Mặc dù, Quy hoạch hệ thống kho, trạm chiết nạp, cửa hàng bán lẻ khí dầu mỏ hoá lỏng (gas) trên địa bàn tỉnh đã được triển khai từ lâu nhưng trên thực tế, có rất nhiều cửa hàng kinh doanh gas trên địa bàn tỉnh được thiết kế xây dựng, bố trí địa điểm chưa đúng quy định, không bảo đảm an toàn phòng cháy và chữa cháy (PCCC), trở thành mối lo ngại cho người dân và cơ quan quản lý nhà nước.
Vi phạm quy hoạch tràn lan
Gas là chất nguy hiểm, dễ gây cháy nổ, chính vì vậy kinh doanh gas là ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Việc cấp giấy phép phải qua nhiều khâu và chịu sự quản lý của nhiều sở, ngành như: Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Công Thương, Cảnh sát PCCC, Sở LĐ-TB&XH, UBND địa phương... Thế nhưng việc quản lý, chấn chỉnh các hoạt động kinh doanh gas sau quy hoạch và cấp phép dường như vẫn đang bị buông lỏng?
Sáng ngày 20-1, cầm trên tay Quyết định số 1743 của UBND tỉnh với địa chỉ chi tiết của từng cửa hàng, chúng tôi đã đến khu vực phường Cao Thắng và Cao Xanh (TP Hạ Long) để tìm hiểu về số lượng các cửa hàng gas có trong quy hoạch. Theo quy hoạch này, tại khu vực phường Cao Xanh sẽ có 3 cửa hàng hiện có đưa vào quy hoạch là: Chi nhánh Công ty CP Gas Petrolimex tại Quảng Ninh (số 109); Cửa hàng LPG Trung Thông (số 311); Công ty CP Thương mại - Dịch vụ Quảng Phong (số 338). Đồng thời có 2 cửa hàng quy hoạch mới thuộc Khu đô thị Hà Khánh A, Hà Khánh C. Tuy nhiên, theo khảo sát của chúng tôi, tại số 51 có Cửa hàng gas Mạnh Hồng (không nằm trong danh sách quy hoạch); tại số 311 cửa hàng LPG Trung Thông đổi tên thành Đại lý gas - bếp gas - bếp điện từ Thành Trung; tiếp đó là 1 cửa hàng của Tổng đại lý gas - bếp gas Điện Quang tại số 431, tổ 52, khu 4 cũng không có trong danh sách quy hoạch. Đối với khu vực phường Cao Thắng, theo quy hoạch, khu vực này chỉ có duy nhất 1 cơ sở kinh doanh gas là Công ty CP Thương mại - Dịch vụ Quảng Phong (tổ 4, khu 5). Ghi nhận thực tế cho thấy, phường Cao Thắng đang có 2 cơ sở kinh doanh gas là Shell gas Quảng Phong (668) và 1 cửa hàng của Xuân Nghiêm Gas (Ngõ 8A).
Tuy nhiên, theo ghi nhận của chúng tôi, việc nêu cụ thể số lượng, tên cửa hàng và địa chỉ chi tiết đã khiến cho quy hoạch này vô tình trở thành quy hoạch “cứng”, gây không ít bất cập sau một thời gian triển khai. Bởi lẽ, không ít cơ sở đang hoạt động từ trước được đưa vào trong quy hoạch là những gian nhà đi thuê; cửa hàng có gia đình ăn, ở, sinh hoạt cùng... Điều đó khiến chủ cơ sở khi thuê lại địa điểm để kinh doanh đã e ngại khi đầu tư, nâng cấp giống như trường hợp cửa hàng gas Bùi Đình Trọng (phường Cửa Ông, TP Cẩm Phả), chúng tôi đề cập trong bài 1. Còn trong trường hợp, hợp đồng thuê nhà hết thời hạn, hoặc địa điểm đó không hợp dùng để kinh doanh, việc tìm địa điểm mới phù hợp hơn rất khó khi địa phương đó có đủ số lượng cửa hàng đăng ký theo quy hoạch.
Trường hợp đại lý gas Công Lý (số nhà 61, Bà Triệu, TP Cẩm Phả) là ví dụ điển hình. Do hết hợp đồng thuê nhà, chủ đại lý gas Công Lý đã di chuyển sang địa điểm mới, cách địa điểm cũ khoảng 100m. Địa điểm mới này không có trong quy hoạch nên khi lực lượng PCCC thành phố kiểm tra, đại lý gas Công Lý đã bị đình chỉ hoạt động do không có đầy đủ các thủ tục pháp lý. Cũng trong tình trạng bị ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh do những quy định “cứng” trong quy hoạch, ông Lê Quảng Phong, Giám đốc Công ty CP Thương mại Dịch vụ Quảng Phong cho biết: Việc lập quy hoạch là hết sức cần thiết, nhưng quy hoạch các cửa hàng kinh doanh gas với địa chỉ cụ thể khiến cho doanh nghiệp gặp không ít khó khăn trong việc đầu tư kinh doanh. Đơn cử như ở cửa hàng gas của Công ty ở tổ 43, khu 4, phường Hà Trung, đây là cửa hàng Công ty đi thuê. Nếu chủ nhà đòi lại địa điểm hoặc địa điểm này không còn phù hợp, kinh doanh thua lỗ, chúng tôi sẽ phải tạm ngừng kinh doanh ở địa điểm này một thời gian trong khi tìm địa điểm mới và triển khai các thủ tục theo quy định. Điều đó nhiều khi đã đẩy doanh nghiệp rơi vào tình trạng “đi không được, ở không xong”.
Việc tồn tại những cửa hàng không có trong quy hoạch khiến chúng tôi đặt ra câu hỏi, liệu công tác quản lý sau quy hoạch đã được cơ quan các cấp và chính quyền địa phương làm hết trách nhiệm hay chưa?
Khắc phục điểm yếu từ quy hoạch
Từ thực tế kiểm tra của các ngành chức năng cho thấy, các cửa hàng kinh doanh gas hiện nay nằm chủ yếu tại khu dân cư đông đúc, chưa phù hợp với công tác quy hoạch của tỉnh. Bên cạnh đó, việc kinh doanh gas tràn lan hiện nay cũng bộc lộ nhiều nguy cơ về PCCC, mất an toàn cho người dân sống cạnh bên. Vẫn còn tình trạng sang chiết gas trái phép, không bảo đảm an toàn cho người tiêu dùng và cả công tác PCCC. Đây là nguyên nhân gây nhiều khó khăn cho công tác quản lý nhà nước về lĩnh vực kinh doanh, buôn bán và tiêu thụ gas trên địa bàn tỉnh.
Theo thống kê chưa đầy đủ có đến 80% cửa hàng kinh doanh gas phải đi thuê địa điểm kinh doanh, điểm kinh doanh không cố định, điểm thuê lần đầu thì nằm trong quy hoạch nhưng điểm thuê lần sau lại không nằm trong quy hoạch gây khó khăn cho công tác quản lý. Nhằm khắc phục những tồn tại, bất cập này, hiện nay Sở Công Thương đang tích cực phối hợp với các sở, ngành, địa phương liên quan để điều chỉnh quy hoạch cửa hàng kinh doanh gas trên địa bàn tỉnh. Việc điều chỉnh, bổ sung Quy hoạch các cửa hàng kinh doanh gas trên địa bàn các huyện, thị xã, thành phố trong tỉnh sẽ thực hiện theo hướng: Tiếp tục duy trì hệ thống cửa hàng kinh doanh gas hiện có đang phát triển trong giai đoạn năm 2014-2020, đồng thời bổ sung thêm các cửa hàng phù hợp với nhu cầu phát triển dân số tại địa phương. Đảm bảo cho sự hình thành phát triển mạng lưới cửa hàng kinh doanh gas hoàn chỉnh, các cửa hàng được xây dựng hiện đại, văn minh, đảm bảo các quy định tiêu chuẩn, an toàn phòng chống cháy nổ, đảm bảo phục vụ tốt nhu cầu dân cư tại từng khu vực, phường, xã và phù hợp với mỹ quan đô thị, dân cư. Qua đó, từng bước nâng cao năng lực quản lý của các cơ quan chức năng liên quan, đảm bảo an toàn phòng chống cháy nổ trong kinh doanh.
Được biết, hiện nay Sở Công Thương đã phối hợp với các sở, ngành và các địa phương thường xuyên tổ chức lớp tập huấn cho các cơ sở kinh doanh gas, chủ doanh nghiệp bảo đảm an toàn, PCCC, môi trường. Sở cũng sẽ kết hợp với Hội Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, các cơ quan liên quan tổ chức thông tin, tuyên truyền về tem chống gas giả, tạo điều kiện thuận lợi cho cơ quan chức năng trong công tác quản lý.
Hoàng Nga - Lê Hải
[links()]
