Hiện nay trên địa bàn tỉnh có khoảng 8.900 doanh nghiệp (DN) đang hoạt động. Trong đó, có khoảng 96% là DN vừa và nhỏ. Các DN này hoạt động hầu khắp trên các lĩnh vực kinh tế, đóng góp nguồn thu ngân sách không nhỏ cho địa phương. Tuy nhiên, để có thể đáp ứng trước những yêu cầu đòi hỏi ngày càng cao của quá trình phát triển và hội nhập, nâng cao năng lực cạnh tranh thì chỉ số “dịch vụ hỗ trợ DN” cần được quan tâm và khắc phục những hạn chế hơn nữa.
Theo báo cáo của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, trong số 9 chỉ số thành phần đánh giá của PCI của Quảng Ninh chỉ có 2 thành phần tăng lên là: Tính minh bạch và thiết chế pháp lý. Còn lại, 7 chỉ số thành phần khác đều giảm, gồm: Chỉ số tiếp cận đất đai; gia nhập thị trường; tính năng động; chi phí không chính thức; chi phí thời gian; hỗ trợ doanh nghiệp; đào tạo lao động. Đáng chú ý là trong năm 2013, các chỉ số thành phần của Quảng Ninh cũng vẫn chưa có nhiều cải thiện. Xét riêng chỉ số thành phần thứ 7 là “dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp”, năm 2012, Quảng Ninh chỉ đạt 4,43/10 điểm (giảm 0,16 điểm so với năm 2011 và giảm 1,33 điểm so với năm 2010). Phân tích chỉ số này cho thấy, việc đầu tư, hỗ trợ về vốn, nguồn nhân lực phát triển SXKD của các thành phần kinh tế tư nhân, các cơ sở công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, thương mại dịch vụ hỗ trợ, xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm, đổi mới trang thiết bị... của tỉnh đã và đang thực hiện trong thời gian qua chưa đáp ứng mong mỏi của khu vực kinh tế dân doanh. Một trong những nguyên nhân chính khiến cho chỉ số thành phần “dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp” bị giảm điểm chủ yếu là do công tác phổ biến các văn bản pháp luật, cập nhật thông tin mới liên quan đến sản xuất kinh doanh, đầu tư... còn mang nặng tính hình thức, mới chỉ tập trung ở khu vực thành thị mà chưa chú trọng đến các DN nhỏ, các cơ sở, hộ kinh doanh cá thể vùng nông thôn. Khiến cho việc xúc tiến thương mại, tìm kiếm đối tác kinh doanh, đổi mới công nghệ sản xuất, xây dựng thương hiệu... còn gặp nhiều hạn chế.
Bàn về những giải pháp giúp nâng cao hiệu quả của công tác hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, ông Đoàn Văn Tuyết, Giám đốc Công ty CP Thành Đồng (Đông Triều) cho biết: “Hiện các doanh nghiệp vẫn khó khăn trong việc tiếp cận vốn vay với lãi suất thấp. Bởi lẽ, các doanh nghiệp nhỏ hạn chế về nguồn lực tài chính và tài sản thế chấp. Vì vậy, các tổ chức tín dụng cũng cần phải nghiên cứu, mở rộng thêm các hình thức cho vay ngoài vay thế chấp có tài sản đảm bảo. Thêm một vấn đề có ý nghĩa sống còn đối với DN hiện nay là thị trường tiêu thụ sản phẩm còn thấp. Vì thế chất lượng, hiệu quả các hội chợ, triển lãm thương mại cần được nâng cao, giúp DN quảng bá được sản phẩm, xác định đúng nhu cầu của thị trường để “bán đúng cái thị trường cần”. Đặc biệt là cần đẩy mạnh công tác xúc tiến thương mại, tìm kiếm bạn hàng mới tại các thị trường lớn như: EU, Nhật, Mỹ...”. Còn theo bà Nguyễn Thị Thiển, Giám đốc Công ty TNHH Xây dựng Đông Triều, trong năm 2013 vừa qua, DN đã được hỗ trợ 100 triệu đồng từ nguồn kinh phí khuyến công địa phương để xây dựng mô hình trình diễn kỹ thuật sản xuất gỗ ván ép thanh. Mô hình này đã giúp tăng giá trị cây keo qua công nghệ chế biến, tạo thêm nhiều công ăn việc làm cho lao động nữ tại địa phương. Tuy nhiên, bên cạnh việc hỗ trợ kinh phí, bà Thiển mong muốn tỉnh cần quan tâm hỗ trợ DN trong công tác đào tạo nghề lao động nông thôn và đẩy mạnh chất lượng dịch vụ hỗ trợ có liên quan như: Thông tin pháp luật, tư vấn hỗ trợ xây dựng thương hiệu, hàng rào kỹ thuật trong thương mại, để tạo sự đồng bộ trong công tác hỗ trợ các doanh nghiệp.
Được biết, trước những bất cập của chỉ số “dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp”, ông Nguyễn Mạnh Hà, Giám đốc Sở Công Thương xác định, việc cải thiện chỉ số là một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong năm 2014 của ngành Công Thương. Vì vậy, Sở sẽ phối hợp cùng với các ngành, địa phương, nâng cao hiệu quả công tác cải cách thủ tục hành chính, ưu tiên nguồn lực đầu tư các dự án hạ tầng kỹ thuật, đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền, giới thiệu về tiềm năng, triển vọng phát triển thương mại, đầu tư, du lịch. Cùng với đó, tăng cường công tác xúc tiến đầu tư, nâng cao chất lượng đào tạo nghề cho người lao động; tăng cường tổ chức đối thoại, toạ đàm với DN để lắng nghe và xử lý kịp thời những vướng mắc trong quá trình SXKD... nhằm cải tiến mạnh mẽ hơn nữa môi trường đầu tư, kinh doanh.
Hoàng Nga
