Những năm gần đây, tình hình sản xuất nông nghiệp của Bình Liêu đã có những bước phát triển đáng kể. Để thúc đẩy sản xuất phát triển, huyện đã từng bước triển khai ứng dụng khoa học công nghệ (KHCN) trong các lĩnh vực sản xuất, xây dựng thương hiệu nhằm nâng cao giá trị cho một số sản phẩm nông nghiệp của địa phương.
Ngay khi triển khai chương trình xây dựng nông thôn mới, huyện Bình Liêu đã thực hiện quy hoạch các vùng sản xuất tập trung với 9 danh mục đầu tư phát triển sản xuất nông - lâm nghiệp trọng tâm giai đoạn 2013-2015 đã được phê duyệt. Đến nay, huyện đã hoàn thành việc quy hoạch và thực hiện đầu tư vùng sản xuất dong riềng tập trung gắn với xây dựng thương hiệu Miến dong Bình Liêu. Trong lĩnh vực trồng trọt, huyện đã tổ chức hàng chục lớp tập huấn, chuyển giao khoa học kỹ thuật cho người dân về kỹ thuật gieo trồng một số giống cây trồng mới cho năng suất, chất lượng cao như: Giống lúa Thiên nguyên ưu 09; lúa QR1; trồng thâm canh giống dong riềng DR1; kỹ thuật trồng thâm canh 2 giống ngô chịu hạn mới LVN61; VN8960; kỹ thuật trồng khoai tây Atlantic vụ đông xuân. Các lớp tập huấn được thay đổi phương thức, trong đó chú trọng hơn tới thực hành theo phương châm cầm tay chỉ việc gắn với sản xuất thực nghiệm thông qua các mô hình sản xuất cụ thể. Trong sản xuất lúa, năm 2013, huyện đã triển khai ứng dụng công nghệ phối trộn phân viên dúi sâu tại HTX thương mại và dịch vụ nông nghiệp Bình Liêu đã tạo ra sản phẩm phân bón mới trên địa bàn huyện. Việc ứng dụng công nghệ sản xuất phân bón mới này đã giảm được giá thành sản phẩm và khi đưa vào sử dụng trong sản xuất lúa đã góp phần tăng năng suất lúa từ 10-30%, giảm chi phí đầu vào trong sản xuất của người dân. Đặc biệt, loại phân bón này cho hiệu quả cao đối với điều kiện canh tác ruộng bậc thang, đồng thời cải tạo môi trường, cải tạo đất và hạn chế sâu bệnh. Để nâng cao giá trị sản phẩm miến dong, năm 2013, huyện đã phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ và Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển hệ thống nông nghiệp triển khai thực hiện dự án “Tạo lập, quản lý và phát triển nhãn hiệu chứng nhận Miến dong Bình Liêu” bảo hộ cho sản phẩm miến dong tại 4 xã: Vô Ngại, Lục Hồn, Đồng Tâm, Húc Động. Cùng với đó, để sản phẩm miến dong được sản xuất quanh năm, huyện đã phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ, Công ty CP Thương mại và Dịch vụ Bình Liêu thực hiện dự án “Ứng dụng KHCN xây dựng mô hình sản xuất và bảo quản bột dong riềng sạch”. Dự án được triển khai đã tạo cho cơ sở sản xuất miến dong chủ động bảo quản được nguyên liệu để phục vụ sản xuất, cung cấp miến dong thường xuyên cho thị trường trong và ngoài tỉnh. Nhằm đa dạng hoá cây trồng, những năm gần đây, huyện Bình Liêu còn tích cực triển khai trồng thử nghiệm một số cây trồng mới như: Nấm linh chi trên thân gỗ keo tại xã Vô Ngại; trồng thanh long ruột đỏ tại các xã Hoành Mô, Đồng Văn, Vô Ngại. Những mô hình thử nghiệm này bước đầu đã cho hiệu quả khá cao và được nhiều hộ dân nhân rộng mô hình.
Sản xuất lâm nghiệp là lĩnh vực mang lại thu nhập chủ yếu cho người dân trên địa bàn với các loại cây trồng chính như: Keo, thông, quế, hồi, sở, do đó, huyện đã chủ động tuyên truyền, tập huấn cho người dân về quy trình, kỹ thuật trồng thâm canh để tăng năng suất, sản lượng trên một đơn vị diện tích. Cùng với đó, huyện cũng đã tích cực đầu tư, ứng dụng KHCN để phát triển một số sản phẩm đặc trưng trong lâm nghiệp như quế, hồi, rau ngót rừng, ba kích, hoa kim ngân… theo hướng sản xuất hàng hoá gắn với chế biến sản phẩm. Trong lĩnh vực chăn nuôi, huyện Bình Liêu đã triển khai hàng chục lớp tập huấn, chuyển giao khoa học kỹ thuật chăn nuôi một số vật nuôi theo quy mô trang trại cho người dân như: Kỹ thuật chăn nuôi gà ri; lợn nái sinh sản; nuôi ong lấy mật; nuôi dê địa phương; nuôi tắc kè, nhím, giun quế làm thức ăn chăn nuôi… Cuối năm 2012, đầu năm 2013, sau khi đưa vào nuôi thử nghiệm giống ong Ý không thành công, huyện Bình Liêu đã áp dụng kỹ thuật nuôi ong hiện đại vào nuôi giống ong địa phương với quy mô 50 tổ/hộ tại 2 hộ dân ở xã Tình Húc. Đến nay, mô hình này đã cho hiệu quả khá cao. Ong sinh trưởng, phát triển tốt tạo ra sản phẩm mật ong hàng hoá. Các hộ nuôi đã nắm được kỹ thuật chia đàn, tạo chúa và kỹ thuật chăm sóc ong qua đông. Đây là cơ sở để huyện triển khai thực hiện dự án “Xây dựng và quản lý nhãn hiệu chứng nhận mật ong Bình Liêu” hiện đang được thị trường ưa chuộng.
Mặc dù diện tích nuôi trồng thuỷ sản trên địa bàn huyện không nhiều, song nuôi trồng thuỷ sản đã mang lại thu nhập khá cao cho một số hộ dân trong huyện do biết tận dụng lợi thế về nguồn nước sông, suối để nuôi một số loại thuỷ sản đặc trưng như: Nuôi chạch chấu, cá lăng. Đặc biệt, với việc tận dụng nguồn nước lạnh từ các khe núi, huyện đã triển khai thực hiện thành công 2 mô hình nuôi cá tầm, cá hồi thương phẩm. Thành công của 2 mô hình này là cơ sở để Bình Liêu định hướng mở rộng thành khu nuôi tập trung, mang lại giá trị kinh tế cao.
Tuy nhiên, hiện nay việc triển khai ứng dụng KHCN trong sản xuất nông nghiệp tại Bình Liêu còn gặp không ít khó khăn, trong đó phải kể đến hình thức sản xuất manh mún do cơ sở hạ tầng phục vụ sản xuất còn thiếu, chưa đáp ứng được yêu cầu sản xuất tập trung và sản xuất hàng hoá. Đến nay, một số mô hình, chương trình ứng dụng KHCN vào sản xuất thử nghiệm bước đầu đã thành công song khi triển khai nhân rộng thì không thực hiện được do cơ chế hỗ trợ đầu tư về giống và các vật tư thiết yếu chưa có. Trong khi đó, các doanh nghiệp đầu tư cho sản xuất nông nghiệp trên địa bàn huyện còn rất mỏng.
Hữu Việt
