Tháng 12-2014, UBND tỉnh ban hành Quyết định 2901/QĐ-UBND về chính sách khuyến khích phát triển sản xuất hàng hoá nông nghiệp tập trung giai đoạn 2014-2016. Chính sách này được coi là cú hích lớn cho sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh. Tuy nhiên, do một số bất cập còn tồn tại nên hiệu quả chính sách chưa đạt được như kỳ vọng đặt ra.
Sau 2 năm triển khai theo quyết định, tính đến hết tháng 6-2016, huyện Bình Liêu đã thực hiện hỗ trợ trên 206 triệu đồng giống cây dong riềng. Từ nguồn hỗ trợ này, 166 hộ dân tại 13 thôn, bản đã triển khai trồng được 23ha cây dong riềng trong vùng quy hoạch tập trung. Huyện còn thực hiện hỗ trợ người dân khôi phục và phát triển cây sở, chăn nuôi bò, dê, đầu tư khoa học công nghệ, xúc tiến thương mại… với tổng kinh phí trên 4,5 tỷ đồng. Tuy nhiên, do những bất cập về đối tượng hỗ trợ, chưa thống nhất cơ chế hỗ trợ, chưa có hướng dẫn về cơ chế hỗ trợ sau đầu tư, nên nhiều hạng mục vẫn chưa được triển khai. Như tại điều 8, tổng mức hỗ trợ giống cây trồng, vật nuôi từ ngân sách nhà nước cho các đối tượng là hộ gia đình, tổ hợp tác, HTX và doanh nghiệp là như nhau, trong khi quy mô sản xuất lại yêu cầu khác nhau, nên không khuyến khích được người dân sản xuất theo hình thức tập thể, liên kết sản xuất, khó tạo thành hàng hoá lớn và chưa phù hợp với định hướng phát triển kinh tế tập thể. Đây cũng là nguyên nhân chính khiến việc hỗ trợ thành lập mới HTX, tổ hợp tác chưa triển khai được. Huyện đã vận động được doanh nghiệp đầu tư trung tâm OCOP huyện đưa vào sử dụng trong năm 2015; tuy nhiên, đến nay vẫn chưa thực hiện hỗ trợ do đến tháng 1-2016 mới bổ sung đối tượng là doanh nghiệp.
Trên cơ sở nguồn vốn chương trình nông thôn mới được giao hàng năm, huyện Hoành Bồ đã ban hành danh mục 10 sản phẩm nông nghiệp tập trung và đôn đốc các xã chủ động triển khai Quyết định 2901. Nhưng đến hết tháng 6-2016, huyện mới chỉ giải ngân được 100 triệu đồng hỗ trợ lãi suất cho 8 hộ. Còn việc hỗ trợ các hạng mục khác gần như không triển khai được do gặp rất nhiều vướng mắc. Cụ thể: Quyết định 2901 nêu rõ, để được hỗ trợ thì diện tích trồng hoa yêu cầu phải tối thiểu 1.000m2. Tuy nhiên, điều kiện này chỉ phù hợp đối với các loại hoa thông thường trong điều kiện tự nhiên, còn đối với trồng hoa cao cấp, trồng trong nhà kính, nhà lưới thì rất khó để các HTX có thể đáp ứng. Để đầu tư 1.000m2 hoa lan, người dân cần 4 tỷ đồng để xây dựng nhà lưới, giống hoa, máy móc, thiết bị (chưa tính đến kinh phí đầu tư đất đai, GPMB, công lao động, phân bón...). Đối với HTX, điều kiện để nhận hỗ trợ thì phải có quy mô gấp 10 lần. Đây là khoản đầu tư mà khó HTX nào trên địa bàn Hoành Bồ và các địa phương khác có thể đáp ứng. Ngoài ra, do danh mục các sản phẩm nông nghiệp tập trung tỉnh phê duyệt cho huyện Hoành Bồ chỉ có hoa và ba kích, do đó để phát triển một số sản phẩm đặc trưng, có thế mạnh của huyện như: Chăn nuôi trâu, bò, gà, trồng cây dược liệu... Không chỉ có Hoành Bồ, Bình Liêu mà hầu hết các địa phương gặp vướng mắc tương tự. Huyện Đầm Hà do không có khả năng tự cân đối được nguồn kinh phí, nên đến thời điểm này chưa tiến hành giải ngân được bất cứ một hạng mục nào trong Quyết định 2901, trong khi nhu cầu nguồn vốn lên tới trên 30 tỷ đồng.
Theo ông Bùi Xuân Hưng, Trưởng Phòng NN&PTNT huyện Hoành Bồ: Chưa có giai đoạn nào mà tỉnh lại ban hành nhiều chính sách để thúc đẩy phát triển, tái cơ cấu ngành Nông nghiệp như giai đoạn này. Đặc biệt, Quyết định 2901 là một chính sách rất lớn, cả về quy mô, nguồn vốn và đối tượng được hỗ trợ. Để triển khai quyết định này, huyện đã đi học cách làm của Đông Triều, Uông Bí, Quảng Yên. Nhưng địa phương nào cũng vướng và lúng túng trong triển khai. Do đó, ngoài việc tỉnh sớm sửa đổi, điều chỉnh những bất cập hiện có, rất mong Quyết định 2901 và những chính sách khác có thời gian dài hơi hơn thay vì 3 hoặc 2 năm như hiện nay. Bởi thực tế, cơ sở và người dân vừa nắm được phương pháp triển khai thì thời gian thực hiện lại kết thúc và ra chính sách mới.
Bên cạnh những vướng mắc trong quá trình thực hiện, các địa phương đều khẳng định, Quyết định 2901 sau khi đưa vào thực hiện đã thúc đẩy người sản xuất theo hướng hàng hoá quy mô lớn. Nhờ có chính sách hỗ trợ mà một số vùng sản xuất được đầu tư cơ sở hạ tầng giao thông, thuận tiện cho việc đi lại, thu hoạch sản phẩm, giúp giảm chi phí sản xuất, nâng cao giá trị sản phẩm. Một số sản phẩm chủ lực của tỉnh và đặc thù của địa phương được mở rộng phát triển, góp phần nâng cao thu nhập cho nông dân, xây dựng nông thôn mới.
Hoàng Nga[links()]
