Theo kế hoạch năm 2014, tổng chi ngân sách của toàn tỉnh khoảng 11.886 tỷ đồng, trong đó chi đầu tư phát triển 4.155 tỷ đồng, chi thường xuyên 7.351 tỷ đồng. Trong bối cảnh tình hình kinh tế vẫn còn rất khó khăn, khả năng vượt thu của năm 2014 không cao với dự kiến thu nội địa (phần cân đối ngân sách) là 13.741 tỷ đồng thì việc thực hiện thế nào để đảm bảo hiệu quả nguồn chi là nhiệm vụ mà các ngành, địa phương phải tăng cường điều hành, thực hiện rất linh hoạt.
Nhìn lại thực hiện chi ngân sách nhà nước năm 2013 thấy rằng các nội dung chi đã đáp ứng được một phần nhiệm vụ HĐND tỉnh giao đầu năm, hầu hết các chương trình theo Nghị quyết HĐND tỉnh đã được triển khai, phân khai đến từng đơn vị sử dụng ngân sách. Hoạt động chi ngân sách được quản lý theo dự toán, chấp hành chế độ, định mức và nguyên tắc thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, ngoài nhiệm vụ thường xuyên, các địa phương đã chủ động bố trí nguồn kinh phí thực hiện các nhiệm vụ đột xuất phát sinh, bố trí kinh phí hỗ trợ phát triển kinh tế, đảm bảo vệ sinh môi trường trên địa bàn. Đặc biệt trong năm 2013 toàn tỉnh đã tiết kiệm thêm 10% chi thường xuyên (trừ các khoản lương, phụ cấp, các chính sách an sinh xã hội...) với số tiền tiết kiệm được 510 tỷ đồng để tập trung cho dự án đưa điện lưới ra huyện đảo Cô Tô và một số công trình khác đã hoàn thành, đem lại lợi ích có sức lan toả đến nhiều đối tượng xã hội được hưởng.
Riêng đối với chi thường xuyên tỉnh đã dành trên 7.900 tỷ đồng để thực hiện các khoản chi trả lương, phụ cấp, trợ cấp, an sinh xã hội... Trong chi ngân sách của khối huyện, thị xã, thành phố đã đều bám sát dự toán tỉnh giao để điều hành ngân sách đảm bảo đáp ứng được các nhiệm vụ chi được giao, chủ động điều chỉnh cắt giảm một số nhiệm vụ chưa thật sự cần thiết cấp bách theo đúng chỉ đạo của tỉnh. Các địa phương đã ưu tiên nguồn lực chi cho an sinh xã hội, không để xảy ra tình trạng chậm lương, phụ cấp cho người lao động, nhất là giáo viên và cán bộ xã. Theo đánh giá của Bộ Tài chính so với các địa phương trong khu vực thì chi thường xuyên của Quảng Ninh cao hơn do diện tích của tỉnh lớn nhất so với các tỉnh trong khu vực, đặc điểm địa lý phức tạp (miền núi, biên giới, hải đảo, trung du, đồng bằng), khoảng cách đi lại giữa các huyện với trung tâm tỉnh và giữa các huyện với nhau kéo dài và phải thực hiện di chuyển bằng nhiều loại phương tiện khác nhau. Định mức phân bổ ngân sách đối với các đơn vị quản lý hành chính từ tỉnh đến các địa phương đều được nhân theo hệ số từ: 1,5; 1,75; 2. Các chính sách an sinh xã hội của tỉnh ban hành mức tối thiểu bằng chính sách Trung ương giao còn hầu hết là cao hơn, đối tượng được hưởng mở rộng hơn, đặc biệt tỉnh đã ban hành thêm một số chính sách cho cấp cơ sở mà địa phương khác không có. Trong bối cảnh tình hình thu ngân sách của địa phương rất khó khăn nhưng năm 2013 tỉnh vẫn luôn đặc biệt quan tâm bố trí cân đối nguồn lực để đảm bảo chi an sinh xã hội, thực hiện các chính sách, chế độ do Trung ương và địa phương đã ban hành, đặc biệt là các chế độ, chính sách cho con người, chính sách đảm bảo an sinh xã hội với số kinh phí đã bố trí thực hiện 921 tỷ đồng. Đối với lĩnh vực chi đầu tư phát triển do nguồn lực có hạn để từng bước khắc phục nợ đọng trong xây dựng cơ bản tỉnh đã quán triệt quan điểm chỉ đạo đó là chủ yếu dành nguồn thanh toán tồn đọng và công trình chuyển tiếp. Tuy nhiên, riêng với chi cho chương trình xây dựng nông thôn mới, các dự án khoa học công nghệ vẫn tiếp tục được ưu tiên phân khai vốn từ đầu năm, nhất là phần vốn hỗ trợ sản xuất trong nông nghiệp, nghiên cứu ứng dụng các đề tài nghiên cứu khoa học vào thực tiễn sản xuất.
Theo hướng dẫn của cơ quan chuyên môn trong thực hiện nhiệm vụ chi năm 2014 khi nguồn lực của tỉnh có hạn, việc tổ chức điều hành chi ngân sách phải căn cứ vào tiến độ và khả năng nguồn thu để đảm bảo cân đối ngân sách. Các ngành, địa phương cần thực hiện tốt các biện pháp để đảm bảo sử dụng ngân sách tiết kiệm, kiểm soát chặt chẽ nhiệm vụ chi, cắt giảm các khoản chi chưa thực sự cần thiết. Đồng thời rà soát, đánh giá hiệu quả thực hiện một số chủ trương, cơ chế chính sách của tỉnh đã ban hành để xem xét, kịp thời điều chỉnh cho phù hợp với tình hình thực tế và khả năng cân đối ngân sách địa phương hiện nay. Đặc biệt trong các giải pháp điều hành chi ngân sách nhà nước năm 2014, phải tiếp tục thực hiện cơ cấu lại chi NSĐP theo hướng ưu tiên cho con người, đảm bảo chi an sinh xã hội, tiết kiệm chi thường xuyên ở mức tối đa để dành nguồn lực bố trí chi đầu tư phát triển gắn với tái cơ cấu đầu tư công, ưu tiên đầu tư cho các dự án trọng điểm, động lực như đường vào sân bay Vân Đồn, điện lưới Quốc gia tới các xã đảo còn lại của huyện Vân Đồn, đường vào KCN Việt Hưng, Cảng biển Hải Hà, Cung triển lãm Quy hoạch... Đối với phần chi theo định mức, chế độ đảm bảo thực hiện các cơ chế chính sách đã ban hành như: Kinh phí tăng lương mới, kinh phí đảm bảo cho con người, chính sách an sinh xã hội, thực hiện triệt để tiết kiệm trong chi thường xuyên, đảm bảo cân đối ngân sách.
Ngọc Lan
