Theo Quy hoạch phát triển cụm công nghiệp (CCN) tỉnh đến năm 2020 đã được phê duyệt, toàn tỉnh sẽ có 44 CCN với tổng diện tích đất là 1.564,35ha. Tuy nhiên, thực tế hiện nay, phát triển các CCN còn tồn tại không ít khó khăn, vướng mắc.
Theo báo cáo của Sở Công Thương đến nay trên địa bàn tỉnh có 11 CCN đã có quyết định phê duyệt địa điểm hoặc phê duyệt quy hoạch chi tiết xây dựng với tổng diện tích 458,65ha. Trong đó, có 7 CCN đã đi vào hoạt động với tỷ lệ diện tích lấp đầy tối thiểu từ 46%-100%. Đó là, các CCN Hải Hoà, Ninh Dương (TP Móng Cái), Kim Sen (Đông Triều), Hà Khánh (TP Hạ Long), đóng mới tàu thuyền Hà An, công nghiệp tàu thuỷ Sông Chanh, chế biến thuỷ sản Yên Giang (TX Quảng Yên). Với 107 dự án đăng ký hoạt động trong các CCN, tổng số vốn đạt trên 4.700 tỷ đồng. Trong đó, đã có 63 dự án đi vào hoạt động sản xuất kinh doanh tương đối hiệu quả với vốn đăng ký đầu tư trên 1.200 tỷ đồng, giải quyết việc làm cho gần 7.000 lao động địa phương. Các ngành nghề đang triển khai hoạt động trong các CCN chủ yếu là: Sản xuất gốm sứ, thuỷ tinh, làm hàng thủ công mỹ nghệ; đóng mới, sửa chữa tàu thuyền; sản xuất vật liệu xây dựng (gạch); dệt, may và thêu ren, đóng giày da; cơ khí, sản xuất kim khí; sửa chữa ô tô, xe máy...
Thời gian qua, một số CCN chính là nơi để các địa phương di dời các cơ sở gây ô nhiễm môi trường trong các làng nghề đến hoạt động. Đồng thời khẳng định lợi thế trong việc hỗ trợ các doanh nghiệp đầu tư, mở rộng và phát triển sản xuất, tạo việc làm cho người lao động, góp phần nâng cao tốc độ tăng trưởng kinh tế, chuyển dịch cơ cấu kinh tế.
Bên cạnh các kết quả đã đạt được, việc phát triển các CCN hiện nay còn tồn tại không ít vướng mắc mà việc tìm ra lời giải không phải là một sớm, một chiều. Khó khăn lớn nhất hiện nay đó là cơ sở hạ tầng của các CCN. Thực tế cho thấy, hầu hết các CCN hiện đều không được đầu tư cơ sở hạ tầng đồng bộ…
Đơn cử như CCN chế biến lâm sản Nam Sơn (Ba Chẽ) có diện tích 47,55ha. Hiện có 4 doanh nghiệp sản xuất, chế biến lâm sản là Công ty CP Gỗ Thanh Lâm, Công ty CP 12-11 Hạ Long, Công ty Sản xuất hàng xuất khẩu A-N-T, Công ty Sản xuất nguyên liệu giấy Việt Nhật Cái Lân, đã triển khai các hoạt động đầu tư, đồng thời đạt được các bước cơ bản trong thủ tục đầu tư theo quy định. Điều này đặt ra yêu cầu bức thiết về cơ sở hạ tầng. Song hiện hệ thống hạ tầng tại CCN, đặc biệt là 4 tiêu chí cứng đường giao thông, điện thắp sáng, nước sinh hoạt và công trình xử lý nước thải vẫn còn rất thiếu thốn, khó khăn. Theo dự toán của huyện, chiều dài đường dây điện từ trạm biến áp đã có cũng như hệ thống ống dẫn nước từ các đường ống chính về từng hộ gia đình gần nhất khoảng hơn 1km, đi qua nhiều loại địa hình, tổng mức đầu tư thấp nhất cũng gần 4 tỷ đồng. Trong đó đầu tư cấp nước sinh hoạt hơn 3 tỷ đồng, điện chiếu sáng 500 triệu đồng thế nhưng vốn cho phần việc này chưa có.
Hay như trường hợp của CCN đóng tàu Hà An (TX Quảng Yên) với diện tích 9,9ha, CCN này đã tồn tại gần 10 năm song vẫn chưa được đầu tư hoàn thiện về hệ thống cơ sở hạ tầng. Trao đổi về vấn đề này, đồng chí Vũ Đức Hoàn, Chủ tịch UBND phường Hà An cho biết: Đến nay, CCN Hà An có 23 doanh nghiệp, tổ hợp hợp tác xã đóng tàu đang hoạt động. Vào thời kỳ hoàng kim, các xưởng đóng tàu ở đây thu hút hàng nghìn lao động, vậy mà từ khi được phê duyệt quy hoạch CCN - làng nghề đến nay CCN Hà An chưa được quan tâm đầu tư đúng mức. Ngay cả hạ tầng cơ sở thiết yếu nhất như điện, đường, nước sinh hoạt cũng chưa được đầu tư. Đơn cử như con đường dẫn vào CCN, các phương tiện muốn vào CCN chỉ có thể đi nhờ đường dân sinh của khu 12 nhưng đường đã bị xuống cấp nghiêm trọng, cộng với đó các xưởng đóng tàu đều phải mua nước sinh hoạt ở nơi khác về dùng. Đó là chưa kể tình trạng mất điện, thiếu điện diễn ra thường xuyên.
Để các CCN phát triển một cách đồng bộ, xứng đáng với tiềm năng và thế mạnh của một tỉnh công nghiệp thì rất cần có những giải pháp đầu tư hiệu quả.
Cao Quỳnh
