Với nhiều người có hoàn cảnh, nhiệm vụ đặc biệt, thay vì được ở trong tổ ấm gia đình riêng, họ thường xuyên phải ở cơ quan, đơn vị và coi đây là những "gia đình" lớn của mình. Bữa cơm ở những "gia đình" lớn này không vì thế mà thiếu vắng không khí ấm áp yêu thương.
Ở mái ấm Trung tâm Bảo trợ xã hội tỉnh
Đến Trung tâm Bảo trợ xã hội tỉnh (phường Nam Khê, TP Uông Bí) điều làm tôi bất ngờ là bữa trưa của các cụ bắt đầu từ sớm và kết thúc vào khoảng 10h30. Sau bữa ăn, các cụ vui vẻ hỗ trợ nhân viên Trung tâm dọn dẹp nhà ăn, rửa bát, thảo luận thực đơn bữa ăn tới… Không khí ấm cúng như một gia đình.
Chị Phạm Thị Ngoan, Trưởng phòng Quản lý và Tư vấn Trung tâm cho biết: Việc này đã áp dụng từ lâu. Những thay đổi trên được thực hiện trên cơ sở quan tâm, lắng nghe nhu cầu, nguyện vọng của các cụ. Nhờ đó mà các cụ tìm thấy được niềm vui, ý nghĩa của việc hoà đồng, góp sức vào việc chế biến bữa ăn cho mình.
Thời gian qua, Trung tâm còn áp dụng mô hình "Gia đình thu nhỏ" vào việc tổ chức bữa ăn cho các cụ. Theo đó, Trung tâm dành một diện tích ao cá, vườn tược để các cụ tăng gia sản xuất. Các cụ đã thành lập những tổ tham gia nhặt rau, phụ nấu ăn, kiểm soát thực phẩm…
Ngoài ra, Trung tâm còn yêu cầu cán bộ dinh dưỡng phối hợp chặt với nhà bếp thường xuyên thay đổi thực đơn bữa ăn, linh hoạt theo các nhóm các cụ có bệnh lý, theo sở thích… Trung tâm cũng thường xuyên giữ mối quan hệ tốt với các "mạnh thường quân", các tổ chức, đơn vị làm từ thiện tranh thủ sự hỗ trợ để cải thiện bữa ăn cho các cụ. Vì thế, 71 cụ ở đây đa phần là người già neo đơn, bệnh hiểm nghèo, ít hoặc không còn người thân thích, hiện được chăm sóc, nuôi dưỡng tốt và từ lâu đã coi đây là mái ấm của mình.
Những bữa cơm ấm tình đồng đội
Nhắc tới môi trường quân đội, nhiều người nghĩ ngay tới việc ăn uống, tập luyện trên thao trường vất vả, kham khổ. Có dịp "3 cùng", nhất là cùng ăn với CBCS Ban CHQS huyện Hoành Bồ, tôi thấy các sinh hoạt ở đơn vị tuy rất kỷ luật nhưng cũng lại thật ấm áp như ở gia đình. Bữa cơm của CBCS tươm tất với các món: Thịt luộc, cá rán, xương ninh, rau xanh.
Trung tá Đồng Khương Duy, Phó Chỉ huy trưởng quân sự đơn vị chia sẻ: Để có những bữa ăn "tươi" như trên là nhờ sự quan tâm của Đảng uỷ, Chỉ huy, sự đồng thuận của anh em trong toàn đơn vị. Cụ thể, đơn vị vận dụng linh hoạt chương trình "Giờ thứ 8", gắn giữa nhiệm vụ thể dục thể thao, bảo quản vũ khí với tăng gia sản xuất. Nhờ đó, đơn vị hiện có khuôn viên "xanh" với khu vườn rau rộng 400-500m2, chuồng nuôi lợn, hồ nuôi cá rộng trên 3ha cho thu hoạch hàng chục tấn cá/năm. Đơn vị đã tự chủ được gần 100% nhu cầu rau xanh, cá, gia cầm cho bữa ăn. Các thực phẩm này đều được đơn vị nuôi, trồng theo quy trình sạch. Năm 2014, đơn vị tu sửa lại nhà ăn khang trang, đầu tư lắp đặt mới 2 điều hoà nhiệt độ. Ngoài khẩu phần ăn theo chế độ chung, đơn vị còn trích từ quỹ tăng gia thêm 10.000 đồng/ngày/người để tăng thêm khẩu phần ăn cho bộ đội. Bữa ăn của CBCS không chỉ đảm bảo dinh dưỡng mà còn ấm tình đồng đội đã góp phần để đơn vị hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.
Bữa ăn cho trẻ có hoàn cảnh đặc biệt
Trung tâm Bảo trợ trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt tỉnh (phường Hồng Hà, TP Hạ Long) hiện chăm sóc 119 cháu là trẻ mồ côi, có hoàn cảnh đặc biệt. Để tổ chức tốt bữa ăn cho các cháu, Trung tâm yêu cầu cán bộ hành chính, y tế kiểm soát kỹ về nguồn thực phẩm, dinh dưỡng. Bữa ăn được lên thực đơn từ trước đó cả tháng, nghiên cứu sao cho đủ dinh dưỡng, đa dạng các món. Bữa ăn hằng ngày của các cháu có đủ cả món xào, món mặn, canh, rau và các món tráng miệng.
Không chỉ vậy, bữa ăn còn được các "mẹ" quan tâm tỉ mỉ tới từng cháu. Chị Vũ Thị Trâm, đã có 6 năm kinh nghiệm làm ở đây cho biết: Các "mẹ" vừa là bảo mẫu, vừa là "bác sĩ dinh dưỡng" đảm bảo bữa ăn ngon, đủ chất, thay đổi theo mùa, có bữa chính, bữa phụ... Các con còn được xếp bàn ăn theo lứa tuổi, ăn theo thực đơn: Cháo, cơm, bột hoặc sữa. Đặc biệt, thực đơn của các con còn được chăm lo theo tình hình bệnh lý, phải nấu nhạt, xay thức ăn nhuyễn hoặc thành bột… đối với những trẻ bị mất nhận thức, bệnh thận, bại liệt…
Để tạo không khí ấm cúng, các bảo mẫu thường giao cho các con lớn quán xuyến, chăm lo cho các em nhỏ; phụ giúp bảo mẫu các việc đơn giản như: Nhặt rau, rửa thực phẩm, bát đũa…
Tạ Quân