Ông Đinh Sỹ Nguyên, Trưởng Phòng Quản lý sở hữu trí tuệ (Sở KH&CN) cho biết: “Thương hiệu nông sản của Quảng Ninh có tính vùng miền, vì được xây trên cơ sở các sản phẩm có danh tiếng, gắn với phong tục, tập quán được hình thành ở một vùng, miền nhất định trong tỉnh. Tất cả các sản phẩm xây dựng thương hiệu của Quảng Ninh thường phải gắn với một tổ chức của người dân, có thể là hiệp hội hoặc HTX. Tổ chức này sẽ đại diện cho tiếng nói người dân, làm việc với chính quyền; vận động người dân trong vùng triển khai việc quản lý, xây dựng, giữ gìn thương hiệu sản phẩm đã xây dựng. Qua đó, người dân sẽ tự động bảo nhau cùng xây dựng, giữ gìn thương hiệu. Đặc biệt, trong nội bộ người dân sẽ tự đấu tranh để triệt tiêu hiện tượng sản xuất hàng nhái, hàng giả, không đảm bảo chất lượng trong vùng”.
Cũng theo ông Nguyên, nét khác biệt cơ bản nữa của Quảng Ninh so với các tỉnh, thành khác khi xây dựng và phát triển thương hiệu cho sản phẩm nông nghiệp là, ngoài yêu cầu của Bộ KH&CN, cần tập trung vào việc xác lập quyền sở hữu trí tuệ đối với thương hiệu xây dựng; chuẩn hoá hệ thống bao bì nhãn mác, hệ thống nhận diện sản phẩm; hệ thống các công cụ tuyên truyền quảng bá thì Quảng Ninh còn cần thêm nội dung hỗ trợ sản xuất, quy hoạch vùng sản xuất và xây dựng tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm, (từ quy trình sản xuất, chế biến đến các điều kiện đảm bảo sản phẩm sạch); xây dựng phương án phát triển thị trường, đưa sản phẩm ra thị trường. Đồng thời, UBND tỉnh cũng giao cho UBND các huyện, thị xã, thành phố làm chủ sở hữu nhãn hiệu để phát huy vai trò định hướng sản xuất.
Theo thống kê của các ngành, hiện Quảng Ninh có từ 45 đến 50 sản phẩm có thể xây dựng thương hiệu dưới 3 hình thức: Nhãn hiệu tập thể; nhãn hiệu chứng nhận và chỉ dẫn địa lý. Trên cơ sở đó, mục tiêu của Chương trình xây dựng và phát triển thương hiệu cho sản phẩm nông nghiệp của tỉnh cũng được xác định: Phấn đấu đến năm 2015, 100% các địa phương có yêu cầu xây dựng và phát triển thương hiệu cho các sản phẩm nông sản đã được xác định hỗ trợ thực hiện; tối thiểu xây dựng và phát triển chỉ dẫn địa lý, nhãn hiệu chứng nhận, nhãn hiệu tập thể cho 20-25 nông sản của tỉnh và 25- 30 hợp tác xã, làng nghề truyền thống. Theo đó, tỉnh sẽ hỗ trợ 80% tổng kinh phí thực hiện của toàn bộ chương trình; 20% còn lại là vốn đối ứng của các địa phương, tổ chức, cá nhân tham gia dự án. Chị Hằng Nga, chủ cơ sở sản xuất chè mộc Hằng Nga, phường Hồng Hà, TP Hạ Long cho biết: “Việc xây dựng thương hiệu có ý nghĩa rất lớn. Với cách làm mang tính đặc thù như Quảng Ninh, sẽ nâng cao năng lực cạnh tranh, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, mở rộng thị trường tiêu thụ, đáp ứng nhu cầu, thị hiếu của người tiêu dùng”.
Ngay từ khi triển khai, Chương trình đã nhận được sự đồng tình, ủng hộ của đông đảo người dân. Nếu như năm 2010, Quảng Ninh mới chỉ có nhãn hiệu tập thể Hoa Hoành Bồ được cấp chứng nhận thì trong năm 2012, tỉnh đã triển khai xây dựng thương hiệu cho 23 sản phẩm nữa (trong đó, 21 sản phẩm theo chương trình ngân sách của tỉnh và 2 sản phẩm theo chương trình ngân sách của Bộ KH&CN. Dự kiến đến hết năm 2013, những chương trình, dự án này sẽ cơ bản hoàn thành. “Thông thường, ở cấp T.Ư hoặc cấp địa phương, chỉ có thể triển khai xây dựng thương hiệu cho từ 1 đến 2 sản phẩm/năm. Nhưng riêng Quảng Ninh, năm 2012 đã triển khai được 21 dự án thuộc lĩnh vực này” - ông Nguyên cho biết thêm. Đáng nói là chương trình đã gắn kết và góp phần rất lớn vào kết quả chương trình xây dựng nông thôn mới mà tỉnh đang triển khai, tạo thêm lực hút đối với các nguồn lực khác để hỗ trợ nông dân phát triển sản xuất. Bởi, song hành cùng với mỗi dự án xây dựng và phát triển thương hiệu hiện nay còn có thêm dự án hỗ trợ phát triển sản xuất.
Tuy đã đạt được những kết quả trên nhưng cũng có thể dễ dàng nhìn thấy Chương trình xây dựng và phát triển thương hiệu cho nông sản Quảng Ninh đang phải đối mặt với khó khăn rất lớn. Đó là vấn đề khó bố trí kinh phí cho các dự án trong điều kiện tình hình kinh tế năm 2013 này chưa có khởi sắc. Hiện tại, tỉnh mới bố trí được 32 tỷ đồng và còn thiếu khoảng 18 tỷ đồng cho các dự án. Và rất có thể, một số dự án sẽ phải giãn tiến độ thực hiện.
Cẩm Nang
