Trong những năm qua, công tác thi hành án dân sự của tỉnh đã có nhiều chuyển biến, góp phần tích cực giữ gìn ổn định an ninh, chính trị, trật tự, an toàn xã hội ở địa phương, tạo điều kiện cho sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Nhìn chung các bản án, quyết định của Toà án đã có hiệu lực pháp luật được tổ chức thi hành đúng pháp luật, bảo đảm được quyền, lợi ích hợp pháp của Nhà nước, của tổ chức và công dân. Nhiều vụ việc phức tạp, kéo dài đã được tập trung giải quyết, giảm đáng kể việc thi hành án dân sự tồn đọng.
Cách đây 5 năm, công tác thi hành án dân sự của Quảng Ninh còn nhiều bất cập. Chỉ tính riêng năm 2010, tổng số việc phải thi hành là 12.166 việc, với số tiền phải thi hành là 251,8 tỷ đồng. Trong khi đó, tình hình vi phạm trong hoạt động thi hành án còn nhiều, nhất là vi phạm về trình tự thủ tục giải quyết án như: Án không có điều kiện thi hành chiếm lớn (chiếm 64%), nhiều án có điều kiện không được thi hành, án không được tổ chức xác minh theo quy định của pháp luật, nhiều vụ việc đương sự có điều kiện thi hành, không được tổ chức cưỡng chế thi hành… Số việc tồn năm 2010 chuyển sang năm 2011 là 6.586 việc. Trước tình hình số vụ việc thi hành án dân sự tồn đọng trên, Cục Thi hành án dân sự tỉnh đã tham mưu báo cáo Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, ban hành Chỉ thị số 07-CT/TU ngày 29-6-2011 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác Thi hành án dân sự. Sau khi có Chỉ thị số 07-CT/TU, UBND tỉnh đã ban hành Chỉ thị về tăng cường và nâng cao hiệu quả công tác thi hành án dân sự, Chỉ thị về triển khai công tác thi hành án hành chính. 14 Thành uỷ, Thị uỷ, Huyện uỷ cũng đã ban hành Chỉ thị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác Thi hành án dân sự ở địa phương. Các cấp uỷ, chính quyền và Ban chỉ đạo thi hành án các cấp, các ngành cũng đã thống nhất xác định công tác thi hành án dân sự là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị, cơ quan thi hành án là đơn vị chủ trì trong thực hiện và tham mưu đề xuất. Từ năm 2011 đến nay, các cấp uỷ và chính quyền đã có sự quan tâm, chỉ đạo thực hiện thành công thi hành án dân sự đối với 148 việc (số tiền trên 6,722 tỷ đồng) là các vụ việc khó khăn, vướng mắc, phức tạp, kéo dài nhiều năm. Đồng thời, chỉ đạo tổ chức thành công, an toàn 25 cuộc cưỡng chế thi hành án lớn, có huy động lực lượng liên ngành, trong đó có cuộc cưỡng chế huy động đến trên 100 cảnh sát tham gia bảo vệ. Từ năm 2014 đến tháng 6-2015, các địa phương cũng phối hợp, chỉ đạo đợt cao điểm thực hiện thi hành án dân sự, giải quyết xong 1.123 việc.
Cùng với sự vào cuộc của các cấp uỷ, chính quyền, ngành Thi hành án dân sự tỉnh cũng tập trung kiện toàn tổ chức bộ máy cán bộ. Hiện nay, Cục Thi hành án dân sự Quảng Ninh đã thành lập đủ 5 phòng và 14 Chi cục Thi hành án dân sự; bộ máy tổ chức cán bộ cơ bản được hoàn thiện. Toàn ngành được giao 185 biên chế, trong đó có 77 Chấp hành viên (18 Chấp hành viên trung cấp, 59 Chấp hành viên sơ cấp), 7 Thẩm tra viên, 19 Thư ký thi hành án... Hàng năm Cục đều ban hành kế hoạch kiểm tra và tổ chức thực hiện, đặc biệt năm 2015 đã phối hợp với Viện Kiểm sát Nhân dân tỉnh, kiểm tra toàn diện về công tác thi hành án tại các Chi cục. Qua công tác kiểm tra đã kịp thời chấn chỉnh những vi phạm về chuyên môn nghiệp vụ; công tác hướng dẫn chỉ đạo nghiệp vụ được thực hiện thường xuyên, kịp thời cho ý kiến chỉ đạo tháo gỡ những vướng mắc của cấp dưới. Cùng với đó, các cơ quan Thi hành án dân sự của tỉnh luôn nhận được sự phối hợp chặt chẽ của các cơ quan, ban, ngành có liên quan trong các nhiệm vụ: Giao nhận, tiêu huỷ vật chứng, kê biên, cưỡng chế thi hành án, định giá tài sản, xử lý tài sản, xác minh điều kiện thi hành án, đôn đốc, giải quyết thi hành án… Đặc biệt, triển khai, thực hiện Quy chế phối hợp liên ngành, Cục Thi hành án dân sự tỉnh và 14 Chi cục đã tổ chức ký kết Quy chế phối hợp với các ngành Công an, Toà án, VKSND cùng cấp về công tác thi hành án dân sự, nhằm thống nhất quan điểm chỉ đạo và tổ chức thực hiện, đặc biệt là thi hành các vụ việc phức tạp, khó khăn vướng mắc, kéo dài... Song song với đó, 2 cơ quan Thi hành án dân sự 2 cấp đã ký Chương trình phối hợp với Uỷ ban MTTQ, Hội LHPN và Hội Nông dân nhằm tăng cường vận động giáo dục, thuyết phục đương sự, người nhà đương sự tự nguyện thi hành bản án, quyết định của Toà án đã có hiệu lực pháp luật.
Với những nỗ lực này, kết quả thi hành án dân sự của Quảng Ninh đã có nhiều chuyển biến. Từ năm 2011 đến 30-6-2015, trong tổng số việc phải thi hành là 31.621 việc và số tiền phải thu là hơn 1.662 tỷ đồng, các cơ quan thi hành án dân sự của tỉnh đã thi hành, giải quyết xong 28.231/30.021 việc có điều kiện giải quyết (đạt tỷ lệ 94%); thi hành xong 1.015,1/1.574,5 tỷ đồng tiền có điều kiện giải quyết (đạt tỷ lệ 64%). Đồng thời, lập hồ sơ xét miễn, giảm thi hành án dân sự 538 việc với số tiền trên 5,839 tỷ đồng... Đặc biệt, số việc tồn được giảm dần hàng năm. Cụ thể, năm 2010 số việc tồn chuyển sang năm 2011 là 6.586 việc; tính đến 30-6-2015 số việc tồn chuyển kỳ sau chỉ còn 3.390 việc. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đã đạt được, hiện nay công tác thi hành án dân sự của Quảng Ninh vẫn còn tồn đọng một số việc có giá trị thi hành lớn, phức tạp, kéo dài… Những khó khăn này đang được Cục Thi hành án dân sự tỉnh và các bên liên quan đang nỗ lực tìm cách giải quyết.
Hà Chi
