“Cơn lốc” dịch tả lợn châu Phi quét qua huyện Bình Liêu, chỉ tính đến ngày 20/6 vừa qua, đã có 2.614 con lợn (tương đương với hơn 128 tấn) của 926 hộ nuôi ở 93 thôn bản, khu phố trên địa bàn toàn huyện bị tiêu hủy. “Cơn lốc” đã khiến nhiều thôn bản "trắng lợn", không chỉ người chăn nuôi lao đao, mà một số ngành nghề khác cũng bị ảnh hưởng.
Đến xã "trắng lợn"
Tôi gọi điện đến Húc Động để tìm hiểu về việc chống lại dịch tả lợn châu Phi ở xã, vì nghe nói Húc Động bị ảnh hưởng bởi dịch nhiều nhất ở Bình Liêu. Đồng chí Hoàng Văn Đại, Chủ tịch UBND xã, bảo: “Hết rồi, còn gì nữa đâu mà chống. Hôm qua (20/6) cả xã còn 2 con lợn, hôm nay (21/6) thì xã "trắng lợn" rồi”.
Khi tôi đi qua quán cơm Sềnh Hỷ nằm ở trung tâm xã thì thấy chỉ có chủ quán ngồi trước cửa, trong quán vắng tanh, không còn cảnh người ra người vào tấp nập như những lần trước. Thường mùa hè, Húc Động có nhiều du khách đến thăm thác Khe Vằn. Nhất là từ khi xã Đại Thành (huyện Tiên Yên) nằm giáp Húc Động cũng mở con đường liên xã, liên huyện từ Đại Thành sang Húc Động, người đến thăm thác Khe Vằn đông hẳn lên. Đa số du khách khi đến Húc Động đều không quên rẽ qua quán Sềnh Hỷ ăn cơm. Ấy vậy mà nay, chủ quán chỉ còn biết ngồi hóng mát “ngắm quê hương thanh bình”.
Chị chủ quán Sềnh Hỷ bảo rằng: “Từ khi có dịch lợn ở xã, quán chẳng còn lấy đâu thịt về bán hàng cơm, lợn chẳng còn, gà cũng hết nốt. Nếu có ai đặt cơm thì phải báo trước, chúng tôi vào bản gom gà chứ quán không có sẵn”. Chị chủ quán giải thích thêm: “Không phải do nhà hàng không năng động đi đến các xã khác mua thịt lợn về, mà bởi cấp trên đã tuyên truyền rõ là đang mùa dịch, không vận chuyển thịt lợn ở vùng dịch khác đến. Bình Liêu thì chỗ nào cũng đang chống dịch nên cứ để qua nạn dịch rồi tính sau. Quán của chúng tôi gần như không hoạt động mấy tháng nay rồi”.
Những con đường thôn, bản vốn vắng vẻ nay lại càng vắng bóng người qua lại. Khi dịch vào Húc Động, đã có 259 hộ nuôi phải tiêu hủy 768 con lợn, tương đương với gần 38,4 tấn. Con số này cũng đưa đàn lợn ở Húc Động về con số “không”. Vậy là các hộ chăn nuôi ở nhà, chẳng ra đồng trồng ngô, sắn hay đi thu hái rau củ về làm thức ăn cho lợn, vì còn gì nữa đâu. Xã có mấy cửa hàng bán thức ăn cho lợn cũng đóng cửa nốt vì chẳng ai tìm đến làm gì. Toàn xã Húc Động có 9 thôn, thì chỉ duy nhất có thôn Khe Vằn là an toàn, còn lại các thôn đều lâm vào cảnh lao đao về dịch. Nhưng nay Khe Vằn cũng chẳng còn con lợn nào, do lợn được giết thịt để cung cấp thực phẩm cho cả xã. Những ngày sau lấy gì làm thực phẩm đây, vì người dân Húc Động không nuôi nhiều ngan, gà và gia cầm cũng sắp hết cả rồi?
Người dân vẫn thiệt hại dù được hỗ trợ
Anh Trần A Nhấy, thôn Thánh Thìn, xã Húc Động, mới thoát nghèo năm trước. Năm nay, anh Nhấy tự vay mượn đầu tư vào nuôi 7 con lợn với mong muốn thoát nghèo bền vững. Vậy mà lũ lợn đang đến lúc “tuổi ăn tuổi lớn” thì mắc vào nạn dịch và bị tiêu hủy sạch. Số tiền hỗ trợ lợn mắc dịch anh Nhấy nhận được hòm hòm tiền lợn giống, còn tiền thức ăn chăn nuôi thì lỗ, vì lợn đang lớn đã đến kỳ xuất chuồng đâu. Năm qua, nhằm đưa xã sớm ra khỏi diện đặc biệt khó khăn, Húc Động đã giảm được 130 hộ nghèo. Các hộ mới thoát nghèo đều bắt tay vào chăn nuôi lợn mong muốn cuộc sống được nâng cao hơn. Vậy mà “cơn lốc” dịch tả lợn châu Phi ập đến khiến công tác xóa nghèo của xã càng thêm khó khăn.
Tương tự, xã Đồng Tâm tính đến ngày 20/6 có 72 hộ chăn nuôi ở 15 thôn bản có lợn bị mắc dịch, phải tiêu hủy 262 con, tương đương với hơn 13 tấn lợn hơi. Đồng Tâm có thôn Đồng Long cũng "trắng lợn". Đồng Long vốn nổi tiếng với Lễ hội hoa Sở hàng năm, thu hút rất đông du khách đến Bình Liêu ngắm hoa sở, xem các hoạt động văn hóa, thể thao của người dân vùng cao tại lễ hội. Thêm nữa, du khách còn rất thích thú khi được thưởng thức món thịt lợn bà con nuôi ở bản, vừa đậm đà mà lại có mùi thơm đặc trưng. Thế nhưng những ngày này, các chủ nuôi lợn đều âu sầu vì lợn trong chuồng đa phần theo nhau ra bãi tiêu hủy vì dịch tả lợn.
Anh Vi Văn Kim, thôn Đồng Long, thiệt hại 21 con lợn gồm lợn mẹ và đa phần là lợn con. Anh Kim dự kiến nuôi đến Lễ hội hoa Sở năm nay là lợn đủ lớn, khi đó anh sẽ kiếm được món tiền kha khá từ bán lợn, ấy vậy nhưng mà… Tuy anh Kim được hỗ trợ 38.000đồng/kg tương đương với giá lợn thời điểm nhận hỗ trợ, nhưng cũng chỉ hòm hòm hơn 50% số tiền so với thời điểm chưa có dịch. Anh Kim phân tích: “Khi có dịch, giá lợn hơi thấp xuống nhiều, trước dịch thì giá lợn hơi cao hơn, lợn thịt cũng khoảng 48.000 đồng/kg lợn hơi. Còn lợn giống của tôi, đã có người đến trả từ 1,5 - 1,8 triệu đồng/con nặng khoảng 30kg nhưng tôi không bán, mà để nuôi”.
Bình Liêu vừa tạm yên với mùa dong riềng, được mùa nhưng rớt giá, thậm chí không bán được, vậy mà nay bà con lại phải đối mặt với dịch tả lợn châu Phi. Chị Lý Thị Lằm, Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn Đồng Long, bày tỏ: “Mong nhà nước có chính sách hỗ trợ cho các hộ bị thiệt hại bởi dịch tả lợn để khi qua nạn dịch, họ có điều kiện bắt tay vào tái đàn mới, nhất là với các hộ nghèo và vừa mới thoát nghèo...”
Công Thành
