Khe Lệ là thôn nhỏ của xã Hà Lâu (Tiên Yên), nằm cách trung tâm xã khoảng 4km. Thế nhưng, để vào được thôn này thì phải lội qua một con suối. Ngày thường, nước cũng ngập ngang đùi người lớn; còn ngày mưa nước lũ tràn về cao ngập tới cổ. Nếu quyết định đến thôn bằng xe máy thì hoặc là bỏ lại xe bên bờ suối hoặc là khênh xe qua suối. Đặc biệt, muốn qua suối cũng cần ít nhất 3-4 người dắt díu nhau mới đảm bảo an toàn. Riêng chuyện “vượt suối” cũng để lại khá nhiều kỷ niệm khó quên của những người thường xuyên qua đây, nhất là cánh giáo viên.
Chuẩn bị vào khai giảng năm học 2013-2014, thầy giáo Vi Đức Phúc, Hiệu trưởng Trường PTDT bán trú TH-THCS Hà Lâu cùng một số cán bộ xã và huyện đi tìm hiểu, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của bà con thôn Khe Lệ. Lúc đi, trời quang mây tạnh, vậy mà khi trở về bỗng ập xuống cơn mưa rào. Suối Khe Lệ nước dâng cao, dòng suối đục ngàu chảy cuồn cuộn, sẵn sàng cuốn phăng tất cả. Vốn là người có kinh nghiệm nên thầy Phúc xung phong đi trước dò đường. Dùng cây gậy có đầu nhọn nhặt ở ven đường, thầy Phúc dùng hết sức cắm gậy xuống lòng suối rồi đứng luôn đó làm trụ, lần lượt đỡ mọi người qua suối.
Còn thầy giáo Vi Đức Hiền, dạy ở điểm Trường Khe Lệ, không nhớ là mình đã lội qua con suối này bao nhiêu lượt. Anh bảo: “Điểm trường có 3 giáo viên, trong đó 2 thầy giáo và 1 cô giáo. Mình là đàn ông nên đảm nhận công việc khênh xe, khênh cho mình rồi quay lại khênh cho người khác qua suối, ước tính khoảng 6-8 lượt/ngày, đau hết cả vai”.
Đến Khe Lệ, vượt qua được con suối còn phải tiếp tục đi thêm khoảng 3km nữa là đến được trung tâm thôn. Khe Lệ có 27 hộ dân nhưng có 19 hộ nghèo và 8 hộ cận nghèo. Thôn có nhiều đất rừng nhưng đa phần đều đã được giao cho các đơn vị trồng rừng quản lý. Bà con cả thôn chỉ có khoảng 2ha ruộng cấy và vài chục ha rừng trồng keo. Thế nhưng, các cánh đồng manh mún, năng suất không cao vì hệ thống tưới tiêu chưa được đầu tư.
Anh Sằn Chí Nam, cán bộ Mặt trận thôn Khe Lệ cho hay, hiện Khe Lệ mới có duy nhất 1 hộ dân có nhà tiêu hợp vệ sinh. Mặc dù trong năm qua, huyện Tiên Yên đã có chính sách hỗ trợ cho các hộ dân làm nhà tiêu hợp vệ sinh. Đoàn thanh niên huyện cũng đã tổ chức hoạt động tình nguyện xoá nhà tiêu mất vệ sinh ở các xã, nhưng đành bất lực với Khe Lệ vì có con suối mà không có cầu bắc qua. Vì lý do đó mà bao nhiêu năm nay các công trình xây dựng ở Khe Lệ chỉ nằm chờ. Đến ngay như điểm Trường tiểu học Khe Lệ có 3 phòng học tranh tre, dột nát từ nhiều năm nay mà cũng không thể kiên cố hoá. Thầy giáo Vi Đức Hiền cho biết thêm: “Mặc dù cấp trên đã có kế hoạch xây lại điểm trường và hệ thống điện cho lớp học nhưng cũng bởi tại suối Khe Lệ không có cây cầu nên không thể chở vật liệu đến đây được”.
Khe Lệ ước mơ có được cây cầu tràn bắc qua suối, ít nhất là giải quyết được việc đi lại của người và xe cơ giới vào mùa khô, hoặc những ngày không có lũ. Anh Sằn Chí Nam đưa ra nhận định: “Vì không có cầu nên công tác xoá nghèo ở Khe Lệ rất khó, vì huyện, xã muốn mở mô hình như chăn nuôi lợn hay gà đồi cho bà con cũng chẳng mấy người muốn làm vì sợ khó tiêu thụ sản phẩm. Khe suối thế này ai vào thôn mà mua hàng được. Khó cho cả những người có tấm lòng hảo tâm muốn đến xoá nghèo cho Khe Lệ”.
Công Thành
