Thời gian qua, mặc dù công tác an toàn vệ sinh lao động (AT-VSLĐ) được các cấp, các ngành, doanh nghiệp quan tâm, triển khai thực hiện, tuy nhiên, tình hình tai nạn lao động (TNLĐ) vẫn xảy ra khá nhiều.
Theo thống kê của Sở LĐTB&XH, năm 2020, ở khu vực có quan hệ lao động tại các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh xảy ra 591 vụ TNLĐ làm 627 người bị nạn; trong đó 31 vụ TNLĐ chết người với số người chết là 32; số người bị thương nặng là 392 người, số người bị thương nhẹ là 203 người. Chi phí thiệt hại do TNLĐ là 26,328 tỷ đồng, trong đó: chi phí y tế là 3,452 tỷ đồng, trả lương trong thời gian điều trị là 9,211 tỷ đồng, bồi thường, trợ cấp cho thân nhân, người bị nạn là 13,305 tỷ đồng, thiệt hại tài sản là 360 triệu đồng.
Còn ở khu vực không có hợp đồng lao động, năm 2020 cũng xảy ra 14 vụ TNLĐ làm chết 15 người; chủ yếu trong lĩnh vực thi công xây dựng công trình dân dụng.
Tất cả các vụ TNLĐ chết người xảy ra trên địa bàn tỉnh đều được tổ chức điều tra kịp thời, chính xác, khách quan. Trong năm 2020, Đoàn điều tra TNLĐ cấp tỉnh đã điều tra tổng số 54 vụ tai nạn các loại. Qua điều tra, kết luận các vụ TNLĐ, Đoàn điều tra TNLĐ tỉnh đã yêu cầu các đơn vị thực hiện 152 kiến nghị để phòng tránh TNLĐ tái diễn; yêu cầu các cơ sở xảy ra TNLĐ xử lý kỷ luật 189 người, trong đó cán bộ quản lý là 176 người, công nhân lao động là 13 người; xử phạt vi phạm hành chính 1 đơn vị với số tiền là 25 triệu đồng.
Sau khi có kết luận các vụ TNLĐ, các đơn vị đều tổ chức triển khai thực hiện các kiến nghị của Đoàn điều tra. Trong quá trình điều tra TNLĐ, các cơ quan chức năng đã xem xét xử lý hình sự 6 vụ tai nạn chết người liên quan đến lao động.
Qua điều tra các vụ việc của cơ quan chức năng cho thấy, có nhiều nguyên nhân dẫn đến TNLĐ. Về phía người lao động: Do trình độ, kinh nghiệm, ý thức, nhận thức về công tác đảm bảo AT-VSLĐ trong quá trình thực hiện công việc còn hạn chế; thiếu thận trọng trong thao tác; chủ quan, vi phạm quy trình, quy định kỹ thuật an toàn; không sử dụng trang bị, phương tiện bảo vệ cá nhân; sự phối hợp công việc trong nhóm thợ chưa tốt dẫn đến tai nạn cho bản thân và đồng đội...
Về phía người sử dụng lao động: Công tác quản lý, tổ chức điều hành sản xuất, chỉ đạo thi công của cán bộ công trường, phân xưởng chưa đảm bảo; bố trí lao động, phân công công việc không cụ thể; tổ chức, sắp xếp nơi làm việc chưa đảm bảo; chưa dự báo, phát hiện kịp thời những nguy cơ mất an toàn để có biện pháp xử lý. Chất lượng, hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát hiện trường sản xuất của cán bộ chỉ đạo sản xuất cấp công trường, phân xưởng, cán bộ phòng ban chuyên môn chưa sâu sát, chưa phát hiện được thiếu sót, vi phạm của người lao động để kịp thời chỉ đạo chấn chỉnh, khắc phục. Công tác tuyên truyền, giáo dục, huấn luyện ATLĐ, hướng dẫn triển khai biện pháp thi công cho người lao động còn hạn chế.
Còn ở khu vực xây dựng dân dụng, việc quản lý AT-VSLĐ nhiều địa phương thực hiện còn lỏng lẻo. Các công trình này chủ yếu giao cho phường, xã quản lý AT-VSLĐ, tuy nhiên, đoàn của phường, xã mới chỉ dừng ở việc kiểm tra xem có giấy phép xây dựng, bản thiết kế kỹ thuật hay không.
Trong khi đó, vi phạm ATLĐ ở các công trình này lại rất phổ biến, như: Thợ xây ở các công trình này không có quần áo, mũ bảo hộ lao động, phương tiện bảo hộ... Nhiều nhà đã lên đến tầng 3, tầng 4, nhưng tốp thợ vẫn làm việc khi xung quanh không có lan can an toàn. Xung quanh khu vực xây dựng không được rào ngăn. Ở các công trình này cũng không có giải pháp chuyển vật liệu thừa, vật liệu thải từ trên cao (trên 3m) xuống. Thậm chí, có những công trình, thợ tiện tay xúc hất vật liệu thừa từ tầng cao xuống mặt đất gây bụi ô nhiễm, ảnh hưởng đến các hộ xung quanh... Trong khi đó, hầu hết các tốp thợ ở những công trình này đều không được đóng BHXH, BHYT...
Sau Tết Nguyên đán, các doanh nghiệp trên địa bàn tiếp tục đẩy mạnh hoạt động sản xuất; công trình xây dựng lớn, công trình xây dựng riêng lẻ cũng tăng mạnh. Bởi vậy, các ngành, địa phương cần tiếp tục quan tâm đến công tác quản lý AT-VSLĐ, an toàn tính mạng, tài sản của nhân dân tại các công trình xây dựng trên địa bàn; tăng cường công tác quản lý, chấn chỉnh công tác tuân thủ pháp luật về AT-VSLĐ trong lắp đặt, bảo trì, vận hành, sử dụng đối với các máy, thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về ATLĐ. Cần tổ chức xử lý nghiêm minh, kịp thời hành vi vi phạm theo thẩm quyền và quy định của pháp luật đối với các tổ chức, cá nhân về AT-VSLĐ trong thi công xây dựng công trình, trong lắp đặt, sử dụng, vận hành, bảo trì máy, thiết bị, vật tư trên phạm vi địa bàn quản lý.
Cầm Khuê
