Bình Liêu là huyện miền núi, biên giới, kinh tế chủ yếu dựa vào lâm nghiệp. Những năm gần đây, thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/CP của Chính phủ về định hướng giảm nghèo bền vững giai đoạn 2011-2020, trong quá trình lãnh đạo, chỉ đạo, huyện luôn chú trọng đẩy mạnh phát triển sản xuất theo hướng chuyển dần từ nông nghiệp tự cung, tự cấp sang sản xuất hàng hoá gắn với phát triển các ngành dịch vụ. Điều này đã góp phần quan trọng trong việc giảm nghèo, phát triển kinh tế - xã hội.
Những năm gần đây, nhờ các chính sách phát triển kinh tế, giảm nghèo bền vững của Đảng, Nhà nước, tình hình kinh tế - xã hội của huyện miền núi Bình Liêu đã có những bước tiến dài. Đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân, nhất là đồng bào dân tộc sinh sống ở vùng sâu, vùng xa đã có nhiều thay đổi.
Được sự quan tâm của các cấp, các ngành, hệ thống kết cấu hạ tầng, đường giao thông và các công trình trọng điểm khác ở huyện đã được đầu tư mạnh mẽ, tạo tiền đề vững chắc cho bước chuyển mình toàn diện. Trước đây, việc phát triển kinh tế - xã hội ở Bình Liêu gặp nhiều khó khăn do điều kiện địa lý phức tạp, kết cấu hạ tầng còn thấp kém, dân cư phân bố không đều, trình độ dân trí thấp, còn nhiều phong tục, tập quán lạc hậu. Tại nhiều khe bản, tỷ lệ hộ nghèo lên đến gần 100%. Với xuất phát điểm thấp như vậy, làm thế nào để “vực” nền kinh tế đi lên quả là bài toán không thể giải được trong một sớm, một chiều nếu không có những giải pháp để đột phá vào các khâu yếu. Chính vì thế, huyện đã từng bước hoạch định một chiến lược tổng thể bằng cách chỉ đạo các cơ quan chuyên môn tổ chức khảo sát kỹ lưỡng điều kiện khí hậu, đất đai và đặc điểm phân bố dân cư để tìm hiểu rõ căn nguyên của vấn đề. Lãnh đạo huyện xác định rằng, kết cấu hạ tầng mà trước hết là các tuyến đường huyết mạch và hệ thống thuỷ lợi phục vụ sản xuất nông nghiệp là yếu tố then chốt thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển. Từ đó, huyện đã tranh thủ mọi nguồn vốn của trung ương, của tỉnh và huy động nội lực để từng bước hoàn thiện hệ thống giao thông nông thôn, miền núi. Từ khi dự án làm tuyến đường vành đai biên giới được triển khai đã tạo ra thời cơ mới cho địa phương làm các tuyến đường xương cá vào tận các thôn, bản vùng sâu, vùng xa như đường lên Ngàn Phe, Phai Lầu, Bản Chuồng, Bắc Cương... Đây là những vùng mà tình hình sản xuất của bà con vốn chỉ là tự cung, tự cấp, hầu như chưa có hoạt động giao lưu hàng hoá. Bởi vậy, việc mở các tuyến đường vào trung tâm khe, bản là một bước đột phá mới, tạo sự chuyển biến mạnh mẽ về tư duy và nhận thức của bà con, mở ra một hướng làm ăn hiệu quả hơn. Đồng thời với đó, hệ thống điện lưới quốc gia cũng lần lượt được kéo đến các thôn, bản, giúp bàn con có thể tiếp thu được các tiến bộ KHKT trên các phương tiện thông tin đại chúng...
Một trong những biện pháp quan trọng để giúp nhân dân đẩy mạnh giảm nghèo, phát triển kinh tế mà huyện Bình Liêu đã và đang thực hiện một cách có hiệu quả, đó là: Trên cơ sở rà soát, phân loại các hộ nghèo trên địa bàn, xác định rõ nguyên nhân cụ thể rồi căn cứ vào điều kiện thực tế của mỗi hộ để tính toán cách giúp đỡ phù hợp. Huyện phối hợp với các đơn vị kinh tế - quốc phòng của Đoàn 327 đẩy mạnh quy hoạch các điểm dân cư để từ đó di dời những hộ dân sinh sống rải rác trên các khu vực khó khăn xuống sống tập trung, vừa tiện cho việc chuyển giao tiến bộ KHKT, vừa tạo cơ hội cho đồng bào được thụ hưởng những thành quả về mặt xã hội; quy hoạch các vùng chuyên canh sản xuất mang tính hàng hoá ngày càng cao như vùng chuyên canh hồi, quế, dong riềng... Làm tốt công tác khuyến nông, khuyến lâm, chuyển giao tiến bộ KHKT, chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi, mùa vụ, nâng cao năng suất trên một diện tích canh tác. Đặc biệt là huyện đã tập trung đẩy mạnh việc vận động bà con chuyển đổi các phần diện tích cấy lúa kém hiệu quả, sang chăn nuôi hoặc trồng những loại cây khác cho hiệu quả kinh tế cao hơn.
Không chỉ đề ra nhiệm vụ chung, Huyện uỷ, UBND huyện đã phân công các cán bộ phụ trách từng địa bàn để trực tiếp theo dõi, đôn đốc việc triển khai các dự án. Thành công lớn mà địa phương đạt được thời gian qua là khôi phục được nghề trồng dong riềng và sản xuất miến dong. Có thể nói, đây là loại cây không chỉ cho giá trị kinh tế cao mà lại dễ trồng, hợp với thổ nhưỡng địa phương. Xác định đây là cây chủ lực trong giảm nghèo, huyện đã xây dựng nghị quyết chuyên đề để đẩy mạnh việc trồng dong riềng trên địa bàn bằng cách hỗ trợ về giống, vốn và chuyển giao tiến bộ KHKT cho bà con; xây dựng các cơ sở chế biến miến dong theo hướng công nghiệp; có chế độ hỗ trợ đặc biệt cho sản phẩm trong việc mở rộng thị trường, xây dựng thương hiệu. Đây là tiền đề quan trọng tạo động lực để nhân dân tin tưởng, yên tâm trồng và sản xuất miến dong. Từ năm 2011 đến 2013, huyện đã hỗ trợ giống dong riềng cho gần 600 hộ dân với tổng mức hỗ trợ 1,1 tỷ đồng. Bên cạnh đó, kinh tế lâm nghiệp cũng đang từng bước có những chuyển biến mạnh mẽ. Ngoài những cây truyền thống như hồi, quế, hiện nay, bằng chính sách khuyến lâm phù hợp của huyện, nông dân đã bắt đầu chuyển sang trồng keo, thông mã vĩ. Để bà con có vốn và đầu ra cho sản phẩm lâm nghiệp, huyện đã chỉ đạo các phòng, ban chức năng tạo điều kiện cho nông dân vay vốn từ các nguồn, nhất là nguồn từ Ngân hàng CSXH và chủ động ký hợp đồng với các doanh nghiệp chuyên kinh doanh lâm sản.
Chính từ những cách làm phù hợp đó đã từng bước tạo ra bước chuyển mới về tình hình kinh tế trên địa bàn, làm cho số hộ nghèo giảm mạnh, số hộ khá và giầu ngày càng tăng. Riêng năm 2013, huyện Bình Liêu đã giải quyết việc làm cho 310 lao động, tổ chức 4 lớp dạy nghề cho lao động nông thôn với 140 lao động, tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt khoảng 18%. Từ các giải pháp giảm nghèo được tập trung thực hiện, theo kết quả rà soát sơ bộ năm 2013, trên địa bàn huyện đã có 369 hộ thoát nghèo, giảm tỷ lệ hộ nghèo xuống còn 16,56% (đạt mục tiêu kế hoạch là giảm 6,5%).
Đồng chí Trịnh Văn Duyệt, Phó Chủ tịch Thường trực UBND huyện Bình Liêu cho biết: Những năm gần đây, thu nhập và đời sống của người dân Bình Liêu ngày càng được cải thiện. Chỉ so sánh trong 5 năm gần đây, từ con số thu nhập bình quân của mỗi người dân năm 2008 chỉ đạt 8,52 triệu đồng (tương ứng 410 USD) thì đến năm 2012 con số này đã đạt trên 20 triệu đồng (tương ứng 820 USD). Bên cạnh việc đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tăng thu nhập cho người dân thì các cấp, các ngành của huyện đã thực hiện nhiều biện pháp giảm nghèo như đầu tư xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng phục vụ sản xuất và dân sinh; hỗ trợ nhân dân phát triển sản xuất; chú trọng công tác đào tạo nghề, giải quyết việc làm cho lao động nông thôn. Đặc biệt các tổ chức hội, đoàn thể và các đảng viên đã tăng cường tuyên truyền vận động nhân dân tích cực đầu tư vào sản xuất, từ bỏ tập quán lao động sản xuất lạc hậu, từ bỏ tư tưởng trông chờ ỷ lại vào sự hỗ trợ của Nhà nước để vươn lên thoát nghèo bền vững.
Thanh Phong
