Các địa phương trong tỉnh đang nỗ lực đẩy nhanh đưa các xã, thôn ra khỏi diện đặc biệt khó khăn (ĐBKK) trong năm 2019. Phóng viên Trung tâm Truyền thông tỉnh đã phỏng vấn đồng chí Vũ Kiên Cường, Trưởng Ban Dân tộc tỉnh (ảnh) về nội dung này.
- Theo kế hoạch, năm 2019 tỉnh Quảng Ninh không còn xã ĐBKK, hoàn thành Chương trình 135 trước 1 năm so với lộ trình đặt ra. Đồng chí cho biết, tiến độ thực hiện đến thời điểm này như thế nào?
+ Năm 2019, Quảng Ninh đã đặt ra mục tiêu có thêm 12 xã và ít nhất 8 thôn hoàn thành Chương trình 135, ra khỏi diện ĐBKK. Như vậy, tỉnh Quảng Ninh sẽ không còn xã ĐBKK, hoàn thành mục tiêu của Đề án 196 trước 1 năm so với lộ trình đặt ra ban đầu. Với sự quyết tâm, vào cuộc của cả hệ thống chính trị và nhân dân trong tỉnh, qua rà soát sơ bộ 9 tháng năm 2019, cả 12 xã và 8 thôn trong kế hoạch đã cơ bản hoàn thành các tiêu chí, điều kiện để ra khỏi diện ĐBKK. Các địa phương còn phấn đấu có thêm 6 thôn nữa hoàn thành Chương trình 135 trong năm 2019.
Đến nay, diện mạo vùng ĐBKK trong tỉnh được cải thiện rõ rệt. Thu nhập bình quân đầu người tại các xã, thôn ĐBKK được nâng lên; số hộ nghèo đến cuối năm 2018 đã giảm 3.661 hộ so với năm 2016; năm 2019 có trên 400 hộ tự nguyện viết đơn xin ra khỏi danh sách hộ nghèo. 100% xã ĐBKK có đường ô tô được cứng hoá đến trung tâm xã; đường giao thông đến các thôn ĐBKK cơ bản được cứng hóa theo tiêu chí nông thôn mới. Các công trình thủy lợi nhỏ được đầu tư đáp ứng trên 80% nhu cầu tưới tiêu cho diện tích canh tác hằng năm. 100% xã ĐBKK có trạm y tế đạt chuẩn; có trường mầm non, tiểu học, trung học cơ sở, trung tâm học tập cộng đồng, đáp ứng nhu cầu học tập và phổ biến kiến thức cho người dân. 100% số hộ dân các thôn, xã ĐBKK được sử dụng điện lưới quốc gia; trên 92,8% số hộ dân được sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh; 93,63% số cán bộ, công chức xã đạt chuẩn...
- Được biết, trong quá trình thực hiện Chương trình 135, Đề án 196 tại các xã, thôn, bản đã gặp không ít khó khăn. Tỉnh và các địa phương đã có giải pháp gì để tháo gỡ, thưa đồng chí?
+ Mặc dù tỉnh đã tập trung chỉ đạo thực hiện, song việc nhân rộng các mô hình phát triển sản xuất, tạo liên kết trong sản xuất tại các xã, thôn ĐBKK còn khó khăn, sản xuất nhìn chung còn nhỏ lẻ, manh mún, chưa hình thành được nhiều vùng phát triển hàng hóa tập trung. Công tác quản lý, khai thác, sử dụng, duy tu bảo dưỡng các công trình hạ tầng sau đầu tư, hỗ trợ và kiểm tra, hướng dẫn, giám sát cộng đồng tại một số địa phương chưa thực sự được quan tâm, còn hạn chế. Thu nhập bình quân đầu người vùng ĐBKK đã được nâng lên, song vẫn còn chênh lệch khá lớn so với mặt bằng chung của tỉnh. Tỷ lệ hộ nghèo tại các xã, thôn ĐBKK còn cao. Một số hộ thoát nghèo chưa thực sự bền vững. Nhận thức và trách nhiệm của người dân tại xã, thôn ĐBKK đã được nâng lên, tuy nhiên vẫn còn một số hộ còn tư tưởng trông chờ, ỷ lại, chưa chủ động vươn lên thoát nghèo.
Tỉnh luôn xác định nhiệm vụ đưa các xã, thôn ra khỏi diện ĐBKK, hoàn thành mục tiêu Chương trình 135 là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị từ tỉnh đến cơ sở. Trong đó, nêu cao quan điểm: “Tỉnh ban hành cơ chế chính sách; các sở, ngành tham mưu đắc lực; cấp huyện trực tiếp chỉ đạo; cấp xã trực tiếp thực hiện; thôn bản đoàn kết, đồng lòng; người dân thực sự là chủ thể tích cực sản xuất và chủ động thoát nghèo; lấy phát triển sản xuất, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân là trung tâm; hỗ trợ đầu tư hạ tầng thiết yếu là cần thiết”.
Vừa qua, tỉnh đã bổ sung nguồn lực, cơ chế thực hiện và tập trung chỉ đạo để đảm bảo đến hết năm 2019, cả 12/12 xã ĐBKK còn lại của tỉnh và ít nhất 8 thôn hoàn thành Chương trình 135, ra khỏi diện ĐBKK theo đúng mục tiêu kế hoạch năm 2019 của tỉnh. Tỉnh cũng yêu cầu cần triển khai các giải pháp cụ thể để khuyến khích, phát huy hơn nữa sự chủ động của các địa phương và vai trò chủ thể, ý thức tự lực vươn lên thoát nghèo của cộng đồng, người dân; từng bước thay hình thức hỗ trợ trực tiếp bằng hỗ trợ cho vay, hỗ trợ có điều kiện, gắn với trách nhiệm của cộng đồng, người dân.
Thực hiện chỉ đạo của UBND tỉnh, Ban Dân tộc tỉnh đang phối hợp với các sở, ngành, địa phương rà soát, xây dựng đề án, đề xuất cơ chế, chính sách cụ thể tiếp tục hỗ trợ xây dựng nông thôn mới đối với các xã, thôn mới ra khỏi diện ĐBKK và các xã biên giới. Qua đó, nhằm đảm bảo tính bền vững sau khi các xã, thôn ra khỏi diện ĐBKK, thực hiện mục tiêu giảm nghèo, từng bước nâng cao một cách thực chất đời sống của người dân tại địa bàn này.
- Trân trọng cảm ơn đồng chí!
Trúc Linh (Thực hiện)
