Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Đông Triều là một trong số 8 công ty lâm nghiệp của tỉnh hiện nay. Chuyển đổi mô hình quản lý các công ty này là chủ trương chung hiện nay, nhằm góp phần nâng cao giá trị rừng. Theo đó, năm 2015, tỉnh sẽ thí điểm thực hiện tại một số đơn vị.
Đứng trước cơ hội cũng như thách thức này, ông Ngô Trung Tiến, Phó Giám đốc Công ty khẳng định: Nhiệt tình của cán bộ, công nhân viên gắn bó với nghề rừng rất lớn, vì vậy mà diện tích đất trống, đồi trọc có khi ở rất xa nhưng đều đã được phủ xanh. Tuy nhiên, nếu cổ phần hoá Công ty cần có cơ chế hỗ trợ cụ thể về chính sách tín dụng ưu đãi và về diện tích đất rừng sản xuất.
Theo phân tích của ông thì Công ty là đơn vị có doanh thu đạt 50-60 tỷ đồng/năm, nộp thuế cho nhà nước đạt cao, với trên 3 tỷ đồng/năm, nhưng nguồn thu này chủ yếu là từ hoạt động dịch vụ của đơn vị chứ không phải từ rừng. Bởi lẽ, diện tích mà Công ty quản lý hiện nay chủ yếu là rừng phòng hộ và rừng đặc dụng với 10.264/11.525,5ha. “Nguồn sống” hiện tại của đơn vị là từ khai thác nhựa thông với 422,5/1.700ha rừng thông đang cho khai thác, đạt khoảng 400 tấn nhựa/năm. Bên cạnh đó, CBCNV đơn vị còn đi thu mua gỗ trụ mỏ từ các hộ dân để bán cho các mỏ than trong vùng với sản lượng từ 30.000 đến 35.000m3 gỗ/năm. “Địa bàn rộng, doanh nghiệp chỉ phục vụ công ích là chính. Với nguồn vốn pháp định thấp (4,8 tỷ đồng), hiện nay Công ty đã phải huy động vốn từ công nhân làm dịch vụ với ngành Than rồi, nhưng huy động vốn ở từng công đoạn thôi chứ nếu làm thường xuyên thì không làm nổi” - ông Tiến bày tỏ.
Một thực tế khác nữa là diện tích đất rừng sản xuất của đơn vị khá nhỏ (1.261ha) lại phân tán, manh mún. Ông Tiến cho biết, nếu cổ phần hoá doanh nghiệp thì phải chuyển đổi lại mục đích sử dụng từ rừng phòng hộ sang rừng sản xuất với diện tích đạt từ 3.000 đến 3.500ha. Có như vậy, đơn vị mới có đủ quỹ đất để đầu tư, chứ nếu rừng cứ nằm trong diện tích đất rừng phòng hộ, phải khai thác theo băng, dải (tỷ lệ khai thác dưới 10%) thì việc thu hồi vốn rất chậm. Như hiện nay, chuyện giao đất trồng rừng sản xuất trong rừng phòng hộ cũng có những bất cập cần giải quyết. Người dân vay vốn của ngành Than để trồng rừng, nhưng nay nhiều diện tích không được khai thác “trắng”, người dân sẽ phải đi mua gỗ ngoài để bù vào trả cho ngành Than theo thoả thuận từ trước.
Bên cạnh đó, bất cập từ hiệu quả sử dụng hơn 1.200ha rừng sản xuất của Công ty hiện nay cũng đòi hỏi có những giải pháp phù hợp. Diện tích này cơ bản đã được giao hết cho cán bộ, công nhân viên và người dân để trồng cây ăn quả, cây lấy gỗ và thông nhựa. Ông Tiến nhấn mạnh: Khi cổ phần hoá Công ty cần phải có chính sách hỗ trợ, thu gom lại những sản phẩm của người trồng trên diện tích đất rừng sản xuất, tính toán lại sao cho người ta mua, góp cổ phần. Hội đồng quản trị Công ty cũng phải xây dựng Nghị quyết để có kế hoạch trồng những loại cây phù hợp, cho hiệu quả kinh tế cao chứ như hiện nay, có mấy trăm ha cây ăn quả chưa có hiệu quả gì, người trồng quản lý và chỉ giao nộp sản phẩm theo chu kỳ khai thác, có hiệu quả thì nộp, không thì lại phải chờ. Rừng không phải là thứ dễ thu ngay, đòi hỏi vốn đầu tư dài. Rừng Đông Triều chỉ hợp với cây thông nhựa, phải 20-25 năm mới cho sản phẩm, vậy trong thời gian đó, người ta sống bằng gì, công nhân có chờ được lương, cổ tức để trả các chi phí chăm sóc, bảo vệ rừng không?
Ngọc Mai
