Trước đây, cứ hễ nhắc đến khu Đồng Mỏ (phường Mông Dương, TP Cẩm Phả) nhiều người thường nghĩ, đó là khu phố nghèo nàn, lạc hậu, khó khăn mọi đằng.
Đồng Mỏ đã nhiều năm phải đi trên con đường xấu nhất Cẩm Phả, dù đường chỉ dài gần 11km (tính từ ngã ba Quan Cụ, phường Mông Dương đầu nối với QL18A tại km168+600 vào Đồng Mỏ), nhưng kể cả đi bằng ô tô cũng phải mất hơn 1 tiếng đồng hồ. Gặp hôm trời mưa, nhiều đoạn phải dắt bộ hoặc đẩy xe qua chỗ khó đi. Nhưng từ khi Dự án Tỉnh lộ 329 được nâng cấp, tuyến đường chiều dài 30,64km, nối liền Mông Dương - Ba Chẽ đi qua khu phố Đồng Mỏ với tổng mức đầu tư 285 tỷ đồng, từ nguồn ngân sách T.Ư hỗ trợ hoàn thành đã làm thay da đổi thịt khu phố này. Nếu như trước kia, Đồng Mỏ nhiều năm liền chẳng có hộ nào khá, chỉ là những hộ nghèo và cận nghèo thì từ đầu năm 2013 đến nay, khu phố đã có 24 hộ xây nhà mới; 18 hộ mua xe tải để làm ăn. Điều này, giúp số hộ nghèo của khu phố giảm xuống chỉ còn 4,5%.
Khu phố Đồng Mỏ có hơn 120 hộ dân với 6 dân tộc, gồm: Kinh, Dao, Tày, Nùng, Sán Dìu, Hoa. Để Đồng Mỏ có thể phát triển và thay đổi được như ngày hôm nay, TP Cẩm Phả đã biết đề cao vai trò của già làng, trưởng bản trong khu phố, từ đó tạo mối đoàn kết giữa các dân tộc. Trong hành trình xoá đói, giảm nghèo ở Đồng Mỏ còn có sự song hành, hậu thuẫn của bà con ở các khu phố, doanh nghiệp trên địa bàn. Mỗi khi các tổ chức đoàn thể như: Uỷ ban MTTQ, Đoàn thanh niên, Hội LHPN thành phố kêu gọi vận động cộng đồng cùng đóng góp để ủng hộ Đồng Mỏ cũng khá dễ dàng. Riêng năm 2008, TP Cẩm Phả đã xoá 32 nhà tạm cho Đồng Mỏ. Những năm sau này, mỗi năm, các tổ chức đoàn thể, doanh nghiệp, cá nhân đều có công trình như: Xoá nhà tạm, xây cầu, xây dựng nhà văn hoá khu, trạm y tế... cho bà con ở Đồng Mỏ. Mặt khác, phong trào xây dựng đời sống văn hoá khu dân cư ở TP Cẩm Phả phát triển mạnh mẽ cũng tác động làm thay đổi nhận thức của người dân ở đây, buộc họ phải có suy nghĩ so sánh giữa họ với cộng đồng và thấy được cái được, cái mất khi cứ làm hộ nghèo để nỗ lực vươn lên. Chính vì thế, khi con đường 329 được khánh thành, người dân Đồng Mỏ nắm bắt luôn cơ hội này để làm ăn phát triển kinh tế, vươn lên thoát nghèo. Nhiều hộ mạnh dạn vay vốn, sắm phương tiện. Nhiều hộ lại đi làm thuê hoặc trồng rừng tăng thu nhập...
Cách Đồng Mỏ không xa là các thôn: Nam Kim, Nước Đừng của xã Đồn Đạc, huyện Ba Chẽ (hai thôn này cũng nằm trên trục đường 329 từ Đồng Mỏ đến Ba Chẽ), thế nhưng từ khi tuyến đường 329 đưa vào sử dụng lại chẳng có tác động nhiều đến đời sống của bà con ở đây. Hiện tại, Nam Kim có 70% hộ nghèo; Nước Đừng 90% hộ nghèo. Một lãnh đạo xã Đồn Đạc cho biết: “Chúng tôi cũng đã đưa các mô hình trồng cây ăn quả hay mô hình nuôi gà đồi vào 2 thôn này giúp bà con xoá nghèo, nhưng không thực hiện được. Vì người dân ở các thôn, không quen với việc chăn nuôi trồng trọt theo hướng sản xuất hàng hoá và tiếp thị bán hàng mà chỉ quen với lối sản xuất cầm chừng, làm đến đâu ăn hết đến đấy. Làm nhiều họ vừa làm, vừa lo vì sợ không bán được hàng”.
Từ câu chuyện ở Đồng Mỏ nhìn sang thôn Nam Kim, Nước Đừng mới thấy, để người dân vươn lên thoát nghèo, trước hết phải có sự nỗ lực của chính người nghèo. Muốn thế, họ cần nhận thức việc tự lực vươn lên sẽ đem lại cho mình nhiều cái lợi hơn là cứ trông chờ ỷ lại để cuộc sống cứ mãi nghèo. Bên cạnh đó, người nghèo cũng cần sự tiếp sức của nhiều tổ chức đoàn thể trong xã hội tuyên truyền, vận động người nghèo chủ động hơn, tránh tư tưởng trông chờ, ỷ lại.
Anh Vũ
