Theo dự báo của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Trung ương, mùa đông năm nay ở miền Bắc sẽ lạnh hơn so với những năm trước. Các đợt rét đậm, rét hại xuất hiện muộn hơn nhưng tần suất nhiều và kéo dài hơn. Đặc biệt trong những ngày gần đây, xuất hiện thời tiết rét đậm, rét hại, có thể gây ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp và đàn gia súc, gia cầm. Phóng viên Báo Quảng Ninh đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Hữu Giang, Giám đốc Sở NN&PTNT về công tác phòng, chống rét, bảo vệ cây trồng, vật nuôi trên địa bàn tỉnh.
 Ông Nguyễn Hữu Giang. |
+ Dự báo năm nay thời tiết sẽ có diễn biến phức tạp, rét nhiều hơn mọi năm. Theo ông, để hạn chế thấp nhất ảnh hưởng xấu của thời tiết, điều cần thiết nhất là gì?
- Biện pháp chủ động phòng ngừa là cần thiết và quan trọng nhất. Theo Đài Khí tượng thuỷ văn tỉnh dự báo, mùa đông năm nay sẽ có nhiệt độ thấp hơn trung bình các năm trước. Nền nhiệt trong mùa khoảng 18-19 độ C, nhiệt độ thấp nhất khoảng 6-8 độ C. Ở một số địa phương vùng núi có thể thấp hơn. Số đợt rét đậm, rét hại ít hơn trung bình nhiều năm, song có khả năng xuất hiện rét đậm, rét hại kéo dài. Vùng núi có thể xuất hiện băng giá và sương muối, ảnh hưởng đến đời sống và sản xuất. Trong khi ở những khu vực này tập quán chăn nuôi trâu, bò thả rông còn phổ biến; nhiều hộ chăn nuôi chủ quan, chưa chú trọng trong việc phòng, chống đói rét cho vật nuôi, một số hộ chưa có chuồng nuôi gia súc hoặc chuồng nuôi còn sơ sài; thức ăn cho trâu, bò trong vụ đông-xuân còn thiếu, tỷ lệ tiêm phòng vắc xin gia súc còn thấp nên dễ phát sinh dịch bệnh... Do đó, các địa phương cần hướng dẫn cụ thể để người dân chủ động hơn trong phòng, chống giá rét cho cây trồng, vật nuôi. Đặc biệt không được chủ quan lơ là, phải chủ động phòng ngừa ngay từ đầu mùa rét.
Như chúng ta đã biết, vụ hàng trăm con trâu, bò bị chết rét ở các huyện miền núi Bình Liêu, Ba Chẽ năm 2016 có yếu tố chủ quan của người dân và sự thiếu chủ động hướng dẫn của chính quyền địa phương, cơ quan chuyên môn. Rút kinh nghiệm từ sự việc đáng tiếc trên, Sở NN&PTNT khuyến cáo người dân và cơ quan chức năng, chính quyền địa phương phải chủ động từ sớm trong công tác phòng chống rét cho cây trồng, vật nuôi.
+Để ứng phó với tình hình thời tiết giá rét, Sở NN&PTNT có khuyến cáo gì tới người dân để bảo vệ cây trồng, vật nuôi?
- Để chủ động phòng chống đói, rét, bảo vệ an toàn cho cây trồng và đàn vật nuôi, người dân cần thực hiện tốt một số biện pháp sau: Đối với sản xuất lúa, hoa màu, cần tuân thủ chặt chẽ quy trình sản xuất theo hướng dẫn của cơ quan chuyên môn; sản xuất đúng lịch thời vụ, chăm sóc đúng kỹ thuật… có các biện pháp chống rét như giữ đủ nước, tăng cường phân bón, phun thuốc đúng cách…
Đối với trâu, bò, vật nuôi: Cần cải tạo, che chắn chuồng trại để đảm bảo kín gió, tránh mưa tạt, gió lùa, nền chuồng luôn khô ráo sạch sẽ. Có thể sử dụng bóng điện hay đốt lửa sưởi cho vật nuôi trong chuồng bằng trấu, mùn cưa, than củi... Chú ý nơi đốt sưởi có khoảng cách nhất định để cho vật nuôi đủ ấm và phải đảm bảo an toàn trong chuồng nuôi, tránh cho vật nuôi bị bỏng, ngạt khói hoặc gây cháy chuồng nuôi; tăng cường chế độ chăm sóc, nuôi dưỡng trâu, bò già, yếu; gia súc non cần có chế độ nuôi dưỡng phù hợp để tăng cường phòng chống rét và dịch bệnh. Thực hiện các biện pháp bảo quản và dự trữ thức ăn, nhất là rơm rạ, cỏ khô; chế biến thức ăn ủ chua, rơm ủ urê; tận dụng các phụ phẩm nông nghiệp làm thức ăn cho trâu, bò, đảm bảo bình quân 5-7kg rơm, rạ hoặc cỏ khô/trâu, bò/ngày trong thời gian giá rét. Bổ sung muối ăn với lượng 15g (tương đương với 3 thìa cà phê) bằng cách hoà vào nước uống (nước ấm là tốt nhất) cho trâu, bò uống.
Đặc biệt khuyến cáo bà con nông dân, nhất là bà con ở các khu vực miền núi cao như Tiên Yên, Ba Chẽ, Bình Liêu… không thả rông trâu, bò trong rừng, núi; phải chủ động đưa trâu, bò về chỗ nuôi nhốt, trong chuồng kín gió, nền chuồng khô ráo, sưởi ấm vào ban đêm; mặc áo chống rét bằng bao tải gai, bao tải dứa để giữ ấm cho trâu bò. Không cho trâu, bò, dê làm việc, chăn thả ngoài trời khi nhiệt độ dưới 12 độ C. Thực hiện tiêm phòng đầy đủ các loại vắc xin phòng bệnh cho trâu, bò theo quy định như: Tụ huyết trùng, lở mồm long móng …
Đối với các loại vật nuôi khác như gà, lợn, phải vệ sinh chuồng trại sạch sẽ, không cọ rửa chuồng hoặc tắm cho lợn vào những ngày mưa rét nhiệt độ xuống dưới 12 độ C, cho uống đủ nước, bổ sung thêm các Vitamin tổng hợp, men tiêu hoá trộn vào nước uống, thức ăn theo hướng dẫn trên bao bì sản phẩm. Khẩu phần ăn đảm bảo đầy đủ, cân đối chất dinh dưỡng đối với từng đối tượng lợn. Riêng gà cũng thế, cần chuẩn bị đầy đủ phên, bạt để che chắn, chống gió lùa; bổ sung thêm bóng điện (bóng tròn, bóng hồng ngoại) để sưởi ấm cho gia cầm trong những ngày rét đậm, rét hại. Mật độ nuôi hợp lý đối với gà đẻ: 6-8 con/m2; gà thịt: 8-10 con/m2. Đảm bảo thức ăn có đầy đủ chất dinh dưỡng, phù hợp với từng lứa tuổi của gà; cho uống đủ nước sạch, ấm và bổ sung thêm đường Gluco, các loại Vitamin tổng hợp, men tiêu hoá để nâng cao khả năng chống bệnh cho gà.
Đối với các địa phương có khu vực nuôi trồng thủy sản, trong thời gian giá rét tuyệt đối không kéo lưới, không thu hoạch theo cách đánh tỉa, thả bù để tránh xây sát cho cá. Duy trì mực nước ao nuôi đảm bảo độ sâu từ 1,5-2m để lấy nhiệt từ lòng đất giữ ấm nước ao và làm giảm sự biến đổi đột ngột nhiệt độ môi trường. Tiến hành đào một hố sâu trong ao từ 2,5-3m, rộng từ 2-3m để cho cá rút xuống trú đông (đây là cách chống rét cho cá qua đông hiệu quả và được nhiều nơi áp dụng). Làm khung và che phủ bề mặt ao bằng nylon màu sáng để ngăn gió, cách nhiệt không khí, tăng khả năng giữ nhiệt độ cho nước ao nuôi và khi trời có nắng sẽ tăng khả năng tiếp thu năng lượng mặt trời bổ sung nhiệt cho ao. Thả bèo tây lên mặt ao từ 1/2-2/3 diện tích mặt ao về phía Bắc (bèo được gom vào một góc ao) tránh thả tràn lan che kín hết diện tích mặt ao, làm giảm độ thoáng của ao sẽ ảnh hưởng đến thủy sản nuôi. Thả sọt tránh rét cho cá ở các góc phía Bắc của ao nuôi, sử dụng các sọt đan bằng tre, nứa, đưa vào sọt các búi rơm tạo giá thể để cá trú ẩn tránh rét. Cho tôm, cá,… ăn đầy đủ thức ăn tinh, thức ăn chế biến sẵn vào thời điểm nắng ấm trong ngày để chúng có đủ dinh dưỡng cần thiết. Khi nhiệt độ nước ao ≤ 12 độ C thì ngừng cho ăn. Bổ sung lượng nước cần thiết đảm bảo độ sâu mực nước theo yêu cầu kỹ thuật…
Nếu chúng ta tích cực và có sự chủ động sớm cũng như thực hiện được các biện pháp trên thì sẽ hạn chế được những thiệt hại do giá rét gây ra đối với cây trồng, vật nuôi.
+Xin cảm ơn ông!
Đặng Nhung (thực hiện)
