Theo thống kê, số thu từ vé tham quan Vịnh Hạ Long (VHL) luôn đạt khá cao, như năm 2013 là trên 220 tỷ đồng; số vụ vi phạm rất thấp, từ năm 2010 đến nay chỉ có 25 vụ với những trường hợp tẩy xoá vé, không mua hoặc quay vòng vé, mua vé không đúng tuyến tham quan... Tại hội nghị chuyên đề về chống thất thu phí tham quan VHL vừa được tổ chức, đã có rất nhiều ý kiến về vấn đề này.
Nhỏ mà nhiều
Dù số vụ vi phạm được phát hiện rất ít, nhưng đi vào cụ thể lại có rất nhiều những vấn đề nhỏ phát sinh đáng quan tâm. Đầu tiên là vấn đề xử lý các vi phạm. Cả 25 vụ vi phạm kể trên đều chỉ nhắc nhở, cảnh cáo và yêu cầu mua vé bổ sung. Ông Phùng Đức Tín, Phó Ban Quản lý VHL cho hay, tất cả các đơn vị có chức năng kiểm tra đều không có thẩm quyền xử lý vi phạm; còn ngành Thuế thì không đủ người rải ra chỉ để xử lý… vài cái vé. Tuy nhiên, cũng vì biện pháp xử lý chưa thực sự mạnh, nên từng có tàu du lịch tái phạm hàng chục lần vẫn được cho qua.
Một vấn đề khác gây tranh cãi là việc nên hay không nên thu vé của đội ngũ hướng dẫn viên du lịch nước ngoài. Theo ông Tín: “Ai có thẻ hướng dẫn viên chính quy do Sở Du lịch cấp thì sẽ được miễn phí tham quan. Còn hướng dẫn viên nước ngoài, đề nghị Tổng cục Du lịch có ý kiến cụ thể để giải quyết. Tạm thời, cứ xem họ như một khách du lịch thông thường…”. Tuy nhiên, ông Đào Mạnh Lượng (Chi hội trưởng Chi hội Tàu du lịch Hạ Long) lại đưa ra ý kiến khác: “Chúng ta chống thất thoát, tăng thu nhưng không nên tận thu. Đội ngũ hướng dẫn viên nước ngoài cùng với chúng ta quảng bá cho Hạ Long, họ đến Hạ Long rất nhiều, vậy thì việc miễn vé cho họ có thể xác định là để tạo hình ảnh cho Hạ Long. Nếu một tàu có tới 3-4 hướng dẫn viên thì có thể miễn cho 1 người thôi”.
Bên cạnh đó, hình thức tấm vé tham quan cũng được sự quan tâm của nhiều người. Hiện vé in bằng giấy đẹp, rất bóng, nên tạo ra hệ lụy là dễ bị tẩy xoá dấu đóng ngày trên đó, cần phải có hướng khắc phục. Ông Lượng cho rằng, nên thay đổi hình thức tấm vé, phương thức bán, kiểm soát vé theo kiểu hiện đại hơn, bởi “Việc soát vé hiện nay theo cách thủ công, không đẹp mắt lại tạo ra rác, chưa kể tới thái độ của nhân viên kiểm soát vé. Nên tính đến việc sử dụng thẻ công nghệ cao. Nguồn thu từ phí tham quan lớn, tiền vé giờ là mơ ước của các tàu, thất thoát lại rất nhỏ mà sự đầu tư cho du lịch chưa lớn, vì vậy cần làm chuyên nghiệp hơn…”.
Ngoài ra, từ thực tế các tàu hoạt động trên VHL cũng đặt ra một số vấn đề khác. Đó là khi mới hạ thuỷ, các tàu thường chạy lòng vòng trên Vịnh để thử tàu hoặc đi lễ đền, chùa trên Vịnh, như vậy số người trên các tàu này có phải mua vé tham quan chung không? Rồi nếu khách nghỉ 2 đêm trên Vịnh, nhưng do thời tiết, cơ quan chức năng yêu cầu họ vào bờ sớm thì ai trả tiền cho họ?…
Vướng trong phối hợp
Liên quan đến nguồn phí tham quan VHL có sự tham gia của rất nhiều đơn vị. Tuy nhiên, sự phối hợp giữa các bên đôi lúc, đôi nơi vẫn chưa tốt. Đại diện cho Cảng khách Tuần Châu cho hay: “Từ khi nâng giá vé, việc trả vé rất rối. Để ký trả vé rất khó, chúng tôi phải đi qua lại nhiều lần mà chưa biết có được hay không trong khi quy định trả vé chỉ giới hạn trong 24h. Các trường hợp trả vé nên điều chỉnh rõ ràng hơn, nhất là với các đơn vị được uỷ thác vì mức phí tham quan mới đã áp dụng 3 tháng rồi và thực hiện cho thấy có nhiều bất cập”. Ông Tín khẳng định: “Các đơn vị được uỷ nhiệm có trách nhiệm thanh toán cho khách khi trả vé. Khó chung quy là do cảng vụ thôi, đề nghị có trách nhiệm hoàn thiện thủ tục cho doanh nghiệp. Còn Tuần Châu có thể liên lạc sớm với tàu để biết lượng khách cần trả vé để làm các thủ tục trước, khách về đến bến là có thể trả tiền lại cho khách ngay”.
Liên quan đến công tác phối hợp kiểm soát, hiện phát sinh vấn đề trên khu vực biển giáp ranh. Đơn cử, ngay trong các tháng 2, 3-2014, qua kiểm tra trên khu vực giáp ranh Cửa Vạn - Vạn Tà, có tới 374 lượt khách vi phạm không mua vé tham quan chung. Ông Tín cho biết: “Cảng vụ thuỷ nội địa Quảng Ninh chưa đồng ý với Hải Phòng cho tàu từ Hải Phòng sang VHL. Nhưng hiện liên tục xảy ra việc chuyển tải khách giữa tàu Quảng Ninh và Hải Phòng. Chúng tôi sẽ xem xét đề xuất để tàu hoạt động có đủ cơ sở pháp lý. Để khắc phục, chúng tôi đã có đội kiểm tra, giám sát ở đó, khi tàu từ Cát Bà vào VHL thì yêu cầu mua vé, nhưng tiền xăng, dầu rất lớn. Thực tế, vé tham quan chung VHL đã được uỷ nhiệm tới đại lý của Cát Bà, nhưng giá vé của Cát Bà rất thấp, phía bạn nói thu được 30.000 đồng/vé của khách đi Cát Bà còn khó chứ nói gì đến vé 120.000 đồng tham quan Hạ Long. Chưa kể, việc tranh cãi về ranh giới một số vùng nước giữa hai địa phương hiện vẫn “bất phân thắng bại”…”.
Phan Hằng
