Để thúc đẩy sản xuất, tiêu thụ nông - lâm sản, doanh nghiệp (DN) có vai trò đặc biệt quan trọng. Thực tế chỉ ra rằng, chỉ khi có sự vào cuộc tích cực của các DN thì mới khắc phục được tính tự cung, tự cấp, hướng các hoạt động trong ngành nông - lâm nghiệp đến nền sản xuất hàng hoá.
Dù các hoạt động dịch vụ ở Bình Liêu những năm gần đây phát triển mạnh nhưng kinh tế nông nghiệp trên địa bàn huyện vẫn là chủ đạo. Tuy nhiên, các DN đầu tư vào lĩnh vực này trên địa bàn huyện chưa nhiều và chưa tạo được hiệu quả bền vững. Đến nay, huyện mới thu hút được 4 đơn vị tham gia đầu tư trồng rừng (Công ty TNHH MTV lâm nghiệp Bình Liêu; Công ty CP Đầu tư phát triển rừng, Lâm trường 155 và Lâm trường 156); 2 đơn vị (Công ty TNHH Tùng Thắng và cửa hàng Hoàng Anh) đầu tư vào lĩnh vực chăn nuôi và trồng trọt; 1 DN đầu tư vào lĩnh vực chế biến miến dong (Công ty CP Thương mại và dịch vụ Bình Liêu). Đầu tư vào chế biến và dịch vụ nông nghiệp có 1 DN và một số HTX trên địa bàn huyện.
Để thu hút, hỗ trợ các DN, thời gian qua, huyện Bình Liêu thực hiện một số cơ chế. Cụ thể là đã hỗ trợ chăn nuôi trang trại tập trung theo Nghị định 210/2013/NĐ-CP, gồm hỗ trợ hệ thống điện, giao thông, xử lý môi trường, một phần giá giống vật nuôi cho trang trại Tùng Thắng ở xã Vô Ngại do Công ty TNHH Tùng Thắng đầu tư. Hỗ trợ lãi suất vay vốn ngân hàng cho trang trại của cửa hàng Hoàng Anh (nguồn vốn sự nghiệp) và Công ty CP Thương mại và dịch vụ Bình Liêu (nguồn vốn nông thôn mới). Hỗ trợ chuyển giao KHCN của tỉnh cho Công ty CP Thương mại và dịch vụ Bình Liêu thông qua dự án ứng dụng KHCN xây dựng mô hình sản xuất và chế biến bột dong riềng sạch tại DN này. Hỗ trợ xử lý môi trường (xây dựng bể xử lý chất thải) cho một số cơ sở chế biến miến dong ở xã Húc Động.
Tuy nhiên, theo lãnh đạo Phòng NN&PTNT Bình Liêu: Vẫn còn nhiều khó khăn khi các DN đầu tư, phát triển trong lĩnh vực nông - lâm nghiệp ở huyện. Đó là, đất đai thì đã giao cho người dân và một số DN trên địa bàn, không còn quỹ đất sạch để thu hút DN mới. Đất đai được giao cho các hộ dân cũng manh mún, khó khăn cho việc DN hợp tác với người dân. Cùng với đó là nguồn vốn, dù tỉnh đã có cơ chế hỗ trợ lãi suất cho các DN, nhưng để được vay vốn, không phải DN nào cũng có đủ các điều kiện theo yêu cầu riêng của ngân hàng. Đến nay, trên địa bàn tỉnh cũng chưa có chính sách hỗ trợ giống cây trồng, vật nuôi vùng sản xuất tập trung. Vì vậy, các DN chưa mặn mà lắm khi đầu tư vào lĩnh vực sản xuất nông - lâm nghiệp. Các DN, HTX trên địa bàn thiếu cán bộ có trình độ, năng lực tốt trong việc quản lý, chuyên môn kỹ thuật, tiếp cận thị trường, xúc tiến thương mại.
Để khắc phục những hạn chế trên, huyện Bình Liêu đề ra một số giải pháp cụ thể. Trong lĩnh vực đất đai, huyện sẽ tạo điều kiện cho các DN phối hợp với chủ sở hữu đất thực hiện việc thuê đất, mượn đất hoặc góp vốn để có quỹ đất phục vụ việc triển khai các dự án phát triển sản xuất nông nghiệp. Về vốn, ngoài ngân sách nhà nước hỗ trợ DN theo chính sách hiện hành, huyện sẽ đề xuất với tỉnh và Ngân hàng Nhà nước tháo gỡ khó khăn về thủ tục vay.
Huyện Bình Liêu cũng đề ra các giải pháp về cơ chế, chính sách của nhà nước như: Hoàn thiện quy hoạch vùng sản xuất nông nghiệp tập trung tạo cơ sở pháp lý thu hút DN đầu tư vào nông nghiệp; đơn giản hoá các thủ tục hành chính, tạo mặt bằng sạch hoặc hỗ trợ thuê đất; đầu tư hạ tầng vùng tập trung trong và ngoài tường rào; hỗ trợ xúc tiến thương mại và tạo điều kiện tốt nhất cho các DN đầu tư vào nông - lâm nghiệp được tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi một cách hiệu quả nhất. Bên cạnh việc tiếp tục thực hiện tốt các cơ chế, chính sách theo Nghị định 210/2013/NĐ-CP, huyện sẽ đề xuất với tỉnh sớm ban hành chính sách khuyến khích DN đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn trên địa bàn tỉnh.
Cùng với các giải pháp về KHCN, huyện Bình Liêu cũng đặc biệt chú trọng các giải pháp hỗ trợ DN trong việc tiêu thụ sản phẩm. Trong đó, huyện Bình Liêu kiên trì xây dựng mối liên kết chặt chẽ giữa 4 nhà (nhà nước, nhà khoa học, DN và nhà nông), bảo đảm các cơ chế hỗ trợ được thực hiện đồng bộ.
Trong các buổi đối thoại với DN gần đây, huyện Bình Liêu đã nêu rõ định hướng phát triển sản xuất nông - lâm nghiệp để các DN nắm được. Trong đó, về lĩnh vực trồng trọt huyện vẫn xác định trọng tâm thu hút đầu tư vào phát triển vùng nguyên liệu dong riềng, sở, hồi, ngô và trồng rừng tập trung. Trong chăn nuôi thì ưu tiên phát triển loài ong lấy mật, trâu, bò, dê.
Đánh giá đúng tình hình, xác định hạn chế, nguyên nhân hạn chế và đề ra các giải pháp cụ thể, có định hướng thu hút đầu tư rõ ràng là cơ sở để Bình Liêu đẩy mạnh thu hút, hỗ trợ DN vào lĩnh vực nông - lâm nghiệp. Điều này sẽ góp phần quan trọng tạo đầu ra bền vững cho các nông - lâm sản trên địa bàn.
Chí Linh
