Từ năm 2015, nhằm giúp các cấp tăng cường sự chủ động, minh bạch, trách nhiệm và nâng cao năng lực giải quyết các công việc liên quan đến an toàn thực phẩm (ATTP) trong lĩnh vực nông nghiệp, UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 1317/QĐ-UBND về việc phân công, phân cấp cơ quan kiểm tra chất lượng ATTP lĩnh vực nông nghiệp. Bên cạnh những kết quả tích cực đạt được, việc phân công, phân cấp vẫn còn một số nội dung thực hiện rất chậm, từ đó làm xuất hiện nhiều “lỗ hổng” trong công tác này.
Sau khi được phân công, phân cấp quản lý về chất lượng ATTP, 100% các địa phương đã ban hành quyết định phân công nhiệm vụ, phân cấp trách nhiệm quản lý cho các đơn vị liên quan, đảm bảo sự thống nhất trong công tác quản lý nhà nước và sự phối hợp chặt chẽ giữa cấp tỉnh với địa phương và giữa các ngành. Qua đó, công tác giám sát ATTP các sản phẩm nông, lâm, thủy sản chủ lực, có sản lượng lớn trên địa bàn Quảng Ninh được chủ động, kịp thời. Hoạt động thanh tra, thống kê, kiểm tra xếp loại định kỳ, giám sát ATTP nông, lâm, thủy sản đạt nhiều kết quả, tạo chuyển biến rõ nét trong công tác quản lý chất lượng vật tư nông nghiệp, ATTP. Đồng thời, hình thành được một số điểm bán nông, thủy sản an toàn đã được kiểm soát theo chuỗi.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, việc phân công, phân cấp cho các địa phương vẫn còn không ít tồn tại. Đơn cử như trong công tác kiểm tra, cấp giấy chứng nhận các cơ sở kinh doanh vật tư nông nghiệp còn có sự đan xen giữa cơ quan kiểm tra cấp tỉnh và cấp huyện, chưa phù hợp với quy định trong lĩnh vực quản lý thuốc bảo vệ thực vật và quản lý thuốc thú y. Nguyên nhân là do hiện nay Bộ NN&PTNT không quy định hoạt động này đối với cơ quan kiểm tra cấp huyện, nên các địa phương rất khó khăn khi thực hiện ký cam kết. Dẫn đến hoạt động kiểm tra xếp loại, kiểm tra định kỳ cơ sở sản xuất, kinh doanh vật tư nông nghiệp, sản phẩm nông, lâm, thủy sản; cấp giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP theo Thông tư 45/2014 của Bộ NN&PTNT hằng năm đạt tỷ lệ rất thấp, như Đông Triều (2,3%), Bình Liêu (8,5%), Cô Tô (12,8%)...
Tỷ lệ cấp giấy chứng nhận ATTP cũng đạt kết quả thấp, như Móng Cái (5,82%), Bình Liêu (15,3%). Hay như trong công tác ký cam kết sản xuất thực phẩm an toàn đối với tàu cá có công suất từ 20-90CV, những tàu này do Chi cục Thủy sản cấp giấy phép khai thác nên các địa phương cũng rất khó khăn khi thực hiện ký cam kết. Đặc biệt, nhiều địa phương sau khi ký cam kết sản xuất thực phẩm an toàn đối với cơ sở sản xuất ban đầu nhỏ lẻ đã không kiểm tra việc thực hiện nội dung đã cam kết; không kiểm tra lấy mẫu giám sát ATTP. Nguyên nhân chủ yếu do các địa phương thiếu cán bộ và các thiết bị kiểm tra, trong khi hiện nay cán bộ chuyên trách ATTP ở các địa phương do cán bộ phụ trách lĩnh vực văn hóa - xã hội kiêm nhiệm. Những cán bộ này đều không chuyên sâu về chuyên môn, nghiệp vụ, lại thường xuyên thay đổi vị trí công tác, dẫn đến việc xử lý vi phạm chưa nhiều.
Được biết, không riêng gì Quảng Ninh mà nhiều địa phương khác cũng đang vướng phải những tồn tại này, vì thế năm 2018, Chính phủ đã ban hành Nghị định 15/2018/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật ATTP. Trong đó quy định cụ thể việc phân cấp trong quản lý nhà nước về ATTP. Bộ NN&PTNT cũng đã ban hành Thông tư số 17 và 38, cho phép UBND cấp tỉnh quy định phương thức quản lý điều kiện ATTP, thẩm định, chứng nhận cơ sở sản xuất kinh doanh thực phẩm nông, lâm, thủy sản không thuộc phạm vi quản lý của Bộ.
Trước những căn cứ pháp lý quan trọng này, tỉnh cần sớm quy định lại việc phân công, phân cấp quản lý, giao trách nhiệm lại cho các cơ quan chuyên môn và địa phương cho phù hợp với tình hình thực tiễn và quy định hiện hành, từ đó mới có thể lấp được những “lỗ hổng” không đáng có trong lĩnh vực này.
Hoàng Nga
[links()]
