Trên địa bàn TX Quảng Yên hiện có các tuyến đê Hà Nam và Hà Bắc với tổng chiều dài gần 73km. Ngoài tuyến đê Hà Nam dài 33,67km hàng năm được tu bổ, nâng cấp thường xuyên, các tuyến đê vùng Hà Bắc với chiều dài 39,182km đang trong tình trạng xuống cấp, cần sớm được quan tâm tu bổ.
Những ngày giữa tháng 6-2015, chúng tôi có mặt tại công trường thi công Dự án tu bổ, nâng cấp đê Hà Nam (Quảng Yên). Tuyến đê Hà Nam dài 33,67km, có nhiệm vụ bảo vệ 4.000ha và gần 6 vạn người dân sinh sống trên 8 xã, phường. Đây là tuyến đê do Trung ương quản lý và là trọng điểm số 1 về công tác phòng chống lụt bão của tỉnh. Trong năm 2015, tuyến đê được đầu tư tu bổ, nâng cấp bằng nguồn vốn từ ngân sách Trung ương, được giao cho tỉnh và Bộ NN&PTNT quản lý với tổng kinh phí 16 tỷ đồng. Trong năm 2015 này các dự án tu bổ đê Hà Nam phấn đấu hoàn thành xây dựng bê tông hoá mái kè phía biển dài 7,813km/33,67km; xây dựng tường chắn sóng, bọc bê tông 25,67km/33,67km; bê tông hoá tuyến cơ đê dài 28,67km/33,67km. Đối với những vị trí được tu bổ, nâng cấp hoàn thiện tuyến đê có khả năng chịu được gió bão cấp 10, kết hợp với thuỷ triều tần suất 5%.
Khác với tuyến đê Hà Nam, các tuyến đê vùng Hà Bắc (gồm 4 tuyến Hà Nam, Hiệp Hoà, đê trái 3 tuyến xã Hà Nam và đê Quảng Yên - Yên Giang) với tổng chiều dài 39,185km; đỉnh đê có cao trình +4,2m đến +4,8m; chiều rộng mặt đê rộng trung bình 3m; hệ số mái phía đồng 1,7-2m; hệ số mái phía sông 3m. Tuy nhiên do các tuyến đê này có những tuyến được nâng cấp từ nhũng năm 1996 nên nhiều tuyến đã xuống cấp cần được tu bổ nâng cấp.
Đơn cử như tuyến đê Hà An dài 8,5m, tuyến đê này được bà con trong vùng gọi là “lá chắn thép” che chắn phía Tây của phường Hà An, bảo vệ trên 1.787ha đất nông nghiệp và 2.253 hộ dân của phường Hà An. Trên tuyến đê có 3 cống tiêu thoát nước phục vụ nuôi trồng thuỷ sản. Để đảm bảo cho nông dân yên tâm phát triển sản xuất, từ năm 2009, UBND tỉnh đã phê duyệt Dự án nâng cấp tổng thể tuyến đê Hà An. Năm 2012, đã hoàn thành 5km, đoạn từ bến đò Hà An đến phường Tân An đã được nâng cấp đạt chuẩn, tuy nhiên qua thời gian hiện tuyến đê đã bị phong hoá, xuống cấp, có đoạn đỉnh đê bị bào mòn cao trình thấp chỉ còn đạt 3,5-4m. Hàng năm, vào mùa mưa bão, UBND TX Quảng Yên đều phải huy động các lực lượng đắp con trạch để chống tràn cho đoạn đê này. Hay như tuyến đê Hiệp Hoà dài 4km, bảo vệ 450ha đất trồng lúa và 2.200 hộ dân. Năm 1996, đã được Dự án PAM tài trợ nâng cấp, kết cấu thân đê được đắp bằng đất lấy tại chỗ, cao trình đỉnh đê đạt +4,5m; mặt đê rộng 3m. Hiện nay, tuyến đê đã bị xuống cấp, mái đê phía biển, phía đồng và bề mặt toàn bộ tuyến đê đã bị phong hoá mạnh. Có đoạn mặt đê bị bào mòn làm cao trình đỉnh đê thấp, chỉ còn đạt từ +3,8m đến +4m, bề rộng chỉ còn từ 2-2,5m…Được biết, UBND TX Quảng Yên cũng đã đề xuất các phương án đầu tư nâng cấp các tuyến đê và cống tiêu xung yếu với kinh phí đầu tư khoảng 130 tỷ đồng. Trước mắt, để đảm bảo an toàn trong mùa mưa lũ năm nay, TX Quảng Yên cần tập trung tu bổ nâng cấp 2 tuyến đê quan trọng trong vùng Hà Bắc là đê Hà Nam và Hiệp Hoà đạt cao trình +4,5m với tổng kinh phí khái toán khoảng 30 tỷ đồng.
Để đảm bảo cho các tuyến đê vùng Hà Bắc trong mùa mưa bão, TX Quảng Yên cần thường xuyên rà soát hiện trạng các tuyến đê, có giải pháp kịp thời sửa chữa, gia cố những đoạn đê đã hư hỏng, tăng sức chống chịu xói mòn cho các tuyến đê trong mùa mưa bão. Đối với những đoạn đê thấp, địa phương cần có biện pháp gia cố, tăng chiều cao mặt đê, đề phòng mưa bão kết hợp với thuỷ triều dâng có thể tràn qua mặt đê. Bên cạnh đó, TX Quảng Yên cần có giải pháp tăng cường chăm sóc, mở rộng diện tích rừng chắn sóng, rừng ngập mặn trên địa bàn để bảo vệ thân đê.
Thanh Quân
