Trong một vài năm trở lại đây, khi các nhu cầu về giao dịch bất động sản (BĐS) trên địa bàn diễn ra khá sôi động thì bên cạnh việc ra đời của các công ty môi giới, giao dịch, những ai có quan tâm tới lĩnh vực BĐS còn có thể tìm hiểu thông tin qua nhiều kênh khác nhau. Cũng chính từ nhu cầu này mà ngày càng có nhiều quán cà phê được gọi là cà phê bất động sản xuất hiện. Tại đây, mọi nhu cầu về giao dịch BĐS đều có thể được giải quyết nhanh chóng thông qua các đối tượng môi giới.
Qua tìm hiểu cho thấy, hiện nay có khá nhiều quán cà phê BĐS do những người buôn bán đất có tiếng mở ra. Mục đích là để họ gặp gỡ trao đổi với dân trong nghề và cũng vừa là nơi giao dịch nếu có khách tìm đến. Có thể kể ra đây một số địa điểm ở TP Hạ Long như: Khu vực các quán giải khát trên đường Nguyễn Văn Cừ (gần chân dốc Ngân hàng) hay khu vực đường 25-4, phường Trần Hưng Đạo... Theo anh Nguyễn Đức Minh (phường Cao Xanh, TP Hạ Long), một người làm nghề môi giới BĐS cho biết: Ở TP Hạ Long, những quán cà phê BĐS đã được mở ra không ít. Ban đầu cũng chỉ là địa điểm để anh em gặp nhau, chuyện trò nhưng lâu dần cũng quen một địa điểm để làm nơi trao đổi thông tin, mua bán BĐS. Không chỉ có những người làm nghề môi giới BĐS như chúng tôi mới đến đây, rất nhiều người có nhu cầu mua - bán nhà cũng đến để tìm hiểu thông tin. Để có thể bán đất hoặc nhà một cách nhanh nhất, ngoài việc nhờ người quen, rao bán trên mạng thì việc thông qua một môi giới cũng đang được rất nhiều người lựa chọn. Đa phần những người lựa chọn ký gửi bán đất, bán nhà thông qua môi giới đều ở trong tình trạng cần tiền để trang trải nợ nần, hoặc vay lãi ngân hàng bằng sổ đỏ mà không có khả năng đáo hạn.
Trên thực tế, khả năng thành công của các giao dịch môi giới kiểu này cũng khá cao. Ông Trần Thế Kỷ, trú tại tổ 1, khu 4, phường Trần Hưng Đạo có căn nhà 3 tầng diện tích một sàn là 120m2. Tính theo giá thị trường, căn nhà này được định giá khoảng từ 3,4 tỷ đến 3,7 tỷ đồng. Mức giá này vào thời điểm cuối năm 2011 rất khó bán. Trong khi đó mối quan hệ của ông không có nhiều để rao bán, nhà lại cần bán gấp nên gia đình ông quyết định thông qua người môi giới. Ông Kỷ cho biết: Tôi được bạn bè giới thiệu là có thể tìm người môi giới ở một số quán cà phê tại TP Hạ Long nên cũng đã đến những nơi này để tìm hiểu thực hư thế nào. Quả thật, ngay sau khi nói nhu cầu của mình với chủ quán, gần như ngay lập tức tôi đã được giới thiệu vài người môi giới. Thậm chí có quán cà phê, chủ quán cũng kiêm luôn nghề môi giới BĐS. Tôi được hướng dẫn khá tỷ mỷ và tận tình các nội dung. Sau khi gặp gỡ, thoả thuận phần trăm (%) hoa hồng họ đến xem nhà và chụp ảnh. Khi có khách hàng, tôi được gọi điện thông báo và họ đưa khách tới xem nhà. Thời gian trước nhờ qua bạn bè, người quen lượng khách đến xem nhà rất ít. Sau khi nhờ qua môi giới, hầu như ngày nào cũng có khách đến xem. Thật sự việc bán nhà đã đơn giản hơn rất nhiều.
Qua tìm hiểu, có khá nhiều dịch vụ môi giới giữa người mua và bán như trường hợp của ông Kỷ đều không ký hợp đồng thoả thuận môi giới, mà chỉ là những thoả thuận chia hoa hồng bằng miệng hoặc nêu có thì cũng chỉ biên nhận giữa người bán/mua BĐS với người môi giới. Thực tế, cả hai bên đều không quan tâm nhiều tới cơ sở pháp lý của các biên nhận mà chủ yếu dựa vào lòng tin trong giao dịch. Phần trăm (%) hoa hồng của giao dịch tuỳ thuộc vào giá trị của mảnh đất hoặc căn nhà sẽ bán. Giá trị càng lớn thì % hoa hồng càng nhiều. Với những ngôi nhà dưới 1 tỷ, bán thành công sẽ chia lại cho bên môi giới từ 1-2%, còn trên 2 tỷ có thể lên tới 3 hoặc 5% nếu người bán đang cần tiền gấp. Cũng có trường hợp khách hàng sẽ không chia theo tỷ lệ %, mà ra một giá cố định. Bán được bao nhiêu thì phần còn lại môi giới sẽ hưởng. Dù ở trường hợp nào thì cả người bán và người mua cũng đều được hưởng lợi. Tuy nhiên, cũng có nhiều trường hợp vì cần bán gấp nhà, không ít người đã bị môi giới “ép giá” đòi hưởng % cao hoặc hạ thấp giá trị BĐS xuống để lấy chênh lệch với bên mua. Như vậy, cùng một lúc bên môi giới có thể được chia % của cả hai bên bán và mua.
Có thể thấy xu hướng người bán và người mua tìm đến một bên thứ 3 để thực hiện giao dịch đang góp phần cho dịch vụ môi giới gia tăng. Điều này cũng phù hợp với xu thế thực tiễn khi người bán và người mua BĐS đều cần nhanh chóng, thuận tiện. Tuy nhiên, bên cạnh những mặt lợi, khi giao dịch BĐS thông qua môi giới, khách hàng cũng cần phải nắm vững thông tin về nhà đất và cân nhắc khi thoả thuận giao dịch để không bị “hớ”.
Hồng Nhung