Xã Húc Động (Bình Liêu) nổi tiếng với cây dong riềng và nghề chế biến miến dong truyền thống. Và người dân nơi đây ai cũng biết đến anh La A Lồng, người say mê với nghề miến dong, lăn lộn với những khó khăn của bà con nông dân và ước mơ đưa sản phẩm này trở thành thương hiệu của quê hương.
Tới thôn Nà Ếch, xã Húc Động, điểm thu mua, sản xuất miến dong lớn nhất xã, chúng tôi tìm gặp La A Lồng. Nói La A Lồng, trong thôn ai cũng biết. Sinh ra trong một gia đình có truyền thống làm miến dong, anh được bà con biết tới bởi sự gần gũi và những sáng kiến, chia sẻ khó khăn với người dân trong thôn. Khác với hình dung của chúng tôi, A Lồng còn rất trẻ (SN 1988), khuôn mặt hiền hậu, lại có phần nhút nhát nhưng ấn tượng nhất là đôi mắt sáng, tay thoăn thoắt thao tác trên các khay phơi miến. A Lồng sớm tiếp xúc và say mê với nghề truyền thống của gia đình. Từ nhỏ gắn bó với cây dong, với sự thăng trầm trong canh tác, trong nghề làm miến truyền thống.
Lớn lên ở đất Húc Động, A Lồng thấu hiểu những khó khăn vất vả của nghề trồng dong. Bắt đầu với số vốn hỗ trợ của đoàn thanh niên xã, A Lồng bắt tay trồng dong riềng như nhiều thanh niên khác. Những năm 2006-2007 miến dong Húc Động chưa thực sự thành một thương hiệu được nhiều người biết tới, việc sản xuất miến dong chỉ phục vụ nhu cầu địa phương, tiêu thụ cũng gặp nhiều khó khăn, thiếu ổn định. Giá bán củ dong vì thế cũng giảm, tiêu thụ khó, nhiều khi trồng chỉ để… luộc ăn. Việc phát triển các mô hình trồng dong riềng gặp không ít trở ngại.
Với nỗ lực tìm tòi, gia đình A Lồng và nhiều hộ sản xuất miến dong đã tìm ra cách thức pha chế bột dong đảm bảo chất lượng, tăng thời gian bảo quản miến từ ba tháng lên trên một năm. Thành công đó đã làm thay đổi cơ bản nghề miến dong của người dân nơi đây. Miến dong cũng được tiêu thụ rộng rãi hơn ra các thị trường như TP Hồ Chí Minh, Hà Nội, Hải Phòng... Năm 2013 xưởng của gia đình A Lồng đầu tư thêm máy móc, mở rộng sản xuất cũng là lúc phải nghĩ tới nguồn nguyên liệu ổn định.
A Lồng chia sẻ: “Với bà con nơi đây, không phải ai cũng có điều kiện mở rộng canh tác, đặc biệt là giống tốt cho năng suất cao. Đó là yếu tố quan trọng quyết định hiệu quả, chất lượng bột của cây dong. Nắm được suy nghĩ và những khó khăn của bà con, tôi đã mạnh dạn lo nguồn giống, ứng củ dong giống cho bà con trước mùa canh tác. Cuối mùa sau khi thu hoạch, gia đình tôi sẽ nhận lại “vốn” bằng đúng lượng củ đã cho bà con vay, đồng thời đảm bảo khâu tiêu thụ”.
Cách làm này được người dân trong thôn hưởng ứng nhiệt tình. Cơ sở sản xuất của gia đình A Lồng cũng không lo thiếu nguyên liệu. Năm 2012, A Lồng đã hỗ trợ trên 1 tấn củ làm giống cho hàng chục hộ gia đình. Nhiều đoàn viên, thanh niên trong thôn mạnh dạn mở rộng diện tích trồng cây dong, người dân cũng gắn bó hơn với cây dong riềng. Đến nay, 9 thôn trong xã đã tổ chức trồng cây kinh tế này, đời sống người dân cũng dần thay đổi. Ngoài hướng dẫn các đoàn viên vay vốn, A Lồng cũng nhiệt tình chỉ dạy kinh nghiệm canh tác, chế biến miến dong cho các hộ dân. Anh Sằn A Tám, Bí thư Đoàn xã Húc Động cho biết, A Lồng là một thanh niên năng động, sáng tạo, là điển hình thanh niên phát triển kinh tế, tham gia xây dựng nông thôn mới. Điều quan trọng là A Lồng đã góp phần phát triển nghề truyền thống của địa phương.
A Lồng cho biết, anh dự định sẽ mở rộng quy mô sản xuất của gia đình, xa hơn là thành lập hợp tác xã để nâng tầm sản phẩm miến dong, để người dân Húc Động yên tâm với nghề trồng và chế biến miến.
T.Quân
