Chỉ cần dừng xe ngay bên đường là người tiêu dùng có thể mua được mớ rau, con cá..., nên các chợ tự phát vẫn có “đất sống”, dù cơ quan chức năng đã rất nỗ lực dẹp bỏ. Bên cạnh gây mất ATGT, mỹ quan đô thị..., chợ tự phát tiềm ẩn nguy cơ rất cao mất vệ sinh an toàn thực phẩm (VSATTP), nhất là vào mùa hè nắng, nóng.
Chợ tự phát phường Đại Yên (TP Hạ Long) đã từng bị cơ quan chức năng dẹp bỏ vì mất ATGT, VSATTP, nhưng chỉ sau một thời gian ngắn, khu chợ này lại “hồi sinh” và tồn tại đến bây giờ. Theo nhiều người dân ở đây, chợ đáp ứng đủ mọi nhu cầu thiết yếu, từ thực phẩm đến đồ tiêu dùng, nhất là tiện lợi trong mua, bán, nên rất khó dẹp bỏ hoàn toàn.
Theo quan sát của chúng tôi, tại chợ Đại Yên, các quầy hàng thực phẩm tươi sống và nấu chín bày bán gần nhau; ai có gì bán nấy, không có cơ quan chức năng nào giám sát việc đảm bảo VSATTP. Môi trường chợ chủ yếu là dựa vào tinh thần tự giác của người bán, là sau khi bán hàng xong tự dọn dẹp vị trí của mình cho sạch sẽ...
Chị Nguyễn Thị Mai (trú phường Hiệp Hòa, TX Quảng Yên) cho biết: Vẫn biết chợ tự phát thì thực phẩm và các đồ dùng khác không đảm bảo vệ sinh, nhưng vì tiện lợi nên tôi vẫn mua ở đây. Chọn được thực phẩm vệ sinh ở đây chủ yếu dựa theo kinh nghiệm. Với lại người bán, người mua hầu như sinh sống cùng địa bàn, nên rất tin tưởng, chắc không dám bán cho khách hàng sản phẩm không đảm bảo chất lượng. Tuy nhiên, cơ quan chức năng cũng nên quan tâm đến các chợ tự phát để tránh xảy ra những điều đáng tiếc.
Hầu hết rác thải ở các chợ tự phát tập trung tại một góc chợ, chất thành đống, hết ngày mới chuyển đi; nước thải từ những quầy hàng thực phẩm không được xử lý tràn ra cống, gây ô nhiễm môi trường, nhất là những chợ nằm trong khu đông dân cư. Thực phẩm không được che đậy, bảo quản, thực phẩm không rõ nguồn gốc, không được kiểm định..., cộng với thời tiết nắng nóng, dẫn đến nguy cơ rất cao mất ATTP.
Thời gian qua, chính quyền các địa phương cũng đã vào cuộc rất quyết liệt để xóa các chợ tạm, nhất là các chợ nằm ven quốc lộ, tỉnh lộ. Tuy nhiên, ý thức chấp hành của không ít người dân còn rất kém. Nhiều hộ bán hàng sau khi bị dẹp bỏ thì lại bày bán trước cửa nhà, hoặc cho thuê, nên chỉ sau một thời gian ngắn là chợ lại họp...
Đồng chí Nguyễn Minh Chung, Chi Cục trưởng Chi cục ATVSTP (Sở Y tế), cho biết: Việc đảm bảo ATTP tại các chợ tạm, chợ cóc còn nhiều khó khăn, bất cập, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt của địa phương, các cơ quan, ban, ngành chức năng. Bên cạnh đó, cần hướng dẫn người bán thực hiện đúng theo quy định về ATTP; người mua biết lựa chọn các loại thực phẩm an toàn, tránh để xảy ra những điều đáng tiếc...
Nguyễn Duy
[links()]