Trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục có nhiều biến động, hoạt động sản xuất, kinh doanh còn đối mặt không ít khó khăn, Quảng Ninh vẫn duy trì đà tăng trưởng thu ngân sách tích cực. 7 tháng đầu năm, tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn đạt 68.139 tỷ đồng, bằng 92% dự toán pháp lệnh, bằng 95% kế hoạch 9 tháng, bằng 68% kế hoạch cả năm, tăng 88% so với cùng kỳ năm 2025. Kết quả này tạo thêm nguồn lực cho đầu tư phát triển, đồng thời đặt ra yêu cầu tiếp tục khai thác hiệu quả các nguồn thu, tháo gỡ điểm nghẽn và phấn đấu hoàn thành mục tiêu thu 100.000 tỷ đồng trong năm 2026.
Chủ động điều hành, khai thác nguồn thu
Theo báo cáo của UBND tỉnh, trong tổng số 68.139 tỷ đồng thu ngân sách 7 tháng đầu năm, thu từ hoạt động xuất nhập khẩu ước đạt 10.929 tỷ đồng; thu nội địa đạt 57.210 tỷ đồng. Với kết quả này, Quảng Ninh tiếp tục nằm trong nhóm các địa phương có số thu ngân sách cao của cả nước. Đáng chú ý, kết quả thu đạt được trong điều kiện hoạt động sản xuất, kinh doanh vẫn chịu tác động từ những biến động của thị trường trong nước và quốc tế. Các ngành, lĩnh vực sản xuất, kinh doanh chủ lực như than, điện, xăng dầu, logistics, du lịch, dịch vụ vừa phải duy trì hoạt động, vừa thích ứng với những thay đổi về thị trường, chi phí đầu vào và chính sách thương mại. Trong bối cảnh đó, việc tổng thu ngân sách tăng tới 61% so với cùng kỳ cho thấy những chuyển biến tích cực trong hoạt động kinh tế, đồng thời phản ánh hiệu quả bước đầu của các giải pháp điều hành thu được triển khai ngay từ đầu năm.
Theo đó, ngay từ đầu năm, UBND tỉnh đã xây dựng kịch bản điều hành thu ngân sách với mục tiêu phấn đấu đạt 100.000 tỷ đồng, phân giao nhiệm vụ cụ thể theo từng quý, từng khoản thu, từng địa bàn và gắn với trách nhiệm của người đứng đầu. Cùng với đó, các tổ công tác liên ngành được tăng cường hoạt động, thường xuyên làm việc với 42 doanh nghiệp, hộ kinh doanh có quy mô lớn, tập trung vào những lĩnh vực đóng góp nguồn thu chủ lực. Qua đó, tỉnh vừa nắm bắt tình hình hoạt động của doanh nghiệp, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vừa chủ động quản lý, khai thác các nguồn thu phát sinh, hạn chế thất thu ngân sách.
Cùng với công tác thu, việc điều hành chi ngân sách được thực hiện theo hướng chủ động, tiết kiệm, hiệu quả, bảo đảm nguồn lực cho các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh và an sinh xã hội. Nguồn lực đầu tư công tiếp tục được ưu tiên cho các công trình, dự án trọng điểm, tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng và hoàn thiện kết cấu hạ tầng.
Đáng chú ý, tỉnh tiếp tục thực hiện nghiêm kỷ luật, kỷ cương tài chính. Trong 6 tháng đầu năm, Quảng Ninh giữ lại 204 tỷ đồng, tương ứng 10% kinh phí tự chủ để tạo nguồn cải cách tiền lương; đồng thời tiết kiệm 537 tỷ đồng chi thường xuyên và 1.050 tỷ đồng, tương đương 5% chi đầu tư phát triển, để bổ sung nguồn vốn thực hiện Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng theo yêu cầu của Trung ương. Việc chủ động cân đối, tiết kiệm và điều chỉnh nguồn lực cho những nhiệm vụ lớn cho thấy yêu cầu điều hành ngân sách không chỉ dừng ở bảo đảm thu - chi, mà còn phải phục vụ hiệu quả các mục tiêu phát triển dài hạn.
Tạo nguồn thu bền vững cho chặng cuối năm
Mặc dù đạt được nhiều kết quả tích cực những tháng đầu năm, nhưng cũng không làm giảm áp lực đối với nhiệm vụ những tháng cuối năm. Theo đánh giá của Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND tỉnh, công tác thu ngân sách và giải ngân đầu tư công vẫn là những nhiệm vụ cần tập trung chỉ đạo quyết liệt. Đáng lưu ý, tổng số nợ thuế đến ngày 30/6/2026 còn 6.192 tỷ đồng, tương đương 8,2% dự toán thu ngân sách cả năm. Trong đó, một số doanh nghiệp còn nợ thuế với số tiền lớn, tạo áp lực không nhỏ đối với tiến độ thực hiện dự toán.
Nguồn thu từ hoạt động xuất nhập khẩu cũng đứng trước những yếu tố có thể ảnh hưởng trong nửa cuối năm. Chính sách giảm thuế đối với xăng dầu chưa được gia hạn cho 6 tháng cuối năm, trong khi sức mua của một số nhóm hàng còn yếu. Đây là những yếu tố đòi hỏi công tác dự báo, quản lý và điều hành thu phải tiếp tục được thực hiện linh hoạt, sát diễn biến thực tế.
Theo ông Phạm Hồng Biên, Giám đốc Sở Tài chính, kết quả thu ngân sách cho thấy hiệu quả bước đầu của việc chủ động xây dựng kịch bản điều hành từ sớm, phân giao nhiệm vụ cụ thể và gắn trách nhiệm với từng ngành, địa phương. Tuy nhiên, nhiệm vụ còn lại của năm 2026 vẫn rất lớn, nhất là trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục biến động. Do đó, tỉnh sẽ tiếp tục bám sát tình hình kinh tế, điều hành ngân sách linh hoạt, tập trung tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, khai thác hiệu quả các nguồn thu và sử dụng ngân sách đúng trọng tâm, trọng điểm.
Ở góc độ quản lý thuế, ngành Thuế tỉnh xác định tiếp tục kiểm soát chặt chẽ các nguồn thu, đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý thuế, tăng cường thanh tra, kiểm tra trên cơ sở phân tích rủi ro và triển khai quyết liệt các biện pháp thu hồi nợ thuế. Trọng tâm là thu đúng, thu đủ, chống thất thu, giảm nợ đọng, nhất là đối với những doanh nghiệp có số nợ lớn, qua đó góp phần bảo đảm nguồn thu ổn định cho ngân sách.
Để hoàn thành mục tiêu thu 100.000 tỷ đồng, nhiệm vụ đặt ra trong những tháng cuối năm không chỉ là tăng thu mà phải bảo đảm tăng thu bền vững, gắn với thúc đẩy sản xuất, kinh doanh. Trong đó, việc khai thác hiệu quả các nguồn thu từ đất, tài nguyên, xuất nhập khẩu; đôn đốc thu hồi nợ thuế; đồng hành, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp cần được triển khai đồng bộ. Cùng với đó là đẩy nhanh giải ngân đầu tư công, nâng cao chất lượng chuẩn bị đầu tư, kịp thời điều chuyển vốn từ các dự án chậm tiến độ sang những dự án có khả năng giải ngân tốt hơn.
Tại cuộc họp nghe báo cáo kết quả thực hiện kịch bản tăng trưởng kinh tế tháng 7 mới đây, đồng chí Bùi Văn Khắng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh, yêu cầu các sở, ngành, địa phương tiếp tục bám sát kịch bản tăng trưởng quý III đã được điều chỉnh, cụ thể hóa nhiệm vụ theo từng tháng, từng ngành, từng địa phương; thường xuyên rà soát tiến độ theo tuần, chủ động nhận diện những chỉ tiêu có nguy cơ không đạt để kịp thời tháo gỡ, không để bị động trong những tháng cuối quý. Trong đó, công nghiệp chế biến, chế tạo được xác định là động lực tăng trưởng chủ yếu. Các ngành, địa phương phải tập trung xử lý dứt điểm những khó khăn liên quan đến sản xuất, đầu tư, mặt bằng, thủ tục và nguồn vật liệu, tạo điều kiện để các dự án khu công nghiệp, cụm công nghiệp đủ điều kiện triển khai theo kế hoạch. Đối với đầu tư công, yêu cầu đặt ra là đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm, xác định rõ trách nhiệm, tiến độ và khối lượng công việc còn lại; những vấn đề vượt thẩm quyền phải được kịp thời báo cáo để xử lý.
Cùng với công nghiệp và đầu tư, khu vực dịch vụ tiếp tục được xác định là một dư địa quan trọng để tạo thêm nguồn thu. Đồng chí Chủ tịch UBND tỉnh cũng yêu cầu tận dụng hiệu quả các sự kiện văn hóa, du lịch, hoạt động đón khách quốc tế để gia tăng lượng khách, doanh thu du lịch, bán lẻ và các ngành dịch vụ liên quan. Việc thúc đẩy hoạt động sản xuất, kinh doanh, mở rộng thị trường và tạo dòng tiền trong nền kinh tế vì thế có ý nghĩa trực tiếp đối với khả năng hoàn thành dự toán thu ngân sách.
Sau kết quả tích cực trong nửa đầu năm, Quảng Ninh đang bước vào giai đoạn có ý nghĩa quyết định đối với mục tiêu thu ngân sách cả năm. Khoảng cách từ mức thực hiện 48.556 tỷ đồng sau 6 tháng đến mục tiêu 100.000 tỷ đồng đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt hơn của các ngành, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp. Trong đó, tăng cường kỷ luật tài chính, khai thác đúng và đủ các nguồn thu, xử lý nợ đọng, thúc đẩy sản xuất, đẩy nhanh đầu tư và mở rộng các hoạt động dịch vụ sẽ là những giải pháp quan trọng để Quảng Ninh vừa bảo đảm nguồn lực ngân sách, vừa tạo nền tảng cho tăng trưởng trong những tháng cuối năm và cả giai đoạn tiếp theo.
