bạo hành thân thể, tinh thần... để từ đó có thể tự bảo vệ mình và các bạn...”.
Điều phấn khởi nữa là qua các hoạt động của dự án, tình trạng trẻ em vi phạm pháp luật, trẻ em bị buôn bán, xâm hại ở 3 phường Ninh Dương, Hải Yên, Hải Hoà nói riêng, TP Móng Cái nói chung đã giảm hẳn. Theo số liệu thống kê, 9 tháng đầu năm nay chỉ xảy ra 1 vụ trẻ vi phạm pháp luật (tàng trữ vũ khí thô sơ), 1 vụ buôn bán trẻ em qua biên giới (giảm 4 vụ so với cùng kỳ năm 2010). Ngoài ra cơ quan chức năng TP Móng Cái cũng đã phối hợp giải cứu và bàn giao 3 trẻ em thuộc các đơn vị Lạng Sơn, Nam Định, Hà Nội bị bán sang Trung Quốc trở về với gia đình.
Có thể nói dự án xây dựng hệ thống bảo vệ trẻ em tại 3 phường Ninh Dương, Hải Yên, Hải Hoà (TP Móng Cái) từ đầu năm đến nay đã tiếp tục duy trì hiệu quả, góp phần bảo vệ, chăm sóc cho trẻ em vùng biên.
Thanh Bình
