Nhằm khai thác tốt tiềm năng và thế mạnh từ rừng, Quảng Ninh đã xúc tiến việc xây dựng Đề án phát triển lâm nghiệp bền vững giai đoạn 2018-2025, định hướng đến năm 2030, trong đó ưu tiên phát triển diện tích rừng trồng cây gỗ lớn. Qua đó, từng bước mang lại hiệu quả kinh tế cao cho người trồng rừng, đồng thời bảo vệ hiệu quả môi trường trên địa bàn.
Thực hiện Đề án tái cơ cấu ngành, Sở NN&PTNT đã xây dựng Quy hoạch bảo vệ và phát triển rừng tỉnh Quảng Ninh đến năm 2020. Theo đó, toàn tỉnh sẽ thực hiện trên 18.200ha rừng kinh doanh gỗ lớn, bao gồm: Chuyển đổi 5.096ha rừng sản xuất gỗ vừa và nhỏ sang mục đích kinh doanh gỗ lớn; trồng lại rừng sau khai thác và cải tạo rừng tự nhiên nghèo kiệt kém hiệu quả 10.734ha; trồng mới 2.427ha trên diện tích đất chưa có rừng. Phấn đấu đưa năng suất bình quân rừng trồng chuyển hóa sang kinh doanh gỗ lớn đạt từ 12-15m3/ha/năm, năng suất bình quân rừng trồng mới và trồng lại bằng cây sinh trưởng nhanh đạt 15-17m3/ha/năm.
Theo đánh giá của ngành NN&PTNT việc phát triển rừng gỗ lớn sẽ giúp chủ động tạo nguồn nguyên liệu cho ngành công nghiệp chế biến lâm sản trên địa bàn cũng như phục vụ xuất khẩu. So với trồng rừng gỗ nhỏ, lợi nhuận từ rừng trồng gỗ lớn cao hơn nhiều lần, tuỳ theo tuổi khai thác và đường kính cây. Việc áp dụng mô hình trồng rừng gỗ lớn có nhiều ưu điểm vượt trội so với cách thức cũ, đặc biệt là hiệu quả kinh tế mang lại.
Hiện nay, việc nhân rộng diện tích trồng rừng gỗ lớn đang được các địa phương trên địa bàn tỉnh đẩy mạnh thực hiện. Điển hình như tại huyện Ba Chẽ, từ năm 2014 đến nay Trung tâm Khuyến nông tỉnh đã phối hợp với Tổng cục Lâm nghiệp xây dựng mô hình trồng rừng gỗ lớn theo định hướng sản xuất kinh doanh gỗ lớn ngay từ ban đầu trên địa bàn huyện. Đến nay, rừng trồng thâm canh gỗ lớn keo tai tượng năm 2014 tại Thanh Lâm, Thanh Sơn có mật độ 1.216 cây/ha, đạt tỷ lệ sống trên 91%, chiều cao vút ngọn 12,85m, đường kính ngang ngực 16,86cm, chất lượng rừng tốt, không sâu bệnh, gãy ngọn.
Để nhân rộng mô hình trồng rừng gỗ lớn, huyện Ba Chẽ đã giao chỉ tiêu trồng mới 400ha rừng gỗ lớn cho các xã, thị trấn và các doanh nghiệp, hợp tác xã đã được thuê đất lâm nghiệp trên địa bàn huyện. Đồng thời, phát triển thêm 50ha cây phân tán với các loài cây bản địa, như: Lim xanh, lát hoa, dổi...; chuyển hóa 660ha rừng trồng gỗ nhỏ (keo tai tượng) sang rừng gỗ lớn; xây dựng 30ha mô hình trình diễn trồng rừng gỗ lớn kết hợp trồng cây lâm sản ngoài gỗ dưới tán rừng; và trồng 150ha rừng phòng hộ.
Diện tích rừng trồng cây gỗ lớn của gia đình ông Triệu Tài Cao, thôn Bằng Anh, xã Tân Dân, huyện Hoành Bồ.
Hay như tại huyện Hoành Bồ để khuyến khích các hộ trồng rừng chuyển đổi sang mô hình trồng cây gỗ lớn, huyện đã ban hành các văn bản chỉ đạo về công tác quản lý bảo vệ và phát triển rừng trên địa bàn. Huyện đã hoàn thành quy hoạch bảo vệ và phát triển rừng huyện Hoành Bồ đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030. Trong đó khuyến khích người dân phát triển sản xuất, kinh doanh cây lấy nhựa, cây gỗ lớn.
Qua đó, huyện đã tập trung tuyên truyền đến các hộ dân những lợi ích về kinh tế, bảo vệ môi trường tự nhiên từ việc trồng rừng gỗ lớn; chính sách của tỉnh về cơ chế hỗ trợ trồng rừng gỗ lớn trên địa bàn, với mức hỗ trợ không quá 15 triệu đồng/ha tại xã, thôn đặc biệt khó khăn, xã biên giới theo quy định hiện hành; mức hỗ trợ không quá 10 triệu đồng/ha tại các địa bàn còn lại...
Việc mở rộng diện tích rừng trồng cây gỗ lớn không những hứa hẹn mang lại hiệu quả kinh tế cao cho các hộ gia đình trồng rừng mà còn đóng góp rất lớn về hiệu quả môi trường. Trồng với mật độ hợp lý, chăm sóc đúng kỹ thuật sẽ hạn chế xói mòn và bảo vệ nguồn nước. Thông qua việc trồng rừng, đất đai, tiểu khí hậu và cảnh quan được cải thiện.
Tuy nhiên, hiện nay thu nhập, mức sống của người dân ở những vùng trọng điểm về lâm nghiệp còn nhiều khó khăn, thu nhập từ ngoài rừng chưa đảm bảo cho cuộc sống. Trên thực tế người dân trên địa bàn vẫn chủ yếu đầu tư trồng rừng gỗ nhỏ để thu hoạch, quay vòng vốn và tái đầu tư nhanh chóng. Thiết nghĩ, để nhân rộng diện tích trồng rừng gỗ lớn, các cấp, ngành chức năng phải nỗ lực hơn nữa trong việc vận động, thay đổi nhận thức của người dân. Mặt khác, cần có cơ chế hỗ trợ hiệu quả để người dân ổn định sinh kế, yên tâm trồng rừng.
Nguyễn Thanh
[links()]
