Xã đảo Cái Chiên (huyện Hải Hà) có 175 hộ dân. Từ trước tới nay, người dân ở đảo tự lo chuyện xử lý rác thải. Thế nhưng, từ khi Cái Chiên phát triển ngành ''công nghiệp không khói", lượng du khách đến đảo ngày một đông thì việc xử lý rác thải đang trở thành vấn đề cấp thiết.
Anh Trần Quốc Toản, một người làm du lịch ở thôn Đầu Rồng, cho biết: “Trước đây, nhà ai cũng có vườn rộng, rác được tập kết một chỗ rồi đốt đi. Nay “tấc đất, tấc vàng” nên tìm chỗ để đốt rác cũng khó. Nhà cửa mọc lên nhiều, khi đốt rác khói nhà nọ bay sang nhà kia. Rác của các gia đình thường dồn nhiều ngày rồi đốt một thể, trước đây thấy bình thường, nay khách du lịch ra, vào nhiều nên khó coi lắm. Chúng tôi chỉ muốn ngày nào xử lý xong rác của ngày ấy”. Thế nhưng điều mong muốn của anh Toản và nhiều hộ trên đảo vẫn chưa được thực hiện, người dân hiện vẫn phải tự lo xử lý rác. Đối với những gia đình giáp cánh đồng thì còn xử lý được, nhưng ở những nơi làm du lịch, nhà cửa san sát nhau (hiện xã có 35 nhà nghỉ với 112 phòng), việc đốt rác thường bị cộng đồng phê phán.
Khu vực bãi tắm Đầu Rồng hàng ngày có nhiều rác từ ngoài khơi dạt vào, ước tính vài tấn rác/ngày. Bãi tắm này hiện do Công ty TNHH Xuất nhập khẩu thương mại Lâm Ngọc Dương quản lý và họ cũng lo luôn việc thu gom rác. Anh Triệu Văn Hoàng, người quản lý bãi tắm, cho hay: “Chúng tôi có tổ gom rác gồm 3 người, thu dọn rác hàng ngày ngoài bãi. Đối với các quán bán hàng ở bãi tắm, chúng tôi vận động khu vực của ai thì người đó tự dọn rồi tập kết rác vào nơi quy định để đưa đến lò đốt rác xử lý”.
Xã Cái Chiên đã được đầu tư và đưa vào hoạt động 1 lò đốt rác trị giá 5 tỷ đồng từ dịp 30/4 năm nay. Với doanh nghiệp như Công ty TNHH Xuất nhập khẩu thương mại Lâm Ngọc Dương, việc đưa rác đến nơi quy định thì tạm ổn, vì doanh nghiệp có phương tiện và nhân lực để vận chuyển. Thế nhưng với những hộ dân trong các khu dân cư, ai sẽ là người chở rác đến lò đốt rác? Xã Cái Chiên đã chủ động phối hợp với các cá nhân và doanh nghiệp trên địa bàn mua nhiều thùng rác đặt ở những nơi công cộng. Chính quyền xã cũng cho lắp đặt các khẩu hiệu tuyên truyền người dân xả rác đúng nơi quy định. Thế nhưng việc hô hào thường chỉ tác dụng với những người có ý thức tốt. Và thêm một câu hỏi được đặt ra, khi người dân và du khách bỏ rác đúng nơi quy định (thùng rác), thì ai sẽ chở các thùng rác đến lò đốt rác để tiêu hủy? Rõ ràng là Cái Chiên rất cần có đội thu gom rác chuyên nghiệp để giải bài toán rác thải.
Trao đổi với chúng tôi về vấn đề này, ông Phạm Tuấn Anh, Phó Chủ tịch UBND xã Cái Chiên, cho biết: Chúng tôi đã có dự án trình UBND huyện về việc xử lý rác thải trên địa bàn. Mới đây, Dự án này đã được phê duyệt và huyện cũng đã giao cho Trung tâm Thủy nông – Giao thông – Đô thị huyện Hải Hà quản lý. Tuy nhiên, mọi việc hiện cũng vẫn đang nằm trong kế hoạch và sẽ được thực hiện vào tháng 10 tới đây.
Công Thành