Bình Liêu có diện tích đất tự nhiên trên 47.000ha, trong đó đất nông nghiệp là 4.070,83ha, đất lâm nghiệp 33.969,79ha (trong đó 19.971,86ha là do dân quản lý, còn lại là của các tổ chức, doanh nghiệp). Mặc dù đất rộng, người thưa, hệ thống suối, khe với nguồn nước dồi dào, nhưng hiện nay thiếu đất sản xuất vẫn xảy ra đối với người dân nơi đây. Theo số liệu thống kê, hiện toàn huyện có 276 hộ nghèo thiếu đất sản xuất, tập trung tại các xã: Đồng Tâm (111 hộ), Tình Húc (40 hộ), Đồng Văn (71 hộ), Lục Hồn (46 hộ), Húc Động (26 hộ)...
Theo ông Triệu Đình Sinh, Trưởng Phòng Dân tộc huyện Bình Liêu, nguyên nhân dẫn đến thực trạng trên là do đất lâm nghiệp địa phương cơ bản đã được giao khoán cho một số hộ dân và các công ty lâm nghiệp, một số khác thuộc đất quốc phòng. Còn diện tích đất sản xuất nông nghiệp không tăng, có nơi còn giảm đi nên việc đáp ứng nhu cầu hỗ trợ về đất sản xuất cho người dân gần như không thể. Cùng với đó, dân số tăng theo thời gian, nhu cầu về đất ở, đất sản xuất ngày càng tăng... Chính vì vậy, dẫn đến thực trạng số hộ nghèo thiếu đất sản xuất ngày càng tăng lên.
Cụ thể như xã Tình Húc, địa phương có gần 40 hộ nghèo đang thiếu đất sản xuất, qua tìm hiểu thực tế tại xã cho thấy với điều kiện tự nhiên như hiện tại thì việc mở rộng diện tích đất sản xuất nông nghiệp, nhất là đất trồng lúa trên địa bàn là không khả thi. Hơn nữa, nguồn nước sinh hoạt của người dân ở đây phụ thuộc vào các khe, suối trên núi, vào mùa khô, nhiều thôn trên cao rơi vào cảnh thiếu nước trầm trọng không đủ phục vụ cho sinh hoạt và sản xuất... Chị La Thị Dung, thôn Co Nhan I, là một trong những hộ dân thiếu đất sản xuất trên địa bàn thôn, cho biết: Gia đình tôi chỉ có hơn 1 sào ruộng, cấy được một vụ, chỉ đủ ăn trong vài tháng. Nhiều khi muốn cấy thêm cây lúa, trồng cây ngô, cây sắn cũng đành chịu vì không có đất. Để có thêm tiền trang trải cuộc sống gia đình, tôi cũng chỉ biết xoay xở đi bắt cá mang bán ngoài chợ kiếm được đồng nào hay đồng ấy. Được biết, bây giờ xã cũng không còn quỹ đất để cho người dân mở rộng sản xuất, nên tôi cũng mong muốn chính quyền địa phương xem xét có chính sách hỗ trợ phù hợp để chúng tôi vươn lên thoát nghèo...”.
Trước thực trạng trên, thời gian qua, địa phương đã chủ động rà soát, khảo sát nhu cầu thực tế của các hộ dân thiếu đất sản xuất để tìm giải pháp phù hợp giúp các hộ nghèo thiếu đất sản xuất trên địa bàn có hướng phát triển kinh tế ổn định cuộc sống. Theo kết quả khảo sát của huyện, đến nay, có 257/276 hộ thiếu đất sản xuất có nhu cầu chuyển đổi nghề với tổng kinh phí thực hiện khoảng hơn 1,5 tỷ đồng; 19/276 hộ thiếu đất sản xuất có nhu cầu hỗ trợ trực tiếp đất sản xuất. Xuất phát từ những nhu cầu này, vừa qua, Bình Liêu phối hợp với Đoàn Kinh tế Quốc phòng (KTQP) 327 xây dựng kế hoạch tiến hành bàn giao lại một số diện tích đất rừng tại khu vực dọc đường biên giới hiện đang thuộc quản lý của Đoàn KTQP 327 cho nhân dân để phát triển sản xuất. Cùng với đó, Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Bình Liêu cũng đang chờ quyết định của UBND tỉnh về việc thu hồi một số diện tích đất nông nghiệp để bàn giao lại cho nhân dân địa phương. Còn đối với việc hỗ trợ chuyển đổi nghề, huyện đang tiếp tục rà soát, định hướng, hỗ trợ vốn để nhân dân mua nông cụ, máy móc làm dịch vụ sản xuất nông nghiệp hoặc phát triển các ngành nghề khác phù hợp với thực tế của từng địa phương theo Quyết định số 236/QĐ-UBND ngày 27-1-2015 về việc thực hiện Đề án thực hiện chính sách hỗ trợ đất ở, đất sản xuất, nước sinh hoạt cho hộ đồng bào dân tộc thiểu số nghèo và hộ nghèo ở xã, thôn, bản đặc biệt khó khăn trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh (Đề án 755).
Hy vọng rằng, các hoạt động cụ thể Bình Liêu đang triển khai sẽ giúp các hộ nghèo thiếu đất sản xuất trên địa bàn sớm có quỹ đất để phát triển sản xuất hoặc có hướng chuyển đổi nghề phù hợp. Qua đó, giúp người dân vươn lên thoát nghèo, ổn định cuộc sống.
Trúc Linh
