“Công ty chúng tôi đã hoạt động ngót 30 năm nay nhưng chưa bao giờ khó khăn như hiện nay, cả đầu vào và đầu ra cho sản phẩm đều phải cạnh tranh khốc liệt” - ông Nguyễn Thượng Uyển, Phó Giám đốc Công ty CP Xuất nhập khẩu thuỷ sản Quảng Ninh chia sẻ.
Đây không phải là nỗi lo của riêng Công ty CP Xuất nhập khẩu thuỷ sản Quảng Ninh mà là vấn đề cốt lõi của ngành thuỷ sản Việt Nam từ nhiều năm nay. Trao đổi với tôi, ông Uyển cho biết: Từ đầu năm đến nay, Công ty luôn trong tình trạng thiếu nguồn nguyên liệu phục vụ chế biến. Quý I-2013, Công ty mới chỉ thu mua được gần 43 tấn nguyên liệu các loại, giảm 40% so với cùng kỳ năm 2012. Ðể chủ động nguồn nguyên liệu, những năm gần đây, Công ty tăng cường nhập khẩu 20-30% sản lượng từ các nước. 3 tháng đầu năm 2013, Công ty đã nhập 78 tấn nguyên liệu. Việc nhập khẩu có ưu thế là bảo đảm chất lượng và giúp doanh nghiệp chủ động trong khâu sản xuất nhưng mức giá nhập lại cao hơn với giá trong nước. Tuy nhiên, không phải mặt hàng nào cũng nhập khẩu được và không phải lúc nào doanh nghiệp cũng đủ tiềm lực tài chính để thu mua nguyên liệu dự trữ. Về lâu về dài, đây không phải là giải pháp tốt. Vì vậy, thiếu nguyên liệu được coi là bài toán khó giải nhất hiện nay có lẽ không chỉ của riêng công ty mà toàn ngành thuỷ sản nước nhà. Đó là tình trạng “nuôi ồ ạt” dẫn đến dư thừa nguyên liệu, người sản xuất bị ép giá, sau đó họ bỏ nuôi thì lại đến lượt doanh nghiệp chế biến thuỷ sản không mua được nguyên liệu. Không chỉ dừng lại ở đó, doanh nghiệp còn phải cạnh tranh với các thương lái Trung Quốc trong khâu thu mua nguyên liệu.
Cùng với đó khi những rào cản kỹ thuật từ một số thị trường xuất khẩu như Mỹ, Nhật Bản... vẫn chưa tới hồi kết, nguyên liệu đầu vào cho chế biến thuỷ sản xuất khẩu có nhiều biến động, thì các doanh nghiệp trong lĩnh vực này vẫn đang “vướng” phải những gánh nặng về việc kiểm soát an toàn vệ sinh thực phẩm các khoản thuế, phí xuất khẩu như: Phí kiểm nghiệm lô hàng trước khi xuất khẩu, thuế môi trường đối với bao bì PE, PAl; phí thực hiện thủ tục đăng ký kiểm dịch hàng thuỷ sản trước khi nhập khẩu... Chính những điều này đang làm giảm sức cạnh tranh của các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực này.
Cao Quỳnh
