Mới nghe, tôi cứ tưởng “Nâng bước em đến trường” là việc của ngành Giáo dục. Nhưng không phải, đây là chương trình đang được các cán bộ, chiến sĩ BĐBP Quảng Ninh thực hiện rất có hiệu quả.
Tri ân nhân dân vùng biên
Chương trình “Nâng bước em đến trường” do Bộ Tư lệnh BĐBP và Bộ Chỉ huy BĐBP tỉnh phát động từ đầu năm 2016. Mục tiêu của chương trình này là chia sẻ khó khăn với học sinh vùng biên, giúp đỡ để các em học sinh có điều kiện khó khăn đến trường, góp phần nâng cao dân trí, tăng cường tình đoàn kết gắn bó giữa cán bộ, chiến sĩ biên phòng với đồng bào, góp phần xây dựng nền biên phòng toàn dân vững chắc, bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia.
Theo đó, đối tượng mà chương trình hướng đến là những học sinh phổ thông đang sinh sống ở địa bàn biên giới, biển, đảo tỉnh Quảng Ninh có hoàn cảnh khó khăn, không nơi nương tựa; con các gia đình chính sách, người có uy tín, người tích cực tham gia bảo vệ biên giới, con bộ đội tại ngũ, học sinh là người dân tộc thiểu số có hoàn cảnh khó khăn. Năm nay, các đơn vị trong Bộ Chỉ huy BĐBP Quảng Ninh nhận đỡ đầu cho 65 trường hợp.
Trong cuộc trò chuyện với chúng tôi, Thiếu tá Vũ Hữu Khoa, Trợ lý thanh niên, Phòng Chính trị (Bộ Chỉ huy BĐBP Quảng Ninh) cho biết: Bộ đội biên phòng là lực lượng bảo vệ, quản lý biên giới. Nói gì thì nói anh em chiến sĩ biên phòng không thể hoàn thành tốt nhiệm vụ được nếu không bám vào dân, không có sự hỗ trợ thương yêu đùm bọc của nhân dân vùng biên. Trong muôn vàn khó khăn, thiếu thốn, bà con vùng biên vẫn chung vai sát cánh với những chiến sĩ quân hàm xanh để bảo vệ biên giới. Bởi thế, bộ đội biên phòng luôn luôn có ý thức tri ân đồng bào vùng biên. Đây cũng là cách thực hiện tốt công tác vận động quần chúng, nâng cao dân trí cho học sinh vùng biên. Từ đó bà con sẽ thêm tin tưởng vào chính quyền, vào sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước.
Cũng theo Thiếu tá Vũ Hữu Khoa, ban đầu khi phát động, có một số người lầm tưởng cho rằng chương trình sẽ rơi vào hình thức. Nhưng rồi càng đi sâu thực hiện mới thấy càng thiết thực, ý nghĩa. Là người trực tiếp theo dõi, tham mưu cho công tác này, anh Khoa thấy rằng “càng làm càng thấy xúc động”. Có những trường hợp gia đình đã quyết định cho con nghỉ học vì quá khó khăn. Khi nhận được hỗ trợ cho con đi học họ không cầm nổi nước mắt đã bật khóc. Chứng kiến cảnh đó anh Khoa và đồng đội cũng thấy rưng rưng.
Tán đồng quan điểm đó, Đại tá Trần Văn Bừng, Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy BĐBP Quảng Ninh, chia sẻ: “- Chúng tôi thực hiện chương trình này một cách trực tiếp, thiết thực, không nói suông. Ngay cả các đồng chí chỉ huy cũng nhận đỡ đầu các cháu. Nhìn chung anh em chiến sĩ ai cũng hăng hái tham gia”.
Quả thực đúng như anh Bừng, anh Khoa nói, khi chúng tôi đến phường Hải Hoà (TP Móng Cái) thì được nghe bà con kể câu chuyện cảm động về các chiến sĩ biên phòng cưu mang những học sinh khó khăn. Trung tá Ngô Huy Đông, Chính trị viên Đồn Biên phòng Hải Hoà, cho biết: Hiện cán bộ, chiến sĩ đang cưu mang hỗ trợ giúp đỡ để các em có hoàn cảnh khó khăn đến trường. Hiện có 3 em ở Hải Xuân, 3 em ở Hải Hoà được hỗ trợ. Anh Đông còn bảo, buổi trưa rất muốn đón các em về đơn vị ăn cơm và đơn vị sẵn sàng cử chiến sĩ đi đón nhưng vì đoạn đường từ chỗ các em học về đơn vị xa quá nên hơi bất tiện cho việc đi lại. Anh Đông cho biết, có xuống dân mới hiểu được đời sống nhân dân, mới thấy dân vùng biên khó khăn thế nào.
Nâng đỡ những mảnh đời khốn khó
Một trong những hộ gia đình rất khó khăn mà chúng tôi gặp trong chuyến công tác biên giới lần này là chị Mả Thị Nguyên, ở thôn Lục Chắn, xã Hải Sơn (Móng Cái). Người quả phụ chỉ mới 37 tuổi, kể: Chồng chị mới qua đời để lại cho chị 4 đứa con dại đang tuổi ăn tuổi học. Kinh tế gia đình lại khó khăn chẳng biết trông cậy vào đâu. Nhà chị còn mỗi chiếc xe máy cà tàng do chồng để lại làm kế sinh nhai nuôi đàn con đang tuổi ăn tuổi lớn. Việc học hành của cả 4 đứa đối với chị bây giờ là một gánh nặng đè lên đôi vai gầy gò của chị. Ôm phần quà gồm mấy chục quyển vở vừa được các anh bộ đội biên phòng tặng, chị Nguyên vui lắm. Chị bảo thế là năm nay không phải mua vở cho con nữa rồi. Đỡ được bao nhiêu là tiền. Đối với nhiều người có thể nó chẳng nhiều nhặn gì nhưng với mẹ con chị mấy trăm nghìn đã là một khoản tiền lớn.
Ở Hải Hà cũng có nhiều trường hợp như vậy. Em Phùn Dùng Hợi, ở bản Cống Hợi là học sinh lớp 4A1, Trường Tiểu học Quảng Đức kể: “- Nhà cháu nghèo lắm chú ạ. Bố mẹ làm cũng chẳng đủ chi tiêu hằng ngày. Bọn cháu đi học thiếu đủ thứ. Năm nay may mắn được các bác biên phòng quan tâm, cháu đã có đủ đồ dùng học tập”.
Ông Bùi Quang Tạc, Phó Bí thư Đảng ủy xã Quảng Đức, đưa cho tôi xem danh sách các em có hoàn cảnh khó khăn vừa được nhận quà hỗ trợ của các chiến sĩ biên phòng. Cả 30 em đều là con hộ nghèo, trong đó có 4 em mồ côi cha, 1 em không biết cha là ai. Và tất cả các em đều là học sinh dân tộc thiểu số. Xã Quảng Đức hiện nay có đến 346 hộ nghèo, chiếm gần 45%, 158 hộ cận nghèo, chiếm hơn 20% và có đến 42 người nằm trong diện được chi bảo trợ xã hội.
Nhắc đến những con số ấy đủ để thấy rằng đời sống của bà con dân bản nơi đây còn khó khăn thế nào. Chuyện đầu tư cho con em có cái chữ xem ra vẫn còn gian nan lắm. Bởi vậy, ông Tạc nhận định: “Nâng bước em đến trường” là một chương trình rất có ý nghĩa, giàu tính nhân văn mà các chiến sĩ biên phòng đã làm cho học sinh vùng biên. Chúng tôi ghi nhận, cảm ơn và đánh giá cao những tấm lòng cao quý đó.
Còn có rất nhiều em học sinh khác đang có nguy cơ dang dở giấc mơ đến trường như: Em Tằng Thị Linh, học sinh lớp 7B, Trường THCS Đồng Văn, bố mất sớm, mẹ phải đi kéo gỗ từng ngày để lo miếng cơm, manh áo, gia đình đặc biệt khó khăn; hay em Lý Đức Quyền, ở thôn Đồng Cậm, xã Hoành Mô, học sinh lớp 2, Trường Tiểu học Hoành Mô 2 bị mắc bệnh máu trắng bẩm sinh, 7 năm nay, đều đặn hằng tháng em phải đi truyền máu. Hai em này đã được Đồn Biên phòng cửa khẩu Hoành Mô hỗ trợ theo chương trình “Nâng bước em đến trường”. Hay như em Nguyễn Bình Dương, lớp 5A4, Trường Tiểu học Trần Quốc Toản, phường Cửa Ông, TP Cẩm Phả bị mồ côi cả cha lẫn mẹ ở với ông bà nội đã già yếu, hoàn cảnh sống vô cùng khó khăn. Em Dương đã được Đồn Biên phòng cửa khẩu cảng Cẩm Phả nhận đỡ đầu.
Không chỉ cấp chi phí học tập, sinh hoạt cho các em, các đơn vị còn phân công cán bộ phối hợp gia đình, nhà trường để hướng dẫn các em trong học tập, rèn luyện; giáo dục, bồi dưỡng về phẩm chất đạo đức, lối sống; hướng dẫn ăn ở hợp vệ sinh, rèn luyện thể lực; cử quân y của đơn vị chăm sóc sức khỏe cho các em. Đồng thời, đơn vị còn định hướng nghề nghiệp trên cơ sở năng lực của từng em để có thể giới thiệu các em vào các trường thiếu sinh quân, trường năng khiếu, trường nội trú hoặc thi tuyển vào các trường của Quân đội, thực hiện nghĩa vụ quân sự nếu đủ điều kiện.
Quảng Ninh đi trước
Qua tìm hiểu chúng tôi biết rằng, không phải chờ đến khi Bộ Tư lệnh BĐBP phát động chương trình “Nâng bước em tới trường”, mà hoạt động đỡ đầu các em học sinh mồ côi, có hoàn cảnh khó khăn ở biên giới đã được cán bộ, chiến sĩ BĐBP tỉnh thực hiện khá hiệu quả từ lâu.
Chúng tôi đến Hải Sơn, một xã còn nhiều khó khăn với hơn 80% học sinh là con em đồng bào dân tộc thiểu số. Tìm hiểu thực tế thì được biết, để theo kịp mặt bằng giáo dục của TP Móng Cái đòi hỏi xã miền núi này phải có nhiều thời gian và các điều kiện khác. Hiện tại mà vẫn khó khăn như vậy thì khoảng hơn chục năm về trước, những khó khăn của bà con Hải Sơn không thể kể cho hết được. Bởi thế, BĐBP Quảng Ninh xác định phải giúp đỡ học sinh Hải Sơn yên tâm đến trường. Ở xã Hải Sơn, có 2 trẻ em dân tộc mù chữ được BĐBP Quảng Ninh cưu mang cho đi học. Sau này, họ đã về làm ở UBND xã, đóng góp tích cực cho địa phương. Đó là anh Phùn Văn Long và anh Bàn Văn Cung.
Nhắc lại câu chuyện này, Đại tá Nguyễn Quang Vinh, nguyên Phó Chỉ huy trưởng BĐBP Quảng Ninh, cho biết: “- Vào thời điểm đó, vùng biên giới thiếu cán bộ. Chúng tôi giúp đỡ đào tạo cán bộ cho địa phương cũng là cách để làm công tác vận động quần chúng. Họ là người am hiểu bà con địa phương lại nói tiếng dân tộc tốt sẽ làm “phiên dịch” cho mình, cùng mình đi vận động dân bản”. BĐBP không chỉ bảo vệ vùng biên, cột mốc chủ quyền biên giới mà còn giúp dân phát triển kinh tế và đặc biệt là chăm lo xây dựng con người, lo đào tạo cán bộ cho địa bàn vùng biên. Theo ông Vinh, trong thời gian đó, BĐBP còn tìm kiếm nguồn và cử được 10 học sinh dân tộc ở Bình Liêu, Tiên Yên, Hải Hà đi học cử tuyển sĩ quan biên phòng. Bây giờ họ đã về công tác và đều là những chiến sĩ biên phòng có uy tín ở các địa bàn biên giới.
Giờ đây, tuy đã nghỉ hưu nhưng ông Vinh và đồng đội của mình vẫn tập hợp nhau lại thành lập Ban Liên lạc truyền thống BĐBP Quảng Ninh để tri ân đồng đội, tri ân nhân dân biên giới. Vừa qua, họ đã tặng 80 suất quà gồm toàn bộ đồ dùng học tập cho học sinh dân tộc có hoàn cảnh khó khăn ở biên giới của 2 xã Hải Sơn (TP Móng Cái) và xã Quảng Đức (huyện Hải Hà).
Thiếu tá Vũ Hữu Khoa cũng cho biết thêm, thực tế thì trước khi có chương trình này, nhiều đồn biên phòng đã tích cực giúp đỡ các em đến trường. Tuy nhiên, cách làm còn chưa bài bản và số tiền hỗ trợ cũng chưa thật lớn. Hiện nay, hỗ trợ mỗi em 500 ngàn đồng một tháng. Các đơn vị đã nhận đỡ đầu từ trước, nay nâng mức hỗ trợ theo quy định chung là 500 ngàn đồng. Với trẻ em vùng biên mức đó cũng tạm đủ để các em chi dùng cho việc học tập. Việc hỗ trợ này kéo dài cho đến khi các em học xong phổ thông.
Kết thúc chuyến công tác cùng các chiến sĩ biên phòng, chia tay các học sinh trở về, những hình ảnh xúc động về tình cảm gắn kết giữa quân dân vùng biên còn lưu lại mãi trong chúng tôi.
Huỳnh Đăng
