Những năm 80 của thế kỷ trước, thị trấn Ba Chẽ chỉ là một phố núi nghèo bên dòng sông Ba Chẽ, phần lớn nhà tranh tre và ngói máng, kinh tế mang nặng tính tự cung tự cấp, chủ yếu dựa vào việc khai thác lâm sản tự nhiên, canh tác một phần ruộng nước và mương bãi; một số ít làm ngư nghiệp và buôn bán nhỏ, số hộ TTCN rất ít, sản xuất thủ công; sản phẩm chủ yếu là gạch nung và đồ mộc; đời sống văn hoá nghèo nàn, trình độ dân trí thấp. Thì nay, đến nơi đây không khỏi ngỡ ngàng vì sự đổi thay, rất nhiều ngôi nhà cao tầng đã được mọc lên, bờ sông dọc trung tâm phố thị được xây kè, đường sá được bê tông hoá làm cho việc đi lại của người dân được thuận tiện đang tường bước góp phần vào sự chuyển mình trên mảnh đất này.
Đồng chí Bùi Văn Lưu, Bí thư Đảng uỷ thị trấn Ba Chẽ cho biết: “Từ khi thị trấn Ba Chẽ hình thành đến nay đã tròn 35 năm, với nhiều nỗ lực cùng với sự đoàn kết của thống nhất, phấn đấu vượt mọi khó khăn trong lao động sản xuất của bà con các dân tộc nơi đây. Nền kinh tế đã chuyển từ tự cung tự cấp sang kinh tế hàng hoá, nhiều ngành kinh tế mới được mở ra góp phần phát huy thế mạnh địa phương”. Phát huy lợi thế của địa phương có diện tích đất lâm nghiệp lớn, thị trấn đã tập trung chuyển đổi đa dạng hoá giống cây trồng lâm nghiệp theo hướng hàng hoá, đẩy mạnh và xã hội hoá trong sản xuất kinh doanh nghề rừng, đưa giống cây có giá trị kinh tế cao vào sản xuất như: keo, sa mộc, quế… Trong vài năm trở lại đây, ngoài sự đầu tư của Nhà nước, thị trấn đã có chính sách khuyến khích tạo mọi điều kiện để nhân dân tham gia phát triển sản xuất nghề rừng. 5 năm qua đã trồng mới được 605ha rừng, bình quân trồng 121ha/năm, không để xảy ra cháy rừng gây thiệt hại lớn. Nhiều hộ được khai thác rừng trồng, tăng thu nhập, đời sống được cải thiện rõ rệt. Song song với sản xuất lâm nghiệp, việc chuyển đổi mùa vụ, vật nuôi, cây trồng có giá trị kinh tế cao, ngày càng được quan tâm. Nông nghiệp đã phát triển theo hướng sản xuất hàng hoá. Do được đầu tư cứng hoá hệ thống thuỷ lợi, tập huấn kỹ thuật, hỗ trợ giống, vật tư và có sự chuyển đổi về nhận thức, từ đó đã tăng được diện tích cây trồng có giá trị thu nhập cao, mở rộng diện tích trồng rau. Năng suất lúa năm 2001 đạt 40,7 tạ/ha, năm 2011 đạt 44,9 tạ/ha, ngô 22 tạ/ha. Phát triển chăn nuôi gia súc, đặc biệt số hộ nuôi lợn quy mô lớn, hình thức bán công nghiệp có số đầu lợn 20-50 con/lứa ngày càng nhiều. Đàn bò phát triển nhanh gắn với trồng cỏ đảm bảo chủ động thức ăn cho bò.
Cùng với đó, sản xuất TTCN được khuyến khích đầu tư, tạo điều kiện phát triển thuận lợi các mặt hàng truyền thống như sản xuất mộc dân dụng, vật liệu xây dựng, cơ khí, sửa chữa đã có thêm nghề mới là gia công nhôm kính, cơ khí gò hàn. Các hộ tăng cường đầu tư thiết bị công nghệ, nâng cao năng lực sản xuất và chất lượng sản phẩm. Giá trị sản lượng TTCN tăng từ 2,45 tỷ đồng năm 2006 lên trên 5 tỷ đồng năm 2011. Hoạt động thương mại - dịch vụ phát triển mạnh, doanh thu năm 2006 so với năm 2011 tăng gần 20%, hàng hoá phong phú, nhiều loại hình dịch vụ mới phát triển. Các phương tiện vận tải đường bộ, đường thuỷ tăng nhanh. Từ một số xe trâu kéo và thuyền vận tải nhỏ đến nay đã có gần 50 ô tô vận tải hành khách, hàng hoá… đảm bảo vận chuyển, giao lưu hàng hoá, hành khách với các vùng trong và ngoài huyện thuận tiện. Được sự quan của Đảng, Nhà nước, từ năm 1993 đến nay nhiều công trình như điện lưới quốc gia, đường nhựa vào huyện, cầu Ba Chẽ II, hệ thống đường bê tông nội thị, bệnh viện, công sở, các công trình phúc lợi và các trường học cao tầng kiên cố được đầu tư xây dựng làm thay đổi diện mạo thị trấn, phố phường ngày càng sạch, đẹp, tạo thuận lợi cho phát triển kinh tế xã hội và cải thiện đời sống vật chất, văn hoá của nhân dân. Số hộ nghèo giảm nhanh chóng, năm 1995 hộ nghèo chiếm gần 60% thì đến năm 2011 còn có hơn 7%. Tốc độ đô thị hoá ngày càng mạnh, các khu phố mới và nhiều nhà kiên cố của nhân dân được xây dựng, phương tiện sinh hoạt hiện đại ngày càng nhiều. Sự nghiệp giáo dục được quan tâm chăm lo, phát triển trường lớp được đầu tư xây dựng kiên cố, đủ cơ sở vật chất đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng giáo dục. Tỷ lệ huy động học sinh ra lớp và chất lượng giáo dục ở các cấp học không ngừng được nâng lên. Năm 2004 thị trấn là đơn vị đầu tiên trong huyện đạt chuẩn phổ cập THCS và đạt phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ tuổi.
Với những bước đi nhằm vươn tới những cuộc chuyển mới, thị trấn Ba Chẽ sẽ tiếp tục tập trung vào những lĩnh vực tạo nên bước đột phá mới nhằm góp phần cùng các địa phương khác thực hiện việc xây dựng huyện Ba Chẽ thoát khỏi huyện đặc biệt khó khăn vào năm 2015.
Trung Thành
