So với những chợ ở thành phố hay chợ huyện thì chợ phiên ở Ba Chẽ không nhiều mặt hàng, song lại có những đặc trưng riêng, mang đậm nét văn hoá của đồng bào dân tộc miền núi.
Từ lâu, chợ phiên đã trở thành nơi buôn bán, trao đổi hàng hoá nông sản của nhân dân, đồng thời là nơi gặp gỡ, giao lưu văn hóa của các dân tộc trong huyện. Với sự phong phú của các mặt hàng nông sản, sản phẩm đặc trưng của núi rừng Ba Chẽ như: Thêu thổ cẩm, thuốc nam... cùng nhiều mặt hàng phục vụ nhu cầu sinh hoạt cho thấy bà con nhân dân vùng cao đã thay đổi cách nghĩ cách làm, tập tục sản xuất cũ chuyển sang sản xuất hàng hoá góp phần tăng thu nhập cho gia đình và từng bước làm giàu.
Các chợ phiên ở Ba Chẽ, như: Lương Mông họp các ngày 4, 14, 24; Thanh Lâm họp các ngày 5, 15, 25; Đồn Đạc họp vào 1, 15; Đạp Thanh họp các ngày 6, 16, 26 (âm lịch hằng tháng). Những phiên chợ này không chỉ phục vụ cho nhu cầu mua bán của nhân dân trên địa bàn các xã, chợ phiên Ba Chẽ còn phục vụ nhu cầu trao đổi, giao thương hàng hoá của nhân dân đến từ các xã, huyện thuộc các tỉnh giáp ranh với huyện Ba Chẽ như: Sơn Động (Bắc Giang), Đình Lập (Lạng Sơn) và Hoành Bồ (Quảng Ninh). Mỗi phiên chợ ước tính có hàng nghìn lượt khách đến mua bán, giao lưu, trao đổi các loại hàng hoá.
Những mặt hàng được bán ở các chợ phiên khá phong phú nhưng chủ yếu là các sản vật của núi rừng hay những mặt hàng do chính người dân nơi đây làm ra như: Mật ong rừng, nấm lim xanh, rau đậu các loại... Tất cả những sản phẩm của địa phương được bày bán ở chợ phiên là kết tinh của lao động, thể hiện sự cần cù, khéo léo của người dân vùng cao, đồng thời phản ánh nét văn hóa đặc trưng của mỗi dân tộc. Đến với chợ phiên ở Ba Chẽ du khách được đắm chìm trong sắc màu thổ cẩm của đồng bào dân tộc Dao. Những cô gái Dao xúng xính trong trang phục sắc màu rực rỡ, tạo nên nét đẹp và không khí vui tươi cho ngày chợ.
Chợ phiên vùng cao thực sự là nét sinh hoạt văn hóa truyền thống của nhân dân các dân tộc huyện Ba Chẽ. Thông qua những phiên chợ sẽ là điều kiện để nhân dân được giao thương, trao đổi hàng hoá, bảo tồn nét văn hóa đặc sắc của mỗi dân tộc, góp phần thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển, từng bước đẩy nhanh tiến độ xây dựng nông thôn mới.
Minh Thảo - Ngọc Lợi (Trung tâm TT - VH Ba Chẽ)
