Ngày 28-6-2001, Thủ tướng Chính phủ ban hành quyết định lấy ngày 28-6 hàng năm là Ngày Gia đình Việt Nam. Đây là dịp để xã hội tôn vinh những giá trị truyền thống của gia đình, đồng thời để mọi người giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm xây dựng gia đình văn hoá, hướng tới sự phát triển bền vững của gia đình Việt Nam trong thời kỳ CNH, HĐH đất nước.
Bám sát nội dung chỉ đạo của trung ương, những năm qua các cấp uỷ Đảng, chính quyền Quảng Ninh đã có các văn bản chỉ đạo các cấp, ngành, các đoàn thể quần chúng và các tầng lớp nhân dân trong tỉnh thực hiện một cách nghiêm túc nội dung công tác gia đình. Cùng với đó, mỗi nơi có những cách làm hay nhằm nâng cao chất lượng văn hoá gia đình. Điển hình với các phong trào: "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá", "Xây dựng gia đình văn hoá", "Khuyến học, khuyến tài", "Nuôi con khoẻ, dạy con ngoan", "Ông bà mẫu mực, con cháu thảo hiền"; "Gia đình không có tệ nạn xã hội và bạo lực gia đình"... Song song đó, phong trào phát triển kinh tế hộ đã giúp cho hàng nghìn gia đình thoát nghèo và nâng cao mức sống. Theo báo cáo công tác gia đình nhân kỷ niệm 15 năm Ngày Gia đình Việt Nam của Ban Chỉ đạo công tác gia đình tỉnh, Quảng Ninh là một trong những địa phương có tỷ lệ giảm nghèo nhanh và bền vững nhất nước, giảm từ 7,68% năm 2005 xuống còn 1,55% năm 2015. Qua đó góp phần duy trì tỷ lệ 80% gia đình đạt danh hiệu Gia đình văn hoá mỗi năm. Riêng năm 2015, số gia đình đạt danh hiệu Gia đình văn hoá đạt 86,7%.
Bên cạnh đó, công tác biểu dương, khen thưởng cũng được quan tâm tổ chức 2 năm/lần đối với cấp tỉnh và 5 năm/lần đối với Trung ương. Qua đó đã khen thưởng cho trên 1.200 lượt tập thể, gia đình tiêu biểu có đóng góp trong việc xây dựng gia đình thời kỳ CNH, HĐH đất nước. Tiêu biểu như gia đình ông Nguyễn Văn Hiệu (phố Lê Lương, thị trấn Đầm Hà, huyện Đầm Hà), gia đình ông Lê Minh Hải (khu 1, thị trấn Ba Chẽ, huyện Ba Chẽ), gia đình bà Nguyễn Thị Nụ (thôn Xuân Viên 2, phường Xuân Sơn, TX Đông Triều)...
Vấn đề xây dựng gia đình văn hoá cũng gặp một số khó khăn, thách thức, nhất là bạo lực gia đình (BLGĐ). Theo báo cáo sơ kết 5 năm thực hiện Luật Phòng chống BLGĐ của Sở VH-TT, toàn tỉnh, mỗi năm trung bình có từ 250 đến 350 vụ BLGĐ, trong đó hình thức bạo lực tinh thần là 47%, bạo lực thân thể là 41%, bạo lực tình dục là 3% và bạo lực kinh tế là 9%. Đối tượng gây bạo lực đa số là đàn ông, nạn nhân thường là người già, phụ nữ và trẻ em. Vì thế để giải quyết được tình trạng BLGĐ ngày càng phức tạp, Chính phủ đã phê duyệt Chương trình hành động quốc gia về phòng, chống BLGĐ giai đoạn 2010-2020, tầm nhìn 2030. Mục tiêu nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác phòng, chống BLGĐ; tạo chuyển biến căn bản trong công tác phòng ngừa; bảo vệ, hỗ trợ nạn nhân bị BLGĐ; từng bước giảm thiểu tình trạng BLGĐ trên phạm vi toàn quốc. Thực hiện công tác phòng, chống BLGĐ, đến nay Quảng Ninh đã xây dựng 468 cơ sở tư vấn, 124 cơ sở khám chữa bệnh, 28 cơ sở bảo trợ xã hội, 118 cơ sở hỗ trợ nạn nhân bị BLGĐ, 742 địa chỉ tin cậy cộng đồng; 735 CLB xây dựng gia đình phát triển bền vững với trên 2.000 thành viên tham gia. Cùng với đó, UBND các xã, phường, thị trấn thành lập được 685 nhóm phòng chống BLGĐ; 181 trạm y tế xã có bố trí nơi tạm lánh, tư vấn và điều trị cho nạn nhân bị BLGĐ. Qua đó đã tư vấn, hoà giải được trên 1.000 vụ BLGĐ, 663 vụ được đưa ra góp ý, phê bình trong cộng đồng dân cư, tư vấn cho gần 2.000 lượt người là nạn nhân BLGĐ và người gây BLGĐ.
Ngoài ra, tình trạng ly hôn, sống thử, tệ nạn ma tuý, cờ bạc có chiều hướng gia tăng; các giá trị đạo đức truyền thống tốt đẹp của gia đình như hiếu nghĩa, thuỷ chung, kính trên, nhường dưới đang có biểu hiện sa sút… làm ảnh hưởng không nhỏ đến tiến độ phát triển của nền kinh tế - xã hội. Nhằm khắc phục những tồn tại, hạn chế và phát huy các giá trị gia đình truyền thống trong xây dựng gia đình thời kỳ hiện đại, Giám đốc Sở VH-TT Hà Quang Long khẳng định, xây dựng gia đình cần thực hiện trên cơ sở kết hợp giữa yếu tố truyền thống và hiện đại. Đó là xây dựng gia đình tiến bộ một vợ, một chồng, nam nữ bình đẳng, đảm bảo đời sống vật chất, tinh thần cho con cái và có ý thức tôn trọng tổ tiên. Cùng với đó, những giá trị nhân văn, đạo đức trong gia đình cần được chú trọng phát huy nhằm giữ vững truyền thống gia đình và truyền thống dân tộc. Đồng thời, xây dựng gia đình cần có sự gắn kết giữa cá nhân, gia đình, làng xã và toàn xã hội...
Tường Vi
