Trong đợt rét đậm, rét hại những ngày cuối tháng 1, chúng tôi có dịp tới tặng quần áo ấm cho trẻ em vùng cao, xã Đồng Tâm, huyện Bình Liêu. Những người trong đoàn tặng quà ai cũng mặc nhiều áo, đeo tất, găng tay mà vẫn thấy lạnh buốt ngón chân, ngón tay. Tới thôn Ngàn Vàng trên, một trong những thôn khó khăn nhất của xã, tặng quà tại các gia đình, chúng tôi để ý nhiều trẻ em mặc áo mong manh, đôi chân chỉ đi dép lê, không có tất, nhiều em còn đi chân trần trên nền đất ẩm ướt. Nhìn đôi chân các em tím tái vì rét mà ai cũng xót xa. Khi chúng tôi hỏi bố mẹ các em, sao không mua tất cho các em đeo, có gia đình vì hoàn cảnh khó khăn mà chưa mua được tất mới cho con, nhưng hầu hết mọi người đều cho hay: Ở đây, cả người lớn và trẻ em vẫn có thói quen đi chân trần...
Theo các chuyên gia y tế, bàn chân là nơi tập trung nhiều mạch máu trên cơ thể, khi chân bị nhiễm lạnh sẽ ảnh hưởng đến chức năng đường hô hấp, dạ dày và các cơ quan nội tạng, dẫn đến cảm cúm, đau bụng, thấp khớp, cước và nhiều bệnh khác. Do đó, việc không đi tất giữ ấm bàn chân trong mùa đông có ảnh hưởng không nhỏ đến sức khoẻ của mọi người, đặc biệt là người già và trẻ em.
Anh Chíu Chắn Lằm, Trưởng thôn Ngàn Vàng trên chia sẻ: Ở đây, mọi người đã quen với việc đi chân trần, mùa đông rét thì còn có thêm đôi dép, nhưng đeo tất thì cũng chẳng để ý mấy. Thật sự thì ai cũng muốn có đôi tất ấm để đeo trong mùa đông lạnh, nhưng hoàn cảnh khó khăn, chúng tôi cũng phải tiết kiệm từng khoản nhỏ. Nhu cầu mua tất không được ưu tiên, thay vào đó là dành tiền mua gạo, thức ăn cho gia đình, thành ra dần dần cũng chẳng ai quan tâm mấy đến việc không có tất đi mùa đông...
Không chỉ riêng việc đeo tất, thực tế cuộc sống bà con các địa phương vùng sâu, vùng xa, đồng bào dân tộc thiểu số trong tỉnh còn khó khăn, nhận thức về việc chăm sóc sức khoẻ còn hạn chế. Trong những chuyến đi thực tế ở vùng cao, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, chúng tôi nhận thấy nhiều gia đình vẫn có tập quán dựng chuồng trại chăn nuôi ngay cạnh nhà gây ô nhiễm ảnh hưởng đến môi trường sống. Trong việc sinh hoạt hàng ngày, nhiều gia đình chưa ăn, ở hợp vệ sinh. Trong nếp nghĩ của nhiều người còn chưa quan tâm đến việc giữ gìn sức khoẻ bản thân, đặc biệt là người già và trẻ em trong những ngày thời tiết thay đổi xấu. Trước thực tế ấy, việc tuyên truyền cho người dân, đặc biệt là trẻ em, người cao tuổi bảo vệ sức khoẻ, thay đổi lối sinh hoạt hợp lý hơn là một việc rất cần được đẩy mạnh thực hiện.
Vừa qua, thực hiện chỉ đạo của đồng chí Nguyễn Văn Đọc, Bí thư Tỉnh uỷ, Chủ tịch HĐND tỉnh về việc triển khai các biện pháp hỗ trợ, khắc phục thiệt hại do thiên tai rét đậm, rét hại trên địa bàn tỉnh, Sở GD-ĐT đã phát động chương trình “Tất ấm em đi” tặng tất cho học sinh tại huyện Bình Liêu. Qua chương trình 15.000 đôi tất đã được tặng cho học sinh trên địa bàn huyện Bình Liêu, giúp các em giữ ấm trong mùa đông. Trao đổi với chúng tôi, ông Đặng Bá Bắc, Chủ tịch UBND huyện Bình Liêu, cho biết: “Thông qua chương trình, nhiều học sinh, đặc biệt là học sinh nghèo trên địa bàn huyện đã được hỗ trợ tất để giữ ấm bàn chân trong mùa đông, góp phần bảo vệ sức khoẻ của các em. Đặc biệt hơn, qua chương trình cũng là một cách tuyên truyền thiết thực để người dân hiểu rằng, cần phải thay đổi những thói quen nhỏ nhất như việc đeo tất để bảo vệ sức khoẻ. Qua đó, từng bước thay đổi những thói quen lạc hậu khác để đảm bảo cuộc sống của người dân ngày càng tiến bộ và phát triển hơn...”.
Thực tế cho thấy, nhờ tuyên truyền, hướng dẫn theo cách “cầm tay chỉ việc” nên đã thay đổi được nhiều thói quen chưa tốt trong sinh hoạt, sản xuất của bà con vùng núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Tương tự, đối với việc chăm sóc, bảo vệ sức khoẻ cho bà con, nếu các đơn vị, ban, ngành liên quan quyết tâm vào cuộc với cách làm “mưa dầm lâu thấm đất”, chắc chắn sẽ góp phần nâng cao nhận thức chăm sóc sức khoẻ, giúp nâng cao chất lượng cuộc sống đồng bào các dân tộc vùng cao.
Nguyễn Thanh
